Anasayfam YapFavorilere EkleHaber Bandı EkleReklamİletişim

2014-KPSS’de Görev Almak İsteyenler Dikkat! Milyonlarca Vatandaşa Müjde! Başbakanlık KPSS Puan Şartı Aramadan Personel Alacak Memur Adaylarına Müjde! 1000 Uzman Yardımcısı Alınacak
İşçilerin ücretsiz izinlerinin yasal boyutları
İşçilerin ücretsiz izinlerinin yasal boyutları
30 Mart 2014 Pazar 08:30
Çalışma yaşamımızda öteden beri tartışma konusu olan konulardan biri de ücretsiz izin uygulamalarıdır. Aslında iş yasamızda ücretsiz izine dair

İşçilerin ücretsiz izinlerinin yasal boyutları

1-Zorunlu tatil işçi bakımından haklı fesih nedenimidir?

Çalışma yaşamımızda öteden beri tartışma konusu olan konulardan biri de ücretsiz izin uygulamalarıdır. Aslında iş yasamızda ücretsiz izine dair herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.

Yani ücretsiz izin yasalardan kaynaklanan bir uygulama değildir. Buna karşın uygulamada özellikle de ekonomik nedenli üretim daralması süreçlerinde işverenler tarafından sıkça başvurulan bir müessese halini almıştır.

İşverenlerin çeşitli dönemlerde işçi sendikalarıyla anlaşmak suretiyle dahi işçilerini toplu olarak ücretsiz izine çıkartmaları yaygın ve bilinen bir uygulama olmuştur.

Aslında taraflar arasında (işçi-işveren) uzlaşmazlık olmadığında ortada bir sorun da bulunmamaktadır.

Ancak taraflardan birinin ücretsiz izini karşı tarafa istemi dışında dayatması ve diğer tarafın bu dayatmayı kabul etmemesi koşulunda ortaya sorunlar çıkmaktadır.

Konuya İnsan kaynakları açısından baktığımızda ücreti dışında başkaca bir geliri olmayan çalışanların kendi istemleri dışında ücretsiz izine sevk edilmeleri ekonomik bakımdan güç durumda kalmalarına sebep olmaktadır.

Ayrıca aynı kişilerin bu izin sürecinde sosyal güvenlik primleri de ödenmeyeceğinden ortaya farklı olumsuzluklar çıkmaktadır. Bu olumsuzluklar doğal olarak personelin motivasyon kayıbına sebep olmakta ve verimliliğine etki etmektedir.

Ayrıca işinden belirli süre de olsa kopan personelin yeniden aynı konsantrasyona ve iş disiplinine kavuşması zaman almaktadır.

Konuya diğer yönünden, yani işçi işveren ilişkileri açısından bakacak olursak İş hukukumuzda iş sözleşmesinin askıya alınabilmesinin bazı koşullarda mümkün olabildiğini görürüz.

Ücretsiz izin de bu askıya alma halleri çerçevesinde değerlendirilmelidir. Bu görüşü destekleyen aşağıdaki alıntıya bir göz atalım dilerseniz ;

Uygulamada ücretsiz izin, ya da zorunlu tatil olarak adlandırılan askıya alma halleri ancak işçilerin bunu kabul etmesiyle başka bir anlatımla bu hususta taraflar arasında açık veya zımni bir sözleşmenin oluşmasıyla mümkündür. Aksi halde işçiler iş görme edimlerini kabul etmeyen işverenden BK.m.325 uyarınca ücretlerini talep edebilecekleri gibi, iş sözleşmelerini haklı nedenle sona erdirebilriler. [1 Prof. Ömer EYRENCİ İst.Bar.Çalışma Huk.Kom.Bülteni sayı 5 sayfa 41]

Buradan da açıkça anlaşılabileceği gibi şayet işveren işçiyi ücretsiz izine ayırmak istiyorsa bu konuda onun rızasını almalıdır. Aksi halde kullandırılan bu izin zoraki bir izin olacaktır ve işçi işverenden bu izin süresi kadar ücret talep edebileceği gibi, bu nedene dayanarak iş sözleşmesini haklı bir şekilde sona erdirecek ve yasal haklarını (ihbar,kıdem) talep edebilecektir.

Şimdi konuya yüksek mahkemenin vermiş olduğu bir kararla netlik kazandırmayı sürdürelim.

