Genel Sağlık Sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişiler kimlerdir?

Genel Sağlık Sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişiler kimlerdir?

Tarih :
Genel

Genel sağlık sigortasının sağladığı sağlık hizmetlerinden, sigortalılar yararlandığı gibi bunların bazı aile fertleri de yararlanabilmektedir. 5510 sayılı Kanun bu kişileri sigortalının bakmakla yükümlü olduğu kişiler diye nitelendirmektedir. Peki, bu tanımlamaya girenler kimler ve şartları nelerdir?

Sağlık Hizmetlerinden Yararlanma Şartları Nelerdir?

Genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişiler 5510 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (10) numaralı bendinde tanımlanmıştır.

Bu tanıma göre; 5510 sayılı Kanunun 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi ile 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendinin (1), (2) ve (7) numaralı alt bentleri ile yedinci, sekizinci ve on ikinci fıkralarının dışında kalan genel sağlık sigortalısının, sigortalı sayılmayan veya isteğe bağlı sigortalı olmayan, kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olan eşi, çocukları, anne ve babası bakmakla yükümlü olunan kişi sayılmıştır.

Tanımdan da anlaşılacağı üzere her genel sağlık sigortalısın bakmakla yükümlü olduğu kişisi bulunmamaktadır. Yukarıda yer alan kanun metnini daha açık ifade etmek istersek;

-          3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanununda belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde meslekî eğitim gören öğrencilerin,

-          Meslek liselerinde okumakta iken veya yükseköğrenimleri sırasında staja tabi tutulan öğrencilerin,

-          Kamu kurum ve kuruluşları tarafından desteklenen projelerde görevli bursiyerlerin,

-           2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 46 ncı maddesine tabi olarak kısmi zamanlı çalıştırılan öğrencilerin,

-          5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında genel sağlık sigortalılarının, bilinen adıyla yeşil kartlıların,

-          Uluslararası koruma başvurusu veya statüsü sahibi ve vatansız olarak tanınan kişilerin,

-          2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu hükümlerine göre korunma, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinden ücretsiz faydalanan kişiler ile ana ve babası olmayan Türk vatandaşlarından 18 yaşını doldurmamış çocukların,

-          Ülkemizde öğrenim gören yabancı uyruklu öğrencilerin,

-          1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca avukatlık stajı yapmakta olanların,

-          Askerlik görevini er, erbaş olarak yapmakta olanlar ile yedek subay adayı ve öğrencilerinin,

-          Ölen eşinden, anne veya babasından dolayı ölüm aylığı alanların,

bakmakla yükümlü olduğu kimseleri bulunmamaktadır.

BAKMAKLA YÜKÜMLÜ OLUNAN KİŞİ SAYILABİLMEK İÇİN ARANAN ŞARTLAR

Eş, çocuk, anne ve babaların genel sağlık sigortalısı üzerinden sağlık hizmetlerinden yararlanabilmesi için 5510 sayılı Kanunda yer alan şartları yerine getirmesi gerekmektedir.

Eşlerin Bakmakla Yükümlü Olunan Kişi Sayılabilme Şartları

Eşlerin, genel sağlık sigortalısı üzerinden Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) sağladığı sağlık hizmetlerinden yararlanabilmesi için;

-          Herhangi bir kapsamda sigortalı çalışmaması,

-          Aylık veya gelir almaması,

-          İsteğe bağlı sigortalı olmaması,

gerekmektedir.

İstisna: 1005 sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkında Kanun hükümlerine göre şeref aylığı alan kişilerin eşleri çalışsalar bile bakmakla yükümlü eş olarak sağlık hizmetlerinden yararlanabilmektedirler.

Çocukların Bakmakla Yükümlü Olunan Kişi Sayılabilme Şartları

5510 sayılı Kanun; Türk vatandaşlarını 18 yaşına kadar herhangi bir şart aramadan ve kız erkek ayrımı yapmadan genel sağlık sigortası kapsamına almıştır. 18 yaşından sonra ise hem kız hem erkek çocukları için bazı koşulların yerine getirilmesi istenmektedir.

Evli olmamaları koşuluyla; çocuklar 18 yaşından sonra lise ve dengi öğrenim görmesi halinde 20 yaşına kadar, yükseköğrenim görmesi halinde 25 yaşına kadar, malûl olduğu tespit edilmesi halinde ise yaşına bakılmaksızın bakmakla yükümlü olunan kişi sayılmaktadır.

Ayrıca öğrenciliği sırasında anne/babasının bakmakla yükümlüsü durumunda olan çocuklardan; liseden mezun olanların 20 yaşını, yüksek öğrenimden mezun olanların 25 yaşını geçmemek üzere mezun oldukları tarihten itibaren 2 yıl daha bakmakla yükümlülük hakları devam etmektedir.

Anne ve Babaların Bakmakla Yükümlü Olunan Kişi Sayılabilme Şartları

Geçimi genel sağlık sigortalısı tarafından sağlanan ve yapılacak gelir testi sonucunda aile içinde fert başına düşen gelir miktarı asgari ücrete kadar olduğu tespit edilen ana ve baba bakmakla yükümlü olunan kişi sayılmaktadır.

Yani anne veya babanın öncelikle bağlı bulundukları kaymakamlıkların sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarına başvurarak gelir testi yaptırmaları gerekmektedir. Gelir testi sonucunda aile içinde fert başına düşen gelir miktarı asgari ücretin altında çıkması halinde bakmakla yükümlü olunan kişi sayılabilmektedir.

Önemli hatırlatma : Yukarıda, 5510 sayılı Kanuna göre bakmakla yükümlülük şartlarını açıkladık. Bu kanundan önce yürürlükte olan (01/10/2008 öncesi) SSK, Bağkur ve Emekli Sandığı kanunlarına göre kazanılmış haklar ayrıca devam ettirilmektedir. Bir sonraki yazımızda ise bu konuya değineceğiz.

Yavuz Selim KARADUMAN

Kaynak : SGK Rehberi

İlgilinizi Çekebilir