Sigortalıların sıklıkla sorduğu 10 sorunun cevabı

Sigortalıların sıklıkla sorduğu 10 sorunun cevabı

Tarih :
Sigortalıların

1- Engelli çocuğundan dolayı emeklilik için 20 yılı doldurması şartı var mı?

01.05.1999 işe girişi olan ve 25.10.1961 doğumlu annenin doğuştan ağır engelli çocuğu var. Sağlık raporuyla bu durum tescilli. Normal emeklilik şartları 20 yıl ve 56 yaş. Engelli çocuğundan dolayı emeklilik için 20 yılı doldurması şartı var mı? SGK 15 yıl 58 yaş kısmi emeklilik hesaplayıp 58 yaştan 2 yıl 54 gün engelli çocuk farkı düşüp 20.08.2017'de emekli olabilir yazısı göndermiş. Bu tarih doğru mu?

Başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunan kadın sigortalılar erken emeklilik hakkından yararlanabilir. Erken emeklilik hakkı yalnızca 1 Ekim 2008 sonrası süreleri kapsıyor. Bahsettiğiniz kişi 1 Ekim 2008 sonrası kesintisiz çalışmış ise 3.120 gün çalışması vardır. Çalışmaları karşılığında 780 gün prim eklemesi ve 780 gün emeklilik yaşından indirilebilir. Bu sayede 53 yaşında emekli olunması mümkün olacaktır. 2014'te yaş şartı dolmuştur. Ancak sigortalılık süresi şartı dolmadığı için emekli aylığı bağlanması mümkün değildir. Başkasının sürekli bakımına muhtaç engelli çocuğu bulunan kadın sigortalılar için de sigortalılık şartı söz konusudur.1 Mayıs 2019'da sigortalılık süresi dolduğunda emekli olunması mümkün. Yaştan emeklilik için 58 yaş, 15 yıl sigortalılık ve 3.600 prim günü şartları geçerlidir. Sigortalılık süresi ve prim günü dolmuş, ancak yaş dolmadığı için ya prim ödemeden yaş beklenerek yaştan ya da prim ödemeden sigortalılık süresi beklenerek normal emekli olunması mümkündür.

2- Son 1.261 gün ödenen primler çok önemli

1973 doğumluyum. SSK sürem dolmak üzere. Bundan sonra ne yapmalıyım? 1- SSK’da 11 yıl daha devam edersem daha yüksek maaş alır mıyım? 2 - Emekli Sandığı geçişi yaparsam ikinci emeklilik aylığı şansım doğar mı? 3 - Bağ-Kur’lu olursam ikinci emeklilik şansım olur mu?

Emeklilik koşullarınız ilk kez sigortalı olduğunuz tarihe göre belirlenir. Emekliliğinize 11 yıl kaldığını anlıyorum. Emekli Sandığı'na ya da Bağ-Kur'a geçmeniz halinde ikinci bir emekliliğiniz olmaz. Emekli olmadan önceki son 1.261 gün hangi kuruma prim öderseniz o kurumdan yani o statüden emekli olursunuz. Eşiniz veya anne-babanız üzerinden sağlık hizmeti alabiliyorsanız prim ödemeden emekliliği bekleyip son 3-4 yıl kala yüksekten prim ödemeniz mantıklı olacaktır.

3- Onay vermediyseniz kesinti yapamaz

Çalışan emekliyim, kaynakçı usta olarak çalışıyorum. Çalışan emekliler 190/200 TL fazla ücret alıyorduk. Ancak 2 ay önce maaşlarımızdan bu fazla ücret kesildi. 3.600 TL parayı geri istediler ve maaşımızdan 900 TL’lik dilimler halinde 4 taksitte alacaklar. Her ay 1.100 TL geri veriyoruz. Bu uygulama doğru mudur?

Emekli olduktan sonra çalışan kişiler için SGK’ya sosyal güvenlik destek primi ödenmektedir. SGDP ödeyerek çalışan kişiler eğer işverenle net ücret üzerinden anlaşmışlarsa kesinti ne olursa olsun ellerine geçen net rakamı alırlar. İşverenin hatasıyla yaptığı fazla bir ödeme söz konusuysa ve siz de bu miktarın maaşınızdan kesilmesine yazılı onay vermemişseniz işveren bu kesintiyi yapamaz. Onay vermezseniz işverenin bu fazla ödemeyi dava açarak sizden alması gerekecektir. Kararınıza göre hukuki destek almanız gerekecektir.

4- Fazla çalıştırılan işçi 'haklı fesih' yapabilir mi?