Davalı işverenin davacı ile birlikte bir kısım çalışanları ücretsiz izine çıkarttığı sabittir.

Esasen bu olgu mahkeme kararının gerekçesinde de kabul edilmiştir. Davacı işçinin rızası ve yazılı muvafakati bulunmadan işverence davacının tek taraflı ücretsiz izine çıkarılması eylemli bir fesih olup, dairemizin yerleşik ictihatlarına göre bu durum davacı işçi açısından iş akdinin haksız fesih halini oluşturur ve işçi ihbar tazminatına da hak kazanır.

Açıklanan nedenlerle davacı yararına ihbar tazminatının hüküm altına alınması gerekirken, mahkemece bu isteğin reddedilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir. [2 Y. 9.H.D. E.2004/7127 K.2004/25124 T.08.11.2004]

Yargıtay kararından da açıkça anlaşılabileceği gibi bu tür ücretsiz izinler yasal zeminde işverenin iş sözleşmesini tek taraflı olarak sona erdirdiği anlamına gelmekte ve işçi bakımından haklı fesih ve tazminat hakkı ortaya çıkmaktadır.

Diğer taraftan ortada karşılıklı bir anlaşma olması durumunda ve işverenin bunu kanıtlaması koşulu ile işçiye bir fesih hakkı doğmamaktadır.

 

2- İşverenin rızası olmaksızın ücretsiz izin haklı fesih nedeni midir?

Geçen yazımızda ücretsiz iznin işçinin istemi dışında ve işveren tarafından (zorunlu olarak) kullandırılmasının yasal boyutları üzerinde durmuştuk. Bu yazımızda konuya diğer tarafından bakacağız ve bu konumuzu tamamlamış olacağız.

Evet işverenlerin bu uygulamalarının yanında birde işçilerin ücretsiz izin talepleri olduğunu biliyoruz. Uygulamada bu tür taleplerle de sıkça karşılaşırız. Yani özel bir işi nedeniyle, örneğin yurt dışında lisan eğitimi almak amaçlı 6 ay ücretsiz izin talep eden bir işçisi karşısında işveren nasıl davranacaktır.

Öncelikle hemen belirtelim ki iş yasamızda kadın işçinin doğum sonrası talep edebileceği 6 aylık ücretsiz izin dışında [1] işçi bakımımdan da yasal bir ücretsiz izin söz konusu değildir.

Yani bir başka deyişle işverenin işçiye yukarıda belirttiğimiz özel hal dışında bir ücretsiz izin verme yükümlülüğü bulunmamaktadır. Ancak taraflar arasında bu konuda bir anlaşma söz konusu olursa işveren ücretsiz izni verebilir.

Peki işçi işverenin kabul etmemesine karşın ücretsiz izine ayrılmaya kalkarsa ne olacaktır.

Bu sorunun yanıtını da özet bir Yargıtay kararının yardımı ile açıklayalım dilerseniz.

Hasta olan çocuğunu her gün aşıya götüreceğinden bahisle 6 ay ücretsiz izin talebini işverenin kabul etmeyerek çocuğunu hastaneye götürmek için zaman, zaman kendisine izin verilebileceği işçiye bildirilmiştir.

Bunun üzerine işçinin işe gelmemesi işveren açısından hizmet akdini derhal fesih etme hakkını doğurur.[2]

Görülebileceği gibi Yargı da işçinin geçerli bir mazeret öne sürse dahi işverenin rızası olmaksızın ücretsiz izine çıkamayacağını açık bir biçimde ifade etmektedir.

Bu arada konunun bir başka yönüne de değinmeliyiz ;

Şayet işveren işçinin ücretsiz izin talebini kabul eder de mazeretsiz olarak işçi zamanında işbaşı yapmazsa ne olacaktır.

Bu durumda İş yasamızın 25/2 maddesi çerçevesinde İşverenin işçinin iş sözleşmesini derhal sona erdirme hakkı doğacaktır.

Bu konu başlığı altında son değinmek istediğimiz konu ise işçinin ücretli yada ücretsiz olarak kullandığı izin sırasında geçici olarak başka bir işte çalışması halidir.

Böyle bir durumda işveren işçinin borçları arasında yer alan sadakat borcuna aykırı davranması sebebi ile işçinin iş sözleşmesini bildirimsiz olarak sona erdirebilecektir.

