Anasayfam YapFavorilere EkleHaber Bandı EkleReklamİletişim


Torbadan İş Zam, Para çÇıktı

Memur Maaşlarına Enflasyon Farkı Zammı

Memura Ek Gösterge Müjdesi - Ek Göstergelerin Arttırılması Mecliste

Hükümetten 176 Bin Kamu Çalışanına Zam Toplantısı

Sendika Üyesi Memurlara Konut Müjdesi

Taşeron Sorunu Bitiyor
İşçilerin ücretsiz izinlerinin yasal boyutları
İşçilerin ücretsiz izinlerinin yasal boyutları
30 Mart 2014 Pazar 08:30
Çalışma yaşamımızda öteden beri tartışma konusu olan konulardan biri de ücretsiz izin uygulamalarıdır. Aslında iş yasamızda ücretsiz izine dair

İşçilerin ücretsiz izinlerinin yasal boyutları

1-Zorunlu tatil işçi bakımından haklı fesih nedenimidir?

Çalışma yaşamımızda öteden beri tartışma konusu olan konulardan biri de ücretsiz izin uygulamalarıdır. Aslında iş yasamızda ücretsiz izine dair herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.

Yani ücretsiz izin yasalardan kaynaklanan bir uygulama değildir. Buna karşın uygulamada özellikle de ekonomik nedenli üretim daralması süreçlerinde işverenler tarafından sıkça başvurulan bir müessese halini almıştır.

İşverenlerin çeşitli dönemlerde işçi sendikalarıyla anlaşmak suretiyle dahi işçilerini toplu olarak ücretsiz izine çıkartmaları yaygın ve bilinen bir uygulama olmuştur.

Aslında taraflar arasında (işçi-işveren) uzlaşmazlık olmadığında ortada bir sorun da bulunmamaktadır.

Ancak taraflardan birinin ücretsiz izini karşı tarafa istemi dışında dayatması ve diğer tarafın bu dayatmayı kabul etmemesi koşulunda ortaya sorunlar çıkmaktadır.

Konuya İnsan kaynakları açısından baktığımızda ücreti dışında başkaca bir geliri olmayan çalışanların kendi istemleri dışında ücretsiz izine sevk edilmeleri ekonomik bakımdan güç durumda kalmalarına sebep olmaktadır.

Ayrıca aynı kişilerin bu izin sürecinde sosyal güvenlik primleri de ödenmeyeceğinden ortaya farklı olumsuzluklar çıkmaktadır. Bu olumsuzluklar doğal olarak personelin motivasyon kayıbına sebep olmakta ve verimliliğine etki etmektedir.

Ayrıca işinden belirli süre de olsa kopan personelin yeniden aynı konsantrasyona ve iş disiplinine kavuşması zaman almaktadır.

Konuya diğer yönünden, yani işçi işveren ilişkileri açısından bakacak olursak İş hukukumuzda iş sözleşmesinin askıya alınabilmesinin bazı koşullarda mümkün olabildiğini görürüz.

Ücretsiz izin de bu askıya alma halleri çerçevesinde değerlendirilmelidir. Bu görüşü destekleyen aşağıdaki alıntıya bir göz atalım dilerseniz ;

Uygulamada ücretsiz izin, ya da zorunlu tatil olarak adlandırılan askıya alma halleri ancak işçilerin bunu kabul etmesiyle başka bir anlatımla bu hususta taraflar arasında açık veya zımni bir sözleşmenin oluşmasıyla mümkündür. Aksi halde işçiler iş görme edimlerini kabul etmeyen işverenden BK.m.325 uyarınca ücretlerini talep edebilecekleri gibi, iş sözleşmelerini haklı nedenle sona erdirebilriler. [1 Prof. Ömer EYRENCİ İst.Bar.Çalışma Huk.Kom.Bülteni sayı 5 sayfa 41]

Buradan da açıkça anlaşılabileceği gibi şayet işveren işçiyi ücretsiz izine ayırmak istiyorsa bu konuda onun rızasını almalıdır. Aksi halde kullandırılan bu izin zoraki bir izin olacaktır ve işçi işverenden bu izin süresi kadar ücret talep edebileceği gibi, bu nedene dayanarak iş sözleşmesini haklı bir şekilde sona erdirecek ve yasal haklarını (ihbar,kıdem) talep edebilecektir.

Şimdi konuya yüksek mahkemenin vermiş olduğu bir kararla netlik kazandırmayı sürdürelim.