2010'dan beri aynı firmanın ayrı şubelerinde çalışıyorum. Servis vardı. Fakat 1 sene kadar önce servis kaldırıldı ve o gün itibarıyla akşam 11 olan çıkışımı mağaza yetkilisiyle sözlü olarak sadece 10’a çektiler. Fakat şimdi akşam 11’de çıkmam istenmekte. İtiraz hakkım var mıdır? Bu çıkış saatlerimi haftalık çalışma programlarıyla kanıtlayabilirim. Nasıl bir yol izlemeliyim?

5- Çalışmak 'onay' sayılır mı?

Bir işyerinde servisin kaldırılması çalışma koşullarında esaslı değişiklik olarak değerlendirilir. Ancak çalışanın değişikliği kabul ederek çalışmaya devam etmesi bu değişikliğe onay verildiği anlamına gelir. Diğer yandan sözleşmenizde belirtilen çalışma sürelerinden daha uzun çalışmanız haklı fesih nedeni oluşturur. Ancak bu nedenle fesih hakkınızı kullanmanız için fazla çalışmaya onay vermemiş olmanız gerekir. Ayrıca fazla çalıştığınız sürelere ait ücretinizin ödenmiş olması halinde de bu nedenle fesih gerçekleştiremezsiniz.

6- Engelli maaşında yüzde 50 sınırı var mı?

Oğlum yüzde 47 engel oranıyla malulen emekli oldu ve SGK'dan 1.100 TL maaş alıyor. Evli ve 2 çocuğu var. Eşine bakım parası alabilir mi?

Evde bakım parası için engel oranının en az yüzde 50 olması gerekiyor. Dolayısıyla oğlunuz eşine bakım parası alması için başvuru da bulunamaz.

7- Beş yıllık hak düşürücü süreye dikkat!

2012'den beri çalışıyorum. Maaşım hep düşük gösterildi. 2016'da çıkış vermiş. (4) koduyla bana evrak imzalattırdı. 'Şube değişikliği için' dedi, ben de imzaladım ve çıkışım olduğunu yeni öğrendim. Ben nasıl bir yol izlemeliyim?

Eksik bildirim için dava açmanız gerekir. Bunun için 5 yıllık hak düşürücü süre söz konusu. Bu nedenle bir an önce dava açmanızda fayda var.

8- Tazminat için iki alternatif olabilir

İlk işe girişim Kasım 2002. 2005'ten beri de kesintisiz bir özel okulda çalışıyorum. Kasımda, 15 yılım doluyor ama sigortam 1999 öncesi olmadığı için kendim ayrıldığımda tazminat alamıyorum. Yasada benim durumumu da düzelten bir değişiklik olacak mı acaba?

Kıdem tazminatı fonu konusunda henüz net bir taslak yok. Ancak fona dönüşürse tazminat alınabilmesi için iki alternatif olacağı konuşuluyor. Bunlardan ilki emeklilik, ikincisi ise emeklilik için yaş dışındaki diğer şartların sağlanması. Ancak sizin için emeklilik için yaş dışındaki diğer şartların sağlanması için 4.500 prim günü ve 25 yıl sigortalılık şartları geçerli. Siz bu koşulları sağlamadığınız için şu an da zaten kıdem tazminatınızı bu nedenle istifa ederek alamazsınız.

9- Malulen iki emeklilik olmaz

2014'te dil kanserine yakalandım 2015 Şubat'ta ameliyat oldum. Ameliyat sonrası sol kolumu kaybettim Fransa'da engelli olarak emekli oldum. Türkiye’de 2017 Ocak'ta engelli emeklilik için SGK’ya başvurdum. 32.000 TL borçlanma yaptım, ancak Ankara’dan da ret cevabı aldım. Şimdi ne yapmam lazım?

Hem Fransa’dan, hem de Türkiye’den malulen emekli olunması mümkün değildir. Yeniden sevk alıp başvuru yapmanız ve kanser teşhisini belirtmeniz gerekiyor.

10- Eşi vefat eden kadınlara yardım var mı?

Eşi vefat etmiş kadınlara da sosyal yardım var. Bunun için, eşi vefat eden kadının hiçbir sosyal güvencesinin olmaması gerekiyor. Bunun yanında eşi vefat eden kadın tekrar evlenirse de sosyal yardım bağlanmıyor, bağlanmışsa kesiliyor. Eşi vefat etmiş kadınlara gerekli şartları sağlamaları halinde 2 ayda bir 500 TL ödeme yapılıyor.


 

 


Okan Güray BÜLBÜL
Kaynak : Akşam

İlgilinizi Çekebilir