Anasayfam YapFavorilere EkleHaber Bandı EkleReklamİletişim


Öğretmenlerin Ek Dersi Kesilecek mi?

"O Sendika Memura Ek Zamma Karşı Çıkyor" Ek Zam Yapılmama Nedeni

Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşların Personeline Ek Ödeme Müjdesi

Öğretmenlere 400 TL Ek Gelir! Başbakan'dan Talimat

Maaşlara Zam Geliyor O Madde Kabul Edildi

15 Bin Öğretmen Atamasının Branş Dağılımı
İşçilerin ücretsiz izinlerinin yasal boyutları
İşçilerin ücretsiz izinlerinin yasal boyutları
30 Mart 2014 Pazar 08:30
Çalışma yaşamımızda öteden beri tartışma konusu olan konulardan biri de ücretsiz izin uygulamalarıdır. Aslında iş yasamızda ücretsiz izine dair

İşçilerin ücretsiz izinlerinin yasal boyutları

1-Zorunlu tatil işçi bakımından haklı fesih nedenimidir?

Çalışma yaşamımızda öteden beri tartışma konusu olan konulardan biri de ücretsiz izin uygulamalarıdır. Aslında iş yasamızda ücretsiz izine dair herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.

Yani ücretsiz izin yasalardan kaynaklanan bir uygulama değildir. Buna karşın uygulamada özellikle de ekonomik nedenli üretim daralması süreçlerinde işverenler tarafından sıkça başvurulan bir müessese halini almıştır.

İşverenlerin çeşitli dönemlerde işçi sendikalarıyla anlaşmak suretiyle dahi işçilerini toplu olarak ücretsiz izine çıkartmaları yaygın ve bilinen bir uygulama olmuştur.

Aslında taraflar arasında (işçi-işveren) uzlaşmazlık olmadığında ortada bir sorun da bulunmamaktadır.

Ancak taraflardan birinin ücretsiz izini karşı tarafa istemi dışında dayatması ve diğer tarafın bu dayatmayı kabul etmemesi koşulunda ortaya sorunlar çıkmaktadır.

Konuya İnsan kaynakları açısından baktığımızda ücreti dışında başkaca bir geliri olmayan çalışanların kendi istemleri dışında ücretsiz izine sevk edilmeleri ekonomik bakımdan güç durumda kalmalarına sebep olmaktadır.

Ayrıca aynı kişilerin bu izin sürecinde sosyal güvenlik primleri de ödenmeyeceğinden ortaya farklı olumsuzluklar çıkmaktadır. Bu olumsuzluklar doğal olarak personelin motivasyon kayıbına sebep olmakta ve verimliliğine etki etmektedir.

Ayrıca işinden belirli süre de olsa kopan personelin yeniden aynı konsantrasyona ve iş disiplinine kavuşması zaman almaktadır.

Konuya diğer yönünden, yani işçi işveren ilişkileri açısından bakacak olursak İş hukukumuzda iş sözleşmesinin askıya alınabilmesinin bazı koşullarda mümkün olabildiğini görürüz.

Ücretsiz izin de bu askıya alma halleri çerçevesinde değerlendirilmelidir. Bu görüşü destekleyen aşağıdaki alıntıya bir göz atalım dilerseniz ;

Uygulamada ücretsiz izin, ya da zorunlu tatil olarak adlandırılan askıya alma halleri ancak işçilerin bunu kabul etmesiyle başka bir anlatımla bu hususta taraflar arasında açık veya zımni bir sözleşmenin oluşmasıyla mümkündür. Aksi halde işçiler iş görme edimlerini kabul etmeyen işverenden BK.m.325 uyarınca ücretlerini talep edebilecekleri gibi, iş sözleşmelerini haklı nedenle sona erdirebilriler. [1 Prof. Ömer EYRENCİ İst.Bar.Çalışma Huk.Kom.Bülteni sayı 5 sayfa 41]

Buradan da açıkça anlaşılabileceği gibi şayet işveren işçiyi ücretsiz izine ayırmak istiyorsa bu konuda onun rızasını almalıdır. Aksi halde kullandırılan bu izin zoraki bir izin olacaktır ve işçi işverenden bu izin süresi kadar ücret talep edebileceği gibi, bu nedene dayanarak iş sözleşmesini haklı bir şekilde sona erdirecek ve yasal haklarını (ihbar,kıdem) talep edebilecektir.