Davalı işverenin davacı ile birlikte bir kısım çalışanları ücretsiz izine çıkarttığı sabittir.

Esasen bu olgu mahkeme kararının gerekçesinde de kabul edilmiştir. Davacı işçinin rızası ve yazılı muvafakati bulunmadan işverence davacının tek taraflı ücretsiz izine çıkarılması eylemli bir fesih olup, dairemizin yerleşik ictihatlarına göre bu durum davacı işçi açısından iş akdinin haksız fesih halini oluşturur ve işçi ihbar tazminatına da hak kazanır.

Açıklanan nedenlerle davacı yararına ihbar tazminatının hüküm altına alınması gerekirken, mahkemece bu isteğin reddedilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir. [2 Y. 9.H.D. E.2004/7127 K.2004/25124 T.08.11.2004]

Yargıtay kararından da açıkça anlaşılabileceği gibi bu tür ücretsiz izinler yasal zeminde işverenin iş sözleşmesini tek taraflı olarak sona erdirdiği anlamına gelmekte ve işçi bakımından haklı fesih ve tazminat hakkı ortaya çıkmaktadır.

Diğer taraftan ortada karşılıklı bir anlaşma olması durumunda ve işverenin bunu kanıtlaması koşulu ile işçiye bir fesih hakkı doğmamaktadır.

 

2- İşverenin rızası olmaksızın ücretsiz izin haklı fesih nedeni midir?

Geçen yazımızda ücretsiz iznin işçinin istemi dışında ve işveren tarafından (zorunlu olarak) kullandırılmasının yasal boyutları üzerinde durmuştuk. Bu yazımızda konuya diğer tarafından bakacağız ve bu konumuzu tamamlamış olacağız.

Evet işverenlerin bu uygulamalarının yanında birde işçilerin ücretsiz izin talepleri olduğunu biliyoruz. Uygulamada bu tür taleplerle de sıkça karşılaşırız. Yani özel bir işi nedeniyle, örneğin yurt dışında lisan eğitimi almak amaçlı 6 ay ücretsiz izin talep eden bir işçisi karşısında işveren nasıl davranacaktır.

Öncelikle hemen belirtelim ki iş yasamızda kadın işçinin doğum sonrası talep edebileceği 6 aylık ücretsiz izin dışında [1] işçi bakımımdan da yasal bir ücretsiz izin söz konusu değildir.

Yani bir başka deyişle işverenin işçiye yukarıda belirttiğimiz özel hal dışında bir ücretsiz izin verme yükümlülüğü bulunmamaktadır. Ancak taraflar arasında bu konuda bir anlaşma söz konusu olursa işveren ücretsiz izni verebilir.

Peki işçi işverenin kabul etmemesine karşın ücretsiz izine ayrılmaya kalkarsa ne olacaktır.

Bu sorunun yanıtını da özet bir Yargıtay kararının yardımı ile açıklayalım dilerseniz.

Hasta olan çocuğunu her gün aşıya götüreceğinden bahisle 6 ay ücretsiz izin talebini işverenin kabul etmeyerek çocuğunu hastaneye götürmek için zaman, zaman kendisine izin verilebileceği işçiye bildirilmiştir.

Bunun üzerine işçinin işe gelmemesi işveren açısından hizmet akdini derhal fesih etme hakkını doğurur.[2]

Görülebileceği gibi Yargı da işçinin geçerli bir mazeret öne sürse dahi işverenin rızası olmaksızın ücretsiz izine çıkamayacağını açık bir biçimde ifade etmektedir.

Bu arada konunun bir başka yönüne de değinmeliyiz ;

Şayet işveren işçinin ücretsiz izin talebini kabul eder de mazeretsiz olarak işçi zamanında işbaşı yapmazsa ne olacaktır.

Bu durumda İş yasamızın 25/2 maddesi çerçevesinde İşverenin işçinin iş sözleşmesini derhal sona erdirme hakkı doğacaktır.

Bu konu başlığı altında son değinmek istediğimiz konu ise işçinin ücretli yada ücretsiz olarak kullandığı izin sırasında geçici olarak başka bir işte çalışması halidir.

Böyle bir durumda işveren işçinin borçları arasında yer alan sadakat borcuna aykırı davranması sebebi ile işçinin iş sözleşmesini bildirimsiz olarak sona erdirebilecektir.

