SGK Rehberi

Çalışan, Emekli ve İşverenin Haber ve Bilgi Portalı

Haberler » İsteğe Bağlı » Devlet Memurlarında İsteğe bağlı (İştirakçilik) Sigortalılık

Devlet Memurlarında İsteğe bağlı (İştirakçilik) Sigortalılık

Devlet Memurlarında İsteğe bağlı (İştirakçilik) Sigortalılık

Devlet

2008 yılı Ekim ayı başından önce devlet memuru olarak görev yapanlar,  bu görevlerinden ayrılmaları halinde isteğe bağlı iştirakçi olabilirler mi? 

2008 yılı Ekim ayı başından önce 5434 sayılı Kanuna tabii devlet memuru olarak görev yapanlardan; bu görevlerinden istifaen veya müstafi sayılmak suretiyle ayrılarak isteğe bağlı iştirakçi olmak üzere başvuruda bulunanlar, 5434 sayılı Kanuna tabi en az 10 yıl çalışması olması, görevinden ayrıldıkları tarihten itibaren altı ay içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna yazılı olarak müracaat etmeleri ve herhangi bir sosyal güvenlik statüsüne tabi prim ödemelerini gerektirecek şekilde çalışması bulunmayanların talep dilekçelerinin Kurum kayıtlarına geçtiği tarihi takip eden aybaşından itibaren 5434 sayılı Kanunun mülga 12 nci maddesi hükmü uyarınca isteğe bağlı iştirakçi olabilirler.

İsteğe bağlı iştirakçilik konusu 5434 sayılı T.C.Emekli Sandığı Kanunu 12 nci maddesine 2004 yılında 5234 sayılı Kanunla eklenen hükümle getirilmiş bir sistemdir.

Madde hükmü şu şekildedir.

(Ek paragraf: 17/9/2004-5234/3 md.) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tâbi olarak en az on yıl çalıştıktan sonra, memurluktan çıkarılmış olanlar ile aynı Kanunun 96 ncı maddesi kapsamına girenler ve anılan Kanunun 48 inci maddesinin (A) bendinin (5) numaralı alt bendinde aranan nitelikleri kaybedenler hariç olmak üzere herhangi bir nedenle memurluktan ayrılmış olanlar, memurluktan ayrıldıkları tarihten itibaren altı ay içinde yazılı olarak Sandığa başvurmaları ve emeklilik keseneği ve kurum karşılıklarını ait olduğu ay içinde Sandık hesabına yatırmaları şartıyla başvuru tarihini takip eden aybaşından itibaren Sandıkla ilgilendirilirler.

Sandığın diğer iştirakçileri de 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tâbi olanlar ile aynı esaslar çerçevesinde bu uygulamadan yararlanabilirler. Bunların emeklilik keseneklerine, emeklilik keseneğine esas aylık, derece ve kademeleri ile ayrıldıkları göreve ilişkin ek göstergeleri esas alınır ve Sandığa emekli keseneği ödedikleri her yıl için bir kademe ilerlemesi ve eğitim durumları itibariyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre yükselebilecekleri dereceyi geçmemek şartıyla her üç yıl için bir derece yükselmesi uygulanır. Ancak, bu süreler, tekrar Sandığa tâbi bir göreve başlayanlar için de geçerli olmak üzere emeklilik ikramiyesinin süre ve miktar yönünden hesabı ile kazanılmış hak aylıklarının tespitinde dikkate alınmaz. Bu şekilde Sandıkla ilgilendirilenler bu Kanunun uygulanmasında isteğe bağlı iştirakçi olarak kabul edilirler.

(Ek paragraf: 17/9/2004-5234/3 md.)Yukarıdaki paragrafta belirtilenlerden, toplu ya da fasılalı olarak toplam altı aydan daha fazla süreye ilişkin emekli kesenekleri ile kurum karşılıklarını süresinde ödemeyenlerin isteğe bağlı iştirakçilikleri sona erer. Sandıkla ilişkilendirilme isteğinden vazgeçtiğini yazılı olarak Sandığa bildirenlerin de isteğe bağlı iştirakçiliklerine başvuru tarihini takip eden aybaşından itibaren son verilir. Diğer sosyal güvenlik kurumları ile zorunlu olarak ilgilendirilmelerini gerektirir görevlerde çalışmakta olan ya da çalışmaya başlayanlar ile diğer sosyal güvenlik kurumlarından veya Sandıktan kendi çalışmasından dolayı aylık bağlanmış olanlar isteğe bağlı iştirakçi olamazlar. Bunlardan diğer sosyal güvenlik kurumlarına tâbi olarak çalışmaya başlayıp bu görevleri sona erenler de altı ay içinde yazılı olarak isteğe bağlı iştirakçi olmak üzere başvuruda bulunabilirler.

İlgili madde ile, Devlet memurlarından görevlerinden ayrılmak isteyenlerin, emeklilik koşullarından birisi olan hizmet şartını (Erkek ise 25, Kadın ise 20 hizmet yıllarını) tamamlamak için getirilmiş bir yasal imkan olduğu görülmektedir.

Madde hükmünün koşulları;

1- Devlet memuru olarak hizmet süresi fiilen çalışılan süreler (SSK, Bağ-Kur olarak prim yatmış süreler ile fiilen Devlet memuru olarak görev yapılmış süreler dahil) olması kaydıyla en az 10 yıl hizmet sürelerinin olması gerekmektedir. 10 hizmet yılından az süresi olanların isteğe bağlı iştirakçilikten yararlanamayacakları görülmektedir.

2- 10 hizmet yılı bulunanların ayrıldıktan sonra, herhangi bir şekilde çalışmamaları kaydıyla isteğe bağlı iştirakçilik müracaatlarını 6 ay içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna yapmaları mecburi olmaktadır.