Sonuç olarak ;

Çalışma yaşamımızda sıkça karşılaştığımız bir uygulama olan Ücretsiz iznin zorlama yolu ile karşı tarafa dayatılması iş yasamız açısından mümkün değildir. Bu nedenle gerek işçi, ve gerekse işveren bakımından ücretsiz izin ancak karşılıklı anlaşma yoluyla uygulanabilir.


[1] 4857 sayılı İş K. madde 74

[2] Y.9.H.D. 17.01.1991 E.9343 K.199


Hüseyin İrfan FIRAT

Personel ve İnsan kaynakları Yönetimi Danışmanı

 

SGK RehberiSGK Rehberi

Bu haber 9,278 kez okundu.

İşçinin İzin Alacağı Varsa30 Ağustos 2014 15:54
İzin hakkı kulandırılmayanlar!
İşçilerin Maaşı Garanti Altında!28 Ağustos 2014 11:47
Milyonlarca çalışanı ilgilendiriyor
Stajyer Öğrenciler Nasıl Sigortalı Olmalı?22 Ağustos 2014 15:43
Stajyerler Sigortalı Olmak Zorunda
Taşeronun Kıdem Tazminatı Garanti Altına Alınıyor!17 Ağustos 2014 10:37
Kıdem Tazminatında kamu güvencesi
Gül'ün 'derin' eylemleri sürecek!
2014 Yılı Örneklerle Emekli Maaş ve İkramiye Hesabı
Eygi'nin bu sözleri büyük kavga çıkarır
Çocuğu büyüyenin maaşı nasıl düşer?
Kadınlar tuvaleti faşizm midir?
TibNOT’a paralel çarpıtma
Kocaeli Valisi'ne Paralel Kumpas
Hekimlerin maaşındaki dengesizlik hastaları vurdu
Paralel PKK İddiası
Binlerce memurun derece mağduriyetinin çözümü için hala fırsat var
İlk defa kamu görevlisi olacaklar hangi sürelerini borçlanabilirler ?
Askerlikte Köklü Değişiklik
İsrailli Bakandan Netanyahu'ya Uyarı
Dünyaya Şok IŞİD Uyarısı
Üç maaş almak mümkün mü?
İşçilerin hizmet sürelerine göre izin hakları
Bedelli Bekleyenlere Kötü Haber
'Erdoğan halkımın rol modeli oldu'
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın nerede oturacağı belli oldu
Başbakan da Yargıtay'a gitmeyecek
Kıdem tazminatı nedir?
Eksik Gün Bildirimlerinde Yapılan Değişikliklere Dikkat
İşte 6 Yıl Kazandıracak Erken Emeklilik Formülü
2014-KPSS’de Görev Almak İsteyenler Dikkat!
Taban aylık zammı emekli memura daha düşük mü yansır?
Gül’ün ardından
Mafya babasını altın tabutla gömdüler
İş Kanunu'na göre fazla mesai 270 saati geçemez
Her çocuğun danışmanı olacak
Kılıçdaroğlu'ndan Cumhurbaşkanı Erdoğan'a büyük ayıp!
Askerlikte köklü değişiklik!
30 yaşına girenlere kötü haber
SUT Tebliğinde değişiklik yapıldı
İş Güvenliği Uzmanlığı belgesini kimler nasıl alabilir?
Artık cep telefonundan evlenilebilecek
Suudi Kralı Abdullah'tan Avrupa ve ABD'ye Terör Uyarısı
Tüm Harçlığını Erdoğan'a Bağışlamıştı
Ağlara Uçak Enkazı Takıldı
AB'den Rusya'ya Çağrı
Davutoğlu "Adli Yıl Açılış Töreni"ne Katılamayacak
'Srebrenitsa Anneleri'nden Zafer Bayramı’nda Anlamlı Ziyaret
İşler ve Yazıcı neden görevden alındı?
Filistin’de Öldürülen Mühendisler İçin Baretli Eylem
Sokak Köpeklerini Zehirlediler
Saygıyı da öğreneceksiniz
İngiltere Bu Çocuğu Arıyor
Suriye'den Lübnan'a Hava Saldırısı
Irak Ordusu IŞİD'in Son Kalesini Almak İçin Operasyon Başlattı
Çatıdan Düşen Kadın Ağır Yaralandı
666 sayılı KHK'ya göre maaş hesabı