Sonuç olarak ;

Çalışma yaşamımızda sıkça karşılaştığımız bir uygulama olan Ücretsiz iznin zorlama yolu ile karşı tarafa dayatılması iş yasamız açısından mümkün değildir. Bu nedenle gerek işçi, ve gerekse işveren bakımından ücretsiz izin ancak karşılıklı anlaşma yoluyla uygulanabilir.


[1] 4857 sayılı İş K. madde 74

[2] Y.9.H.D. 17.01.1991 E.9343 K.199


Hüseyin İrfan FIRAT

Personel ve İnsan kaynakları Yönetimi Danışmanı

 

SGK RehberiSGK Rehberi

Bu haber 14,537 kez okundu.

Yıllık İzin Süreleri Bölünebilir Mi?27 Mart 2015 13:23
İzin Süresi En Fazla 3’e Bölünebilir
Ev hizmetlerinde çalışanlara uyarı23 Mart 2015 12:36
SOSYAL Güvenlik Kurumu (SGK) İl Müdürü Selim Erol, geçen yıl torba yasa ile yürürlüğe giren ev sigortalılığı hakkındaki düzenlehizmetlerinde çalışanların meyle ilgili bilgiler verdi.
İstirahatliyken Çalışanları Bildirmeyenlere De Ceza Var23 Mart 2015 11:27
Eksik yatan SGK primleri emekli maaşını düşürür22 Mart 2015 11:44
Baransu'ya belge taşıyan isim deşifre oldu!
Saatler ne zaman ileri alınacak?
ADLİ TIP KURUMU PERSONELİ GÖREVDE YÜKSELME VE UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ YÖNETMELİĞİ
Torbadan İş Zam, Para çÇıktı
Gümrük ve Ticaret Bakanlığında Üst Düzey Atamalar
BU MEKANİZMA TEK BİR SEÇİM KAYBEDERSE AK PARTİ BİTMİŞTİR
ABD'de bomba alarmı!
YSK'dan CHP'ye ret!
'Hamili kart' dönemi bitti
Sağlık Bakanı açıkladı: İlaçla tedavisi yok!
Çelik: '657 reformunun aciliyetini vurgulamak istiyorum'
Karın Ağrısı Kanser Habercisi Olabilir
Torba Kanunun Maddeleri Neler?
İşçi olarak çalıştığı ilçede belediye başkanı oldu
Gelir testi için son 4 gün!
Göçük altında kalan işçi hayatını kaybetti
"Şeker"de dört üreticiden biri sınırı aşıyor
Yaşlı kadın ölmeden selasını okudular
O ülkede devlet memurlarına iki katına kadar zam
Bakan Öztürk: Gökçek konusunda idari yönden 4483'e göre işlem yapacağız
2010 KPSS için tazminat davası
Milli Eğitim bu korsan tayini konuşuyor
'Facebook hesabınızı kapatın!'
'Hocaefendi'yi yakmayacağız'
Memur Maaşlarına Enflasyon Farkı Zammı
Memura enflasyon farkı verilmesi için Kanun Teklifi verildi
Memura Ek Gösterge Müjdesi - Ek Göstergelerin Arttırılması Mecliste
Memur Ek Göstergelerinin arttırılması için Kanun Teklifi verildi
Milli Eğitim'de korsan tayin
Rotasyon Sorunu KPDK’ya Taşındı
İran'dan Erdoğan'a sert yanıt
Milyonlarca emekliye 2 ek maaş mı ödenecek?
Survivor Turabi diskalifiye mi oluyor! Bomba iddia
Düşük gelirli bölgelerde istihdam için özel teşvik!
Hangi Memurlar 1. Derece Kadroya Atandiğinda Maaşi Düşer?
150 kişiyi öldüren pilotla ilgili şok açıklama
Anne ve bebeği aynı mezara defnedildi
5510'a SMS'le gündelikçiye sigorta
Ucuz sebze-meyve geliyor
Vatandaşa kazık mı atılıyor?
Cumhurbaşkanı Erdoğan Onayladı Asker o ülkeye gidiyor
Emekliye Verilmesi Konuşulan Yılda 2 İkramiyenin Kaynağı SGK’da
KPDK Kararlarından Hangileri Gerçekleştirildi, Hangileri Gerçekleştirilmeyi Bekliyor?
İstanbul'da zabıtaya kalaşnikoflu saldırı
