MİT Başkanlığının 'sanal müzesi'

MİT Başkanlığının 'sanal müzesi'

Türk istihbarat tarihinin farklı zamanlarına ait bazı doküman ve ekipmanların sergilendiği Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanlığının "sanal müzesi"nde yer alan gizli dinleme, görüntüleme ve mesajlaşma yöntemleri, istihbarat dünyasının bir dönemine ışık tutuyor.

Tarih :
MİT Başkanlığının 'sanal müzesi'
Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Türk istihbarat tarihinine ışık tutan "90 sene 90 nesne" isimli sanal sergisini yayınladı.

Türk istihbarat tarihinin farklı zamanlarına ait bazı doküman ve ekipmanların sergilendiği sanal müzede gizli dinleme, görüntüleme ve mesajlaşma yöntemleri istihbarat dünyasının bir dönemine ışık tutuyor.

Sanal Müze Koleksiyonu'nda, operasyonel faaliyetlerde kullanılan malzemeler, görüntüleme ve haberleşme cihazları, dinleme ve telsiz sistemleri, operasyonlarda ele geçirilen malzemelerin yanısıra Teşkilat'ın kuruluşundan sonraki sürece ait dokümanlar yer alıyor.

Operasyonlarda ele geçirilen malzemeler

MİT operasyonlarıyla ele geçirilen casuslar Kerim Manukyan ile Muzaffer Çengil'in hizmet ettikleri yabancı gizli servislerle haberleşmede kullandıkları "sigorta kutusu" ve "baskül telsiz" dikkat çeken casusluk malzemeleri arasında yer alıyor.


MİT personeli, İstanbul'da sinema sektöründe çalışan Kerim Manukyan'ın (Kegam Levon Pulli) Sovyet Rusya'nın istihbarat servisi KGB adına çalıştığını tespit etmiş, 12 yıl boyunca izledikten sonra 1968'de bir Rus ajan ile Fatih Ormanı'nda buluşması sırasında suçüstü yakalamıştı.

Manukyan'ın casusluk için kullandığı kimi malzemeleri ormanlık alana gömdüğünü belirleyen MİT personeli, evinde yaptığı aramada ise sıra dışı bir haberleşme yöntemini ortaya çıkardı.

Kontrespiyonaj (istihbarata karşı koyma) ekibi, casusun evin duvarındaki elektrik sigorta kutusundaki gizli bölmeye bıraktığı mesajlar vasıtasıyla Rus ajanlarla haberleştiğini tespit etti.

Baskül görünümlü telsiz

Bulgaristan istihbaratı adına çaltığı tespit edilen ve 27,5 yıl hapis cezasına mahkum edilen Muzaffer Çengil'in şifreli haberleşmede kullandığı "baskül telsiz" de sanal müzede sergilenen casusluk ekipmanları arasında yer alıyor.

12 Mart döneminde Devrimci Subaylar davasında yargılanıp ceza alan, ancak 1974 affıyla cezaevinden çıktıktan sonra İstanbul'da bir kitapçı dükkanı işleten Çengil'in Bulgar istihbaratıyla haberleşmede kullandığı baskül, VHF bandında telsiz haberleşme sağlıyor.

Çengil'in evinde ele geçirilen baskülün içine bir telsiz yerleştirildiğini, içinde bulunduğu çantanın da anten işlevi gördüğünü ortaya çıkaran MİT personeli, bir anten kablosu ile çantaya bağlanan cihazın her bir mesajı otomatik olarak peş peşe üç kez göndermek üzere programlandığını ortaya çıkardı.

MİT tarafından 1980'de yürütülen kontrespiyonaj faaliyeti sonucu, Türkiye hakkında gizli bilgi sızdırmayı amaçlayan bir casusun evinde yapılan aramada ele geçirilen şifre blokları da şifreli haberleşmede kullanılan bir tür kod kılavuzu özelliğini taşıyor.

Türk büyükelçiliklerinde ele geçirilen dinleme cihazları


Soğuk savaş döneminde bazı Avrupa ülkelerindeki Türk büyükelçiliklerinde ele geçirilen gizli dinleme ve gözetleme malzemeleri ile bu dönemde kullanılan operasyonel teknik malzemeler de MİT'in sanal müzesinde yer buldu.

Avrupa'da bir büyükelçilikte yapılan tadilat sırasında, MİT ekibi elçiliğe yerleştirilmiş telsiz dinleme sistemini ortaya çıkardı. Renginin diğerlerinden farklı olmasından şüphelenilerek bulunduğu yerden sökülen bir tuğla incelendiğinde, içerisine uzaktan kumanda edilebilen telsiz verici ve bataryaların yerleştirildiği belirlendi.

Dikkat çeken casusluk malzemeleri

MİT'in sanal müzesinde göze çarpan casusluk malzemelerinden biri de topuklu bir erkek ayakkabısı.

Türkiye aleyhine casusluk faaliyetinde bulunan bir kişiyi yakalayan MİT personeli, yaptığı incelemede ayakkabının topuğuna yerleştirilmiş gizli bir mikrofon tespit etti. Yapılan araştırmada söz konusu mikrofonun bir ortamda yapılan görüşmenin, ortam dışındaki herhangi bir yerden canlı olarak dinlenebilmesine olanak sağladığı belirlendi.

Sigara paketi görünümlü telsiz verici de müzenin ilgi çeken parçalarından. Verici bir ortamda yapılan görüşmenin ortam dışındaki herhangi bir yerden canlı olarak dinlenebilmesini sağlıyor.

Sanal müzedeki malzemeler MİT binalarında sergileniyor

MİT tarihinin belgelenmesi amacıyla 2007'de başlatılan müze çalışmaları kapsamında, istihbarat üretiminde kullanılan ve operasyonel çalışmalarda ele geçirilen değişik dönemlere ait nesnelerin bir araya getirildiği "e-müze"deki istihbarat malzemelerinin bir kısmı, halen Teşkilat bünyesindeki binalarda sergileniyor.

MİT Sanal Müze ve Teşkilat genelinde sergilenen koleksiyona ait 90 seçki, Teşkilatın 90. kuruluş yıl dönümü kapsamında yayınlanmıştı.

Sanal müzede Harbiye Nazırı Enver Paşa tarafından kurulan Teşkilat-ı Mahsusa'dan MİT Başkanlığına kadar kurumun tarihçesi ve logoları ile istihbarat tarihine ışık tutan önemli belge ve yazışmalar da yer alıyor.

Bu belgelerden biri de Milli Emniyet Hizmeti'nin (MEH/MAH) Kahire'de bulunan dış istihbarat ajanlarının, "Arabistanlı Lavrens" olarak bilinen İngiliz ajanına karşı yürüttükleri kontrespiyonaj çalışmaları neticesinde hazırladıkları 15 Haziran 1930 tarihli rapor.

Kaynak : Anadolu Ajansı

İlgilinizi Çekebilir