Şimdi konuya yüksek mahkemenin vermiş olduğu bir kararla netlik kazandırmayı sürdürelim.

Davalı işverenin davacı ile birlikte bir kısım çalışanları ücretsiz izine çıkarttığı sabittir.

Esasen bu olgu mahkeme kararının gerekçesinde de kabul edilmiştir. Davacı işçinin rızası ve yazılı muvafakati bulunmadan işverence davacının tek taraflı ücretsiz izine çıkarılması eylemli bir fesih olup, dairemizin yerleşik ictihatlarına göre bu durum davacı işçi açısından iş akdinin haksız fesih halini oluşturur ve işçi ihbar tazminatına da hak kazanır.

Açıklanan nedenlerle davacı yararına ihbar tazminatının hüküm altına alınması gerekirken, mahkemece bu isteğin reddedilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir. [2 Y. 9.H.D. E.2004/7127 K.2004/25124 T.08.11.2004]

Yargıtay kararından da açıkça anlaşılabileceği gibi bu tür ücretsiz izinler yasal zeminde işverenin iş sözleşmesini tek taraflı olarak sona erdirdiği anlamına gelmekte ve işçi bakımından haklı fesih ve tazminat hakkı ortaya çıkmaktadır.

Diğer taraftan ortada karşılıklı bir anlaşma olması durumunda ve işverenin bunu kanıtlaması koşulu ile işçiye bir fesih hakkı doğmamaktadır.

 

2- İşverenin rızası olmaksızın ücretsiz izin haklı fesih nedeni midir?

Geçen yazımızda ücretsiz iznin işçinin istemi dışında ve işveren tarafından (zorunlu olarak) kullandırılmasının yasal boyutları üzerinde durmuştuk. Bu yazımızda konuya diğer tarafından bakacağız ve bu konumuzu tamamlamış olacağız.

Evet işverenlerin bu uygulamalarının yanında birde işçilerin ücretsiz izin talepleri olduğunu biliyoruz. Uygulamada bu tür taleplerle de sıkça karşılaşırız. Yani özel bir işi nedeniyle, örneğin yurt dışında lisan eğitimi almak amaçlı 6 ay ücretsiz izin talep eden bir işçisi karşısında işveren nasıl davranacaktır.

Öncelikle hemen belirtelim ki iş yasamızda kadın işçinin doğum sonrası talep edebileceği 6 aylık ücretsiz izin dışında [1] işçi bakımımdan da yasal bir ücretsiz izin söz konusu değildir.

Yani bir başka deyişle işverenin işçiye yukarıda belirttiğimiz özel hal dışında bir ücretsiz izin verme yükümlülüğü bulunmamaktadır. Ancak taraflar arasında bu konuda bir anlaşma söz konusu olursa işveren ücretsiz izni verebilir.

Peki işçi işverenin kabul etmemesine karşın ücretsiz izine ayrılmaya kalkarsa ne olacaktır.

Bu sorunun yanıtını da özet bir Yargıtay kararının yardımı ile açıklayalım dilerseniz.

Hasta olan çocuğunu her gün aşıya götüreceğinden bahisle 6 ay ücretsiz izin talebini işverenin kabul etmeyerek çocuğunu hastaneye götürmek için zaman, zaman kendisine izin verilebileceği işçiye bildirilmiştir.

Bunun üzerine işçinin işe gelmemesi işveren açısından hizmet akdini derhal fesih etme hakkını doğurur.[2]

Görülebileceği gibi Yargı da işçinin geçerli bir mazeret öne sürse dahi işverenin rızası olmaksızın ücretsiz izine çıkamayacağını açık bir biçimde ifade etmektedir.

Bu arada konunun bir başka yönüne de değinmeliyiz ;

Şayet işveren işçinin ücretsiz izin talebini kabul eder de mazeretsiz olarak işçi zamanında işbaşı yapmazsa ne olacaktır.

Bu durumda İş yasamızın 25/2 maddesi çerçevesinde İşverenin işçinin iş sözleşmesini derhal sona erdirme hakkı doğacaktır.

Bu konu başlığı altında son değinmek istediğimiz konu ise işçinin ücretli yada ücretsiz olarak kullandığı izin sırasında geçici olarak başka bir işte çalışması halidir.

Böyle bir durumda işveren işçinin borçları arasında yer alan sadakat borcuna aykırı davranması sebebi ile işçinin iş sözleşmesini bildirimsiz olarak sona erdirebilecektir.