Trafiğe Kapalı Alanda Kaza: 1 yaralı
Muhalefet Çankaya Köşkü'ne Gitmedi
Beton Mikseri Apartmanın Bahçesine Düştü
Gücün Yolu Birlikten Beraberlikten Geçiyor
Taksim’de Trafik Kazası: 1 yaralı
Gurbetçi Ailenin Otomobili Takla Attı: 4 ölü
Türkiye’nin Yeni Döneminde İlişkilerimiz Daha da İyi Olacak
"Küçük Enişte" Son Yolculuğuna Uğurlandı
Uğur dündara göre, CHP neden kaybediyor?
Kabine Belli Oldu
Erdoğan'ın nerede ikamet edeceği belli oldu
Muharrem İnceden Kılıçdaroğluna Kötü Haber
Gülerce Sonunda İsyan Etti!
Bak 'özel postacı' geliyor!
Özel okul teşvikine 180 bin 637 başvuru
İşçinin İzin Alacağı Varsa
Valilik ve Kaymakamlık Birimleri Teşkilat, Görev ve Çalışma Yönetmeliğinde değişiklik
Kadro talebi patladı
Torba böyle çıkar!
Borçlar kanununa tabi olanlar
Giresunda Bulunan buyılanın iki başı var
30 Ağustos için Anıtkabir'de ilk tören
KPSS değişikliği neleri kapsıyor? KPSS'de neler değişti?
Öğretmenler torba yasayı bekliyor!
Kullandırılmayan Yıllık İzinlerin Ücretleri Nasıl Olur?
Kamuda araç saltanatı mercek altında
Damat adayı ikizleri karıştırınca olanlar oldu
Deniz Zeyrek ve Abdülkadir Selvi arasında yüksek gerilim!
AK Parti'de Selahattin Demirtaş rahatsızılığı
Esed yine kan kustu: 64 ölü!
ABD, IŞİD'e 560 milyon dolar harcadı
Bedelli Askerlik Parası Kıdem Tazminatıyla Ödenebilecek Mi?
İran yargısından Ruhani'ye 'laiklik' uyarısı
'Başkomutan Erdoğan' 30 Ağustos'ta
Memurların Ek Göstergesinde Belirleyici 3 Önemli Hak
Buzlu kova ile meydan okuma yüzünden suları bitti
Erdoğan-Davutoğlu'nun 1 yıllık hareket planı
Bakandan Emeklilik Bekleyen Milyonlarca Kişiye Kötü Haber
Hükümetten Emekliye Güzel Haber
Yiğit Bulut Cumhurbaşkanlığı ekonomiden sorumlu Başdanışmanı oldu
Kamudaki araç saltanatı sona erecek mi?
Paralel polislerin rapor kaybetme kumpası bozuldu
Bomba! Gülen'in veliahtı kim?
Kayıp Trilyon Davası'nda ifade vereceğim
Eksik gün nedeni olarak puantaj kaydını seçenler dikkat
Hakan Fidan Neden Kabinede Olmadı?
Her Gün Bitter Çikolata Yiyebilirsiniz
O Yazının Sahibi Bulundu
Türkiye Şahlanacak
2014 Yılı Asgari Geçim İndirim(AGİ) Miktarları
Milyonlarca Vatandaşa Müjde!
Bu Memurlar Ayrıcalıklı
Cumhurbaşkanı Gül'den saklanan sır uçak!
Rezalet! Köpeğe Dakikalarca Tecavüz Etti
İşte Ak Parti’nin A Takımı
Eski bakanın kardeşine silahlı saldırı
Oğlu dayanamadı! Nazlı Ilıcak için ne dedi?
Ehliyet Alacaklara Büyük Kolaylık Geliyor
Çalışanlar Dikkat! 3 Aylık Maaşınızı Almayı Unutmayın
Lise kontenjanları açıklandı
30 Ağustos'ta ulaşıma kapanacak yollar
YÖK'ten Güzel Haber
Çift Başlı Yılan Antalya'ya Getirildi
Ebola Virüsü Senegal'e de Sıçradı
Paralel Yapı Soruşturmasında 13 Polis Açığa Alındı
Milletimizin Kararlılığıyla Her Türlü Vesayet Zincirini Kırdık
Gençleri Arama Çalışmalarına Fırtına Arası
Ak Parti'nin Yeni A Takımı!
Yazıcı Bakanlık Personeliyle Vedalaştı
İstanbul Valiliği'nden Anonslu Uyarı