3- Ancak,

- Devlet memurluğundan çıkarılmış iseler,

- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 96 ncı maddesi kapsamında iseler,

- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin (A) fıkrasının 5 numaralı bendi uyarınca taksirli suçlar ve aşağıda sayılan suçlar dışında herhangi bir nedenle Devlet memurluğundan ayrılmış iseler,

- Devlet memurluğundan ayrıldıktan sonra sigortalı veya bağ-kurlu çalışıyor iseler,

- Kendi çalışmalarından dolayı aylık bağlanmış iseler,

Bunların, isteğe bağlı iştirakçilik hakları bulunmamaktadır.

İsteğe bağlı geçen sürelerin değerlenmesi;

1- İsteğe bağlı devam edecek sürelerin kesenek ve karşılık tutarlarının her ay Sosyal Güvenlik Kurumuna yatırılması gerekmektedir.

2- İsteğe bağlı iştirakçilikte geçen süreye emeklilik ikramiyesi ödenmemektedir.

3- İsteğe bağlı iştirakçilikte geçen süre kazanılmış hak aylığında, kıdem aylığında değerlendirilmemektedir. Yani ek gösterge uygulanmamaktadır. Yalnızca emekli keseneğine esas aylık intibakında, yani ek gösterge uygulanmayan intibak işlemine tabi tutulmaktadır.

10 yıllık çalışmanın hesabında dikkate alınmayacak süreler nelerdir?

Fiili hizmet süresi zammı, itibari hizmet süresi zammı, askerlik borçlanması, ücretsiz izinli geçen süreler, diğer hizmet borçlanmaları ve benzeri süreler isteğe bağlı iştirakçi olacakların 10 yıllık hizmet sürelerinin hesabında dikkate alınmayacaktır.

İsteğe Bağlı Sigortalı Memurun Ödeyeceği Prim Miktarı nedir?

İsteğe bağlı sigortalıların(iştirakçilerin) ödemesi gereken bir aylık kesenek ve karşılık tutarı, sigortalının görevinden ayrıldığı tarihteki derece kademesinin göstergesi, varsa bu dereceye ait ek gösterge rakamının müracaat ettiği tarihteki katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak tutara o tarihte yürürlükte olan taban aylığı, kıdem aylığı, emeklilik tazminatı tutarı ilave edilmek suretiyle bulunacak toplam tutarın %16' sı emeklilik keseneği ve %20' si kurum karşılığı olmak üzere toplam %36’sıdır.

Ayrıca isteğe bağlı iştirakçi olanlar 01/01/2012 tarihinden itibaren isteklerine bakılmaksızın %12 oranındaki genel sağlık sigortası primlerinin tamamını da kendileri ödeyeceklerdir. 

İsteğe Bağlı Sigortalılığın Sona Ermesi;

Emekli Sandığına tabi  isteğe bağlı sigortalı olanların, toplu ya da fasılalı olarak toplam altı aydan fazla emeklilik keseneği ve kurum karşılıklarının süresi içinde yatırılmaması, İsteğe bağlı iştirakçi olarak ilgilendirildikten sonra, zorunlu olarak SSK(4/A)  ve Bağ-Kur(4/B) kapsamında sigortalı olmalarını gerektirecek çalışmaya başlamaları, İsteğe bağlı iştirakçi olarak ilgilenmek isteğinden vazgeçenlerin bu isteklerini Kuruma yazılı olarak bildirmeleri, halinde isteğe bağlı iştirakçiliklerine son verilecektir.

Toplu ya da fasılalı olarak toplam altı aydan fazla emeklilik keseneği ve kurum karşılıklarının süresi içinde yatırılmaması veya isteğe bağlı iştirakçi olarak ilgilenmek isteğinden vazgeçenlerin Emekli Sandığı kapsamında tekrar isteğe bağlı iştirakçi olmalarına imkan bulunmayıp, bunlar talep etmeleri halinde SGK kapsamında isteğe bağlı sigortalı olabileceklerdir.

 Devlet memurları görevlerinden ayrıldıktan sonra isteğe bağlı Sigortalı olabilir mi?

5434 sayılı T.C.Emekli Sandığ Kanunu Madde 12 hükmüne gore isteğe bağlı iştirakçilikten yararlanamayanların isteğe bağlı sigortalı olabileceklerini değerlendirmekteyiz.

İsteğe bağlı sigorta ve şartları 5510 sayılı Kanun Madde 50 hükmünde açıklanmıştır.

“MADDE 50- İsteğe bağlı sigorta; kişilerin isteğe bağlı olarak prim ödemek suretiyle uzun vadeli sigorta kollarına ve genel sağlık sigortasına tâbi olmalarını sağlayan sigortadır.

(Değişik ikinci fıkra: 17/4/2008-5754/30 md.) İsteğe bağlı sigortalı olabilmek için Türkiye'de ikamet edenler ile Türkiye’de ikamet etmekte iken sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerdeki Türk vatandaşlarından;

a) Bu Kanuna tâbi zorunlu sigortalı olmayı gerektirecek şekilde çalışmamak veya sigortalı olarak çalışmakla birlikte ay içerisinde 30 günden az çalışmak ya da tam gün çalışmamak,

b) Kendi sigortalılığı nedeniyle aylık bağlanmamış olmak,

c) 18 yaşını doldurmuş bulunmak,

d) İsteğe bağlı sigorta talep dilekçesiyle Kuruma başvuruda bulunmak, 

şartları aranır.”

 
 
 
Bu haber 15200 kez okundu

BENZER HABERLER

YORUM YAZ

BU HABERE YAPILAN YORUMLAR

SGKREHBERİ'NE SOR