Anasayfam YapFavorilere EkleHaber Bandı EkleReklamİletişim

Taşeronun Maaş ve İzin Hakkına Güvence Sonunda Meclisten Memuru Sevindirecek Haber Geldi! Sözleşmeli Personellerden Hükümete Flaş Çağrı! Kadro, İzin... KPSS'den 70 Puanla Personel Alınıyor
İşçilerin ücretsiz izinlerinin yasal boyutları
İşçilerin ücretsiz izinlerinin yasal boyutları
30 Mart 2014 Pazar 08:30
Çalışma yaşamımızda öteden beri tartışma konusu olan konulardan biri de ücretsiz izin uygulamalarıdır. Aslında iş yasamızda ücretsiz izine dair

İşçilerin ücretsiz izinlerinin yasal boyutları

1-Zorunlu tatil işçi bakımından haklı fesih nedenimidir?

Çalışma yaşamımızda öteden beri tartışma konusu olan konulardan biri de ücretsiz izin uygulamalarıdır. Aslında iş yasamızda ücretsiz izine dair herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.

Yani ücretsiz izin yasalardan kaynaklanan bir uygulama değildir. Buna karşın uygulamada özellikle de ekonomik nedenli üretim daralması süreçlerinde işverenler tarafından sıkça başvurulan bir müessese halini almıştır.

İşverenlerin çeşitli dönemlerde işçi sendikalarıyla anlaşmak suretiyle dahi işçilerini toplu olarak ücretsiz izine çıkartmaları yaygın ve bilinen bir uygulama olmuştur.

Aslında taraflar arasında (işçi-işveren) uzlaşmazlık olmadığında ortada bir sorun da bulunmamaktadır.

Ancak taraflardan birinin ücretsiz izini karşı tarafa istemi dışında dayatması ve diğer tarafın bu dayatmayı kabul etmemesi koşulunda ortaya sorunlar çıkmaktadır.

Konuya İnsan kaynakları açısından baktığımızda ücreti dışında başkaca bir geliri olmayan çalışanların kendi istemleri dışında ücretsiz izine sevk edilmeleri ekonomik bakımdan güç durumda kalmalarına sebep olmaktadır.

Ayrıca aynı kişilerin bu izin sürecinde sosyal güvenlik primleri de ödenmeyeceğinden ortaya farklı olumsuzluklar çıkmaktadır. Bu olumsuzluklar doğal olarak personelin motivasyon kayıbına sebep olmakta ve verimliliğine etki etmektedir.

Ayrıca işinden belirli süre de olsa kopan personelin yeniden aynı konsantrasyona ve iş disiplinine kavuşması zaman almaktadır.

Konuya diğer yönünden, yani işçi işveren ilişkileri açısından bakacak olursak İş hukukumuzda iş sözleşmesinin askıya alınabilmesinin bazı koşullarda mümkün olabildiğini görürüz.

Ücretsiz izin de bu askıya alma halleri çerçevesinde değerlendirilmelidir. Bu görüşü destekleyen aşağıdaki alıntıya bir göz atalım dilerseniz ;

Uygulamada ücretsiz izin, ya da zorunlu tatil olarak adlandırılan askıya alma halleri ancak işçilerin bunu kabul etmesiyle başka bir anlatımla bu hususta taraflar arasında açık veya zımni bir sözleşmenin oluşmasıyla mümkündür. Aksi halde işçiler iş görme edimlerini kabul etmeyen işverenden BK.m.325 uyarınca ücretlerini talep edebilecekleri gibi, iş sözleşmelerini haklı nedenle sona erdirebilriler. [1 Prof. Ömer EYRENCİ İst.Bar.Çalışma Huk.Kom.Bülteni sayı 5 sayfa 41]

Buradan da açıkça anlaşılabileceği gibi şayet işveren işçiyi ücretsiz izine ayırmak istiyorsa bu konuda onun rızasını almalıdır. Aksi halde kullandırılan bu izin zoraki bir izin olacaktır ve işçi işverenden bu izin süresi kadar ücret talep edebileceği gibi, bu nedene dayanarak iş sözleşmesini haklı bir şekilde sona erdirecek ve yasal haklarını (ihbar,kıdem) talep edebilecektir.

Şimdi konuya yüksek mahkemenin vermiş olduğu bir kararla netlik kazandırmayı sürdürelim.

Davalı işverenin davacı ile birlikte bir kısım çalışanları ücretsiz izine çıkarttığı sabittir.