Sonuç olarak ;

Çalışma yaşamımızda sıkça karşılaştığımız bir uygulama olan Ücretsiz iznin zorlama yolu ile karşı tarafa dayatılması iş yasamız açısından mümkün değildir. Bu nedenle gerek işçi, ve gerekse işveren bakımından ücretsiz izin ancak karşılıklı anlaşma yoluyla uygulanabilir.


[1] 4857 sayılı İş K. madde 74

[2] Y.9.H.D. 17.01.1991 E.9343 K.199


Hüseyin İrfan FIRAT

Personel ve İnsan kaynakları Yönetimi Danışmanı

 

SGK RehberiSGK Rehberi

Bu haber 11,200 kez okundu.

Fiili Hizmet Süresi Zammı Nedir?27 Kasım 2014 10:25
Hangi işler için uygulanır?
İstifa Eden İşçiden Eğitim Masrafları İstenebilir Mi?25 Kasım 2014 14:12
İşveren parayı isteyemez
Kıdem Tazminatı Yeniden Gündemde24 Kasım 2014 15:13
Geriye dönük hak kayıpları da düzenlenecek
İşte Daha Fazla Tazminat Almanın Yolu24 Kasım 2014 12:18
İşten ayrılmak isteyenler dikkat!
Taksilere 5 Yıl Sınırı
Çakmak Gazı Çeken Çocuk Öldü
Erdoğan, ‘İstanbul Tahkim Merkezi Kanunu’nu onayladı
Ankara'da taksi ücretlerine zam yapıldı
Tuğçe Albayrak yaşam destek ünitesinden çıkartıldı
Diyarbakır'da polise silahlı saldırı
Papa ziyaretine Serra Yılmaz tepkisi
Camide patlama!.. 120 ölü!
İstikrar dönemi yaşıyoruz
Manisa'da İşçilerini Taşıyan Midibüs Devrildi: 17 yaralı
Diyarbakır'da cezaevine el yapımı bomba
Darbe iddianamesini hazırlayan savcı vefat etti!
Sınır Kapısı'nda 25 kaçak yakalandı
Cübbeli Hoca, Papa'yı İslamiyet'e davet etti
7’nci kattan düşen çocuğu kurtardı
Erdoğan: 'Hemen hemen farklı düşündüğümüz konu hiç yok'
Üç ilde 20 ayrı adrese eş zamanlı operasyon!
Erdoğan İş Sağlığı Sözleşmesini Onayladı
Öğretmenlerin Ek Dersi Kesilecek mi?
Erdoğan o kanunu onayladı
Genç nesiller yeni toplumsal mutabakat istiyor
Türkiye büyük bir cömertlik gösterdi
Faruk Çelik'ten Ödenek Açıklaması
Yeni Yasa Tasarısı Hepimizin Geleceğini Tehdit Ediyor!
Sırp aile 'acınız acımız’ bile demedi
Tarhan, AK Parti'yi iktidardan düşürdü!
Diyanetten sosyal medya uyarısı
Dev arama motorları duvara çarptı
Hayrettin Karaman'dan AK Parti'ye Sarsıcı Öneri
Muharrem İnce'den ağaç katliamı için açıklama
Haşim Kılıç da paralel yapıyı sonunda gördü
Müftüler Resmi Nikah Kıyma Yetkisi Talep Etti
Milli Gazete'den Papa'ya manifesto gibi mektup
Öcalan Suikasttan Korkuyor
Bahçeli'nin konvoyunda zincirleme kaza
Bir gecede araba parası kazandıran 'uyanık'lık
Topkapı Alt Geçidi'nde çok sayıda işyeri yanıyor
Demirtaş'tan ÖSO ile ilgili çok konuşulacak iddia
Avuç İçi Tarama Uygulaması İptal Edildi
Yeni dönem bugün başladı!
Bahçeli'den flaş mesaj
Davutoğlu Bahçeli'nin ziyareti hakkında konuştu
Yalova Belediyesi ağaçları hayır işinde kullanacak
AB Bakanı'ndan Danimarka'ya tepki
Yusuf Ziya Cömert'ten operasyon yorumu!
Bahçeli'ye Tunceli'de büyük şok
"O Sendika Memura Ek Zamma Karşı Çıkyor" Ek Zam Yapılmama Nedeni
Bahçeli'nin Cemevi Ziyareti İptal Edildi
TBMM'de her salı bir yasa çiğneniyor
Türkiye'nin ilk uzay üssü artık tamam