İç Anadolu'da kuvvetli yağış bekleniyor
Seçmen listeleri askıda
Kamu-Sen'in KPDK'ya Sunduğu Rapor
Polatlı'da doğalgaz patlaması: 5 yaralı
Yıllık İzin Süreleri Bölünebilir Mi?
Okul müdürlerine yargıdan kötü haber
CTE personelinin naklen atanma esasları belli oldu!
Kanunla, Sağlık Bilimleri Üniversitesi'ne 2735 kadro ihdas ediliyor
O düzenlemeler de Meclis‘ten geçti
2010 KPSS soruşturmasında şoke eden tape!
2015 LYS başvuruları ne zaman başlayacak?
Domuz gribi tehlikesi yok
Seda Sayan'ın 5 yıla kadar hapsi isteniyor
Patent alan Türk icatları 5 yılda ikiye katlandı
'Kendimi Osmanlı hissediyorum'
Valiliklerden öğretmene çift nöbet görevi verilemez yazıları
176 bin işçinin gözü bu toplantıda
Hükümetten 176 Bin Kamu Çalışanına Zam Toplantısı
Bakan Çelik Yılda 2 İkramiye Verilmesi İçin Kanun Teklifi Vermiş
Kılıçdaroğlu, noter için 1.7 milyon lira vergi ödeyecek
Evrak yakma’ soruşturmasında şok karar!
Kurum içinden İMD alımında, hizmet süresi fazla olan alınacak
Gökçek hesabını verecek
Çocuğu olan yaşadı
Dolar güne hareketli başladı
SGK o paraları iade ediyor
Şimdi de okullar dershaneye dönüşüyor
KPSS şüphelisi 32 kişi tutuklandı
AK Parti aday listesi Davutoğlu'nun önünde
Ege'de deprem!
CHP'lilerin önergesine yanlışlıkla el kaldırdılar
Sgk,hukuk size de lazım
Sendika Üyesi Memurlara Konut Müjdesi
27 Mart 2015 yurtta hava durumu
İç Güvenlik Paketi yasalaştı
2015'TE 40 bin memur ataması yapılması için Kanun Teklifi verildi
İşte Gümrükte yapılan rüşvet skandalının görüntüleri
Promosyon masada
"Torba Kanun" teklifi TBMM'de kabul edildi
Akdoğan: 'Tükiye'nin umudu AK Parti'dir'
Taşeron Sorunu Bitiyor
Flaş! 40 Bin Yeni Memur Ataması Yapılması Mecliste
Kelkit sallandı
Kılıçdaroğlu: 'Kemal Derviş’ten sıcak siyasete girmesini istedim'
Fatih'te surların içerisinden ceset çıktı
'Siyasette bedel ödemek var'
'Türkiye desteğini artırmak için ilave kararlar aldı'
'Öncelikle yeni anayasayı hedefliyoruz'
"İran'ın bakış açısı değişmeli"
Fındık üreticisine müthiş destek
Memur Atama Sayısı Artabilir
Seçim öncesi Maliye’ye kadro talebi yağdı
MR'ı çekilirken heyecandan hayattını kaybetti
Maliyeden Eşit İşe Eşit Ücret Talebi
Öcalan'ı verdiler, Gülen'i aldılar, Erdoğan'ı hapsettiler!
Açlık sınırı bin 300 lira
Düşen uçakla ilgili IŞİD paylaşımı
Türk bayrağını indirmeye 13 yıl 9 ay hapis cezası
Benzine 6 kuruş zam geldi
Dikkat! Gökten çamur yağacak
Atanacak Öğretmen Aranıyor
Bomba Melih Gökçek iddiası
2015 YGS Türkçe testi 2 hatalı soru daha var!
TBMM'de hareketli saatler, odalar boşaltılıyor!
3 Üniversitenin ismi değişiyor
Griple ilgili doğru bilinen yanlışlar!
Tam 55 bin lira dolandırdılar
AK Parti'den emeklilere 10 müjde geliyor
Kılıçdaroğlu, ’dünyanın en rezil işi’ diye tanımladı
Çocuk, konut ve çeyiz yardımı TBMM'de kabul edildi
Torba Yasa’da Yer Alması İstenen Maddeler KPDK'da Görüşüldü
Bunamaya karşı günde 3 bardak süt
Paralel Partiye Dikkat!
KPDK toplantısında neler oldu?
Kimler Doğum Borçlanması Yapabilir
Doğalgazda zam olacak mı ?