Esasen bu olgu mahkeme kararının gerekçesinde de kabul edilmiştir. Davacı işçinin rızası ve yazılı muvafakati bulunmadan işverence davacının tek taraflı ücretsiz izine çıkarılması eylemli bir fesih olup, dairemizin yerleşik ictihatlarına göre bu durum davacı işçi açısından iş akdinin haksız fesih halini oluşturur ve işçi ihbar tazminatına da hak kazanır.

Açıklanan nedenlerle davacı yararına ihbar tazminatının hüküm altına alınması gerekirken, mahkemece bu isteğin reddedilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir. [2 Y. 9.H.D. E.2004/7127 K.2004/25124 T.08.11.2004]

Yargıtay kararından da açıkça anlaşılabileceği gibi bu tür ücretsiz izinler yasal zeminde işverenin iş sözleşmesini tek taraflı olarak sona erdirdiği anlamına gelmekte ve işçi bakımından haklı fesih ve tazminat hakkı ortaya çıkmaktadır.

Diğer taraftan ortada karşılıklı bir anlaşma olması durumunda ve işverenin bunu kanıtlaması koşulu ile işçiye bir fesih hakkı doğmamaktadır.

 

2- İşverenin rızası olmaksızın ücretsiz izin haklı fesih nedeni midir?

Geçen yazımızda ücretsiz iznin işçinin istemi dışında ve işveren tarafından (zorunlu olarak) kullandırılmasının yasal boyutları üzerinde durmuştuk. Bu yazımızda konuya diğer tarafından bakacağız ve bu konumuzu tamamlamış olacağız.

Evet işverenlerin bu uygulamalarının yanında birde işçilerin ücretsiz izin talepleri olduğunu biliyoruz. Uygulamada bu tür taleplerle de sıkça karşılaşırız. Yani özel bir işi nedeniyle, örneğin yurt dışında lisan eğitimi almak amaçlı 6 ay ücretsiz izin talep eden bir işçisi karşısında işveren nasıl davranacaktır.

Öncelikle hemen belirtelim ki iş yasamızda kadın işçinin doğum sonrası talep edebileceği 6 aylık ücretsiz izin dışında [1] işçi bakımımdan da yasal bir ücretsiz izin söz konusu değildir.

Yani bir başka deyişle işverenin işçiye yukarıda belirttiğimiz özel hal dışında bir ücretsiz izin verme yükümlülüğü bulunmamaktadır. Ancak taraflar arasında bu konuda bir anlaşma söz konusu olursa işveren ücretsiz izni verebilir.

Peki işçi işverenin kabul etmemesine karşın ücretsiz izine ayrılmaya kalkarsa ne olacaktır.

Bu sorunun yanıtını da özet bir Yargıtay kararının yardımı ile açıklayalım dilerseniz.

Hasta olan çocuğunu her gün aşıya götüreceğinden bahisle 6 ay ücretsiz izin talebini işverenin kabul etmeyerek çocuğunu hastaneye götürmek için zaman, zaman kendisine izin verilebileceği işçiye bildirilmiştir.

Bunun üzerine işçinin işe gelmemesi işveren açısından hizmet akdini derhal fesih etme hakkını doğurur.[2]

Görülebileceği gibi Yargı da işçinin geçerli bir mazeret öne sürse dahi işverenin rızası olmaksızın ücretsiz izine çıkamayacağını açık bir biçimde ifade etmektedir.

Bu arada konunun bir başka yönüne de değinmeliyiz ;

Şayet işveren işçinin ücretsiz izin talebini kabul eder de mazeretsiz olarak işçi zamanında işbaşı yapmazsa ne olacaktır.

Bu durumda İş yasamızın 25/2 maddesi çerçevesinde İşverenin işçinin iş sözleşmesini derhal sona erdirme hakkı doğacaktır.

Bu konu başlığı altında son değinmek istediğimiz konu ise işçinin ücretli yada ücretsiz olarak kullandığı izin sırasında geçici olarak başka bir işte çalışması halidir.

Böyle bir durumda işveren işçinin borçları arasında yer alan sadakat borcuna aykırı davranması sebebi ile işçinin iş sözleşmesini bildirimsiz olarak sona erdirebilecektir.