Başbakan Talimatı Verdi! Maaşlara 400 Lira Zam
Fethullah Gülen'in Acı Günü
Yapılandırma Başvuruları 3 Ay Uzatılmalıdır
Deniz Baykal'a paralel yapı öfkesi
Ergenekon hakiminden paralel yapıyı yakacak ifade
Ermenek Faciasıyla İlgili Kan Donduran İddia
Facbook'ta Kazıklanmaya Dikkat
Cemaatin iki hesabı
Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşların Personeline Ek Ödeme Müjdesi
Krediyle Emeklilik Nasıl Olacak?
Bedelli masada
Başkomiserin eşi KPSS'de ful çekmiş!
Öğretmenlere 400 TL Ek Gelir! Başbakan'dan Talimat
Gezi’den sonra bunu nasıl savunacağız?
280 Bin Kişi Kolay Emekli Olacak
Tunceli'de Bahçeli protestosu FLAŞ
Emniyet'in 5'te 1'i paralelci
Kritik YAŞ kararları açıklandı
Yusuf Ziya Cömert ilk kez konuştu!
MÜTEVAZI olanların lüks rezidanslarda ne işi var?
Maaşlara Zam Geliyor O Madde Kabul Edildi
Egemen Bağış'tan ilginç 500 bin dolar savunması!
Demirtaş'tan Kobani eleştirilerine sert yanıt!
3. köprü yolunda bir ilk!
Diyarbakır'da polise eş zamanlı saldırı
15 Bin Öğretmen Atamasının Branş Dağılımı
Karda mahsur kalan 32 kişi kurtarıldı
Ege'de Yunan savaş uçağı paniği!
'Hediye Türk geleneğinde var'
Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşları Personeline Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik
Zarar rekortmeni Çaykur, özel şirketi ihya etmiş
4 yaşında kardeşini öldürüp annesini yaraladı
HSYK'den müfettişler ve tetkik hakimi kararnamesi
Silinen Para Cezalarından Haberi Olan Var Mı?
Yargıtay'a 8 yeni daire
Eski GEZİ'nin Yüz Misli
Mehmet Ali Şahin'in eşi hayatını kaybetti
6552 Sayılı Kanundaki Yapılandırmalar Hakkında Önemli Duyuru
Şırnak'ta 8 terörist teslim oldu
Yüksek Askeri Şura toplantısı sona erdi
Duble emeklilik ya da konunun aslı
Sık Sorulan Sorular İşveren İş Göremezlik Ödemeleri Kılavuzu
4/b( Bağ-Kur) kapsamında ki sigortalılara geçici iş göremezlik ödeneği verilir mi?
Hangi hastalıklar erken emekli eder?
Fethullah Gülen'in generallerle CD'si çıktı
Evi hangi parayla aldığını ispatla!
TBMM'de sansasyonel aşk skandalı
3 gazetecinin yeni adresi belli oldu
Aylarca ilaç beklemeye son!
Telefonlardaki o çirkin görüntüye son
Benzin fiyatları bu akşam düşebilir!
HDP Komisyondan Çekildi
Bu Kurumlar KPSS'siz Personel Alacak
130 Bin Persoenele Müjdeli Haber!
KPDK Toplantısında Memurların Yeni Talepleri Geldi
AÖF sınav giriş yerleri belli oldu
Oğlunu Öldüren Babadan Kan Donduran İfade!
Bilirkişi Raporuna Göre Tüm Personel Hatalı
"Köpeğe Cinsel İstismar" Davasına Başlandı
Nöbet Ücretlerinde Önemli Gelişme
Özel Sektöre Dönmeyi Tercih Ederim
3 Gazetecinin Yeni Adresi Belli Oldu
Milyonlarca Kişiye Müjde Anlaşma İmzalandı
Çok basitçe ne zaman emekli olacağınızı öğrenebilirsiniz
Yine İstanbul Yine Üst Geçit Kazası
Faturalardaki o Para İade Edilecek
Dışişleri Bakanlığı'ndan Sırpça Başsağlığı
Dünyayı Yerin Dibine Sokan Fotoğraf
Erdoğan'ın Telefonu Hayatını Değiştirdi
Bakanlık, "Kanserojen Ayakkabıların" Fotoğraflarını Paylaştı