Sonuç olarak ;

Çalışma yaşamımızda sıkça karşılaştığımız bir uygulama olan Ücretsiz iznin zorlama yolu ile karşı tarafa dayatılması iş yasamız açısından mümkün değildir. Bu nedenle gerek işçi, ve gerekse işveren bakımından ücretsiz izin ancak karşılıklı anlaşma yoluyla uygulanabilir.


[1] 4857 sayılı İş K. madde 74

[2] Y.9.H.D. 17.01.1991 E.9343 K.199


Hüseyin İrfan FIRAT

Personel ve İnsan kaynakları Yönetimi Danışmanı

 

SGK RehberiSGK Rehberi

Bu haber 9,836 kez okundu.

İşverenden Çalışan Kadına Baskı Var22 Eylül 2014 07:48
‘Çocuk yapma’
Ev Hizmetlerinde Çalışanların Sigortalılığı Nasıl Sağlanacak?19 Eylül 2014 10:34
Zorluklar ortadan kaldırıldı
Torba Yasadan İşçileri İlgilendiren Maddeler19 Eylül 2014 10:02
Kıdem Tazminatı, çalışma süreleri, emeklilik ve diğerleri
Ev Hizmetlerinde Çalışanların Sigortalılığı Nasıl Sağlanacak?15 Eylül 2014 06:04
Değişiklikle artık sigortalılık kolaylaşıyor
Bank Asya'ya Bir Kötü Haber Daha
Korsan Kitap Operasyonu
Suriyeliler Geceyi Tarlada Geçirdi
Çöken Asfalta İki Araç Düştü
Koyun Otlatan Çiftin Üzerine Araba Düştü
"Torba Yasa"daki Son Değişiklikler -6-
Çalışmayan Annenin Emzirme Ödeneği Babaya Verilir Mi?
Başörtüsü Lisede Serbest
Taşeronun Maaş ve İzin Hakkına Güvence
E-5 İstanbul Yönü Trafiğe Kapandı
Fransa'da Müslümanlara Irkçı Saldırı
Fatih'te Çıkan Yangında 1 Kişi Hayatını Kaybetti
İşte 500 TL Ek Ödemeyi Alacak Personeller
İyi Maaş İçin Eğitim Şart!
Şubat Ayında Kaç Öğretmen Atanacak?
CHP: Hükümete Bu Konuda Her Desteği Veririz
Milletvekili Taş Atarak Kendini Savunmuş
Erdoğan: Gün gelip arkadan hançerleyecek...
Üniversiteli İşçilere Müjde! Memurluk Geliyor
Erdoğan'dan 'Gülen' iddiasına yalanlama
ABD ve Partnerlerinden Suriye'de IŞİD'e Saldırı
Memura 1 Derece Verilmesi Meclis'te
Flaş Haber! Üniversiteye Girişler Değişiyor
Liselerde Başörtüsü Yasağı Kaldırıldı
Şeflerden SGK'ya Ultimatom Gibi Açıklama
Çalışma Hayatında Reform
Sonunda Meclisten Memuru Sevindirecek Haber Geldi!
Sözleşmeli Personellerden Hükümete Flaş Çağrı! Kadro, İzin...
Memura İş Güvencesi Maddesinde Neler Var?
10 milyon emekliye Bayram müjdesi
Her Yıl 10 Bin Kişi Alım Yapılacak
Kamuya Toplam 2 Bin Memur Alınıyor
Emekliye Güzel Haber! O Kesinti Kalkıyor
Bakan Müjdeyi Verdi! Personele Görev Tazminatı Geliyor
Kreş Yardımı Nasıl Alınır, Kimlere Verilir?
Kamuda Bu Personelden Vergi Alınması Kalkıyor Mu?
Fethullah Gülen'den ilginç MİT ilanı!
Cemaat'in Mut'a Nikahı!
Düşüşü Süren Altında Korkutan Senaryo!
KPSS'den 70 Puanla Personel Alınıyor
Görme engelli 3 kızına 40 yıldır ışık oluyor
"İran ABD ile 2 yıl gizli görüştü"
Sınırda 'pes artık' dedirten olay
Erdoğan o kritik görüşmeyi iptal etti
Arınç'tan Bakanlar Kurulu sonrası açıklama
Yıldız: İşçi ve işveren hakkı aynıdır
Savcılık baskın için düğmeye bastı
Çiğköfteden Nemrut heykelleri yapıldı
Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi'nde yeni dönem
O Ülke Vatandaşlarını Öldürün Talimatı
Suriyeliler Metropollere Göç Ediyor Mu?
Avusturyalı bakandan, ortak Kur’ân meali teklifi
Bosnalı İlk Hacı Adayları Yola Çıktı
Mevsimin İlk Kar Yağışı Geliyor
Torba Yasadan Belediye İşçilerine Ayar!
Van'da Kuduz Şüphesi!
Sahte Kimlikli Damadın İfadesi Şaşkına Çevirdi!
Numan Kurtulmuş: Göç Dalgasına Karşı Hazırlıklıyız
Facebook Büyük Değişikliğe Gidiyor
Fatih Belediye Başkanı Mustafa Demir‘den Çarpıcı Açıklamalar
Su Tartışmasını Melih Gökçek Kazandı
Gebelikte Bu Testi Mutlaka Yaptırın
Bu Program Kaçmaz; EYAD'ın Konuğu Prof.Dr. Yasin AKTAY
'Stres ve depresyon egzersizle önlenebilir'
CHP'li Belediyeden Şehitliğe Davullu Zurnalı Davet
101 Günlük Nefes Kesen Operasyonun Perde Arkası
Sözleşmeli Personel ve Memur Alımı
En Yoksulla En Zengin Arasında 7,7 Kat Fark Var
Türk Bankaları Adına Canlı Bir Yıl Olacak
Atama bekleyen SGK şefleri Twitter'ı salladı!
İhalelerde Yasaklı Sayısı Azaldı
'Bu köye girerken bir daha düşün mermerci'
'Türkiye IŞİD'e dersini verecek mi?'
Aşırı Hız ve Kaçınılmaz Sonuç! 4 Ölü
Dikkat! Sonra Başınız Ağrımasın
Yeni Torba Yasadan Taşeron İşçilere Kadro Çıkacak Mı?
Denizde Bayram Var: Doya Doya Yiyeceğiz!
'İstanbul halkını cezalandırmayacağız'
Emniyette 'paralel yapı' operasyonu!
IŞİD Sınıra Bayrak Astı
Türk Doktordan Tıp Literatürüne Geçen Operasyon
Her Gün 22 Milyon Türk Giriyor!
Kredi Notu Gerginliği Doları Yükseltti
500 Maden İşçisi Valiliğe Yürüyor
Torba kanundan memurlara neler çıktı?
Kamu Düzeni ve Güvenliği Müsteşarı Dervişoğlu Oldu
İşsizlik Maaşı (ödeneği) Almanın Şartları Neler?
Cennet Kuruyunca ‘Angut’lara Kaldı!
Özel Plakalı Araçlar İçin "Servet" İstiyorlar
Kiraya Kefil Olmanın 5 Kat Vergisi var
Erken İşe Girmek Emekliliğe Etki Eder Mi?
Ev Alacaklar Bekleyin! Müjde Çok Yakında Geliyor
Selvi 'takas'ı Açıkladı!
Konutta Vergi Müjdesi!
Başbakan Davutoğlu'ndan Çok Önemli Talimat
Serbest Kalan Özel Harekatçı İzmir'de
"Torba Yasa"daki Son Değişiklikler -5-
Malatya'da Feci Kaza: 6 ölü, 4 yaralı
Kafası ve Kolları Olmayan Ceset Bulundu
Siirt'te Polis Lojmanlarına Saldırı
Cumhurbaşkanı Erdoğan New York'ta
PKK Yandaşları Bu Sefer Anaokulu Yaktı
Gülen’in Bedduasına 3 Yıl Hapis İstendi
İşverenden Çalışan Kadına Baskı Var
Destan no: 101
Yeni Torbadan Emeklilik Çıktı
22/09/2014 Tarihli Atama Kararları
İşsizlik Maaşı ve Süresi Artıyor
Şırnak’ta 3 PKK’lı teslim oldu
İTEO Başkanı: ‘Kışkırtmaya gelmeyin, eylem yok’
Çocuklara, polise taş atmaları için para dağıtıldı iddiası
Motorunu çalmaya kalktılar
Kimse bizi İsrail'in güneyinden söküp atamaz
"1. Turgut Özal Yılın En İyi Ödülleri"
IŞİD Türkiye sınırına mevzilendi!
Başbuğ komplo için askeri işaret etti
Yeni Müsteşar Muhammed DERVİŞOĞLU
Askere taş yağdırdılar!
Primini erken ödeyene büyük fırsat
Suriye sınırında polis müdahalesi!