Almanya’da Çalışanların Sosyal Güvenlik Hakları Nelerdir Ve Nasıl Sağlanır?

Almanya’da Çalışanların Sosyal Güvenlik Hakları Nelerdir Ve Nasıl Sağlanır?

Tarih : / Kaynak : SGK Rehberi
Almanya’da

Almanya’ya işgücü amacıyla giden vatandaşlarımıza ve bunların bakmakla yükümlü oldukları kimselere, Almanya’da sosyal güvenceye kavuşturulmaları ve Almanya’da kazandıkları sosyal güvenlik hakların, Türkiye’de bulundukları sırada da yararlanmaları, 01.11.1965 tarihinde yürürlüğe giren, Türkiye Almanya Sosyal Güvenlik sözleşmesi ile sağlanmıştır.

MEVZUAT KAPSAMI

Almanya’da çalışan vatandaşlarımıza, Kısa Vadeli Sigorta kollarından İş Kazası, Meslek Hastalığı, Hastalık ve Analık sigortalarından sağlık ve para yardımlarının yapılmasını kapsamakta olup, Uzun Vadeli Sigorta kollarından ise Malullük, Yaşlılık ve Ölüm sigortalarının sağladığı (gelir/aylık) sosyal güvenlik haklarından, Türkiye’de ve Almanya’da yararlanmalarına imkân tanınmıştır.

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a),(b)ve(c) kapsamındaki sigortalılar ile 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci Maddesine tabi sandıklar, Türkiye Almanya Sosyal Güvenlik sözleşmesi kapsamına dahil edilmiş bulunmaktadır.

HİZMET BİRLEŞTİRME VE AYLIK

Türkiye-Almanya Sosyal Güvenlik sözleşmesi gereğince, Türkiye’de ve Almanya’da çalışması bulunan vatandaşlarımızın, her iki ülkede geçen hizmet süreleri, sözleşme hükmü gereğince, birbirinin devamı sayılmakta ve bir yardım hakkının doğmasında Sosyal Güvenlik Mevzuatı kapsamında birleştirilmektedir.

Türkiye’de ve Almanya’da çalışması bulunan vatandaşlarımıza,  Türkiye ve Almanya Sosyal Güvenlik Kurumlarınca, Türkiye’de ve Almanya’da geçen hizmetler birleştirilerek kısmi (sözleşme) aylık bağlanabileceği gibi, hizmet birleştirilmesi yapılmadan da, her iki ülkece, ülkelerin kendi mevzuatlarına göre geçen hizmet süreleri ile aylığa hak kazanan sigortalılarımıza müstakil aylık bağlanması da mümkündür.

Kısmi Aylık

Örnek: Türkiye’de 506 sayılı Kanun kapsamında (SSK) 01.07.1975-31.12.1975 tarihleri arasında 180 gün çalışması bulunan 1954 doğumlu vatandaşımızın, Almanya’da da 01.02.1979 ile 31.12.2014 tarihleri arasında 10800 gün çalışması bulunmaktadır. Bu vatandaşımıza Türkiye’de geçen 180 gün çalışmasına SGK mevzuatına göre aylık bağlanması mümkün olamayacağından, Türkiye’deki ve Almanya’daki hizmetleri birleştirilerek, SGK mevzuatına göre diğer şartlarında oluşması durumunda (180+10800)10980 gün üzerinden aylık hesabı yapılır. Ancak hesaplanan aylığın Türkiye’de geçen (180/10980=0,1634) hizmetleri oranına isabet eden miktarı ödenmektedir.

Tam Aylık

Örnek: Türkiye’de 506 sayılı Kanun kapsamında (SSK) 01.05.1976-31.12.1989 tarihleri arasında 3800 gün çalışması bulunan 1952 doğumlu vatandaşımızın, Almanya’da da 01.02.1990 ile 31.12.2014 tarihleri arasında geçen 8500 gün çalışması bulunmaktadır. Bu vatandaşımıza Türkiye’de geçen hizmet süresi ile 3800 prim ödeme gün sayısına SGK mevzuatına göre tam aylık bağlanabilmesi (çalışmasının sona erdiği tarih itibarıyla) mümkün olduğundan, Almanya’da geçen hizmetleri birleştirilmeksizin müstakil aylık bağlanacaktır.

ALMANYA’DA ÇALIŞMASI BULUNAN VE TÜRKİYE’DE İKAMET EDEN VATANDAŞLARIMIZIN, AYLIK TALEBİNDE BULUNDUKLARINDA İŞ VE İŞLEMLERİN YÜRÜTÜLMESİ

Türkiye’de ve Almanya’da çalışması bulunan sigortalılar ile bunların hak sahiplerinin, sözleşme aylıklarının bağlanmasına ilişkin, Türkiye’de ikamet ettikleri ildeki SGK’nın yurtdışı işlemlerini yürüten birimine, Yurtdışı çalışmalarını gösterir belgeleriyle birlikte müracaat etmeleri üzerine, bu birimlerce ilgililer adına Tahsis Talep ve Beyan Taahhüt Belgesi ile birlikte, SGK mevzuatında aylık bağlanması için gerekli görülen belgeler alınacaktır. Aynı zamanda Almanya sigorta merciine gönderilmek üzere, Türkiye Almanya Sosyal Güvenlik Sözleşmesi uygulamasında kullanılan (formülerden) belgelerden talebe uygun olanı, SGK yetkililerince, talep sahiplerine sorulacak olan sorulara alınacak cevaplar esas alınarak hazırlanacaktır. Hazırlanan belgelerden talep sahibinin,

5510       Sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının;

-(a)ve(b)bentleri(SSK ve BAĞ-KUR)kapsamında sigortalılığı olanların belgeleri, talep sahiplerinin (Türkiye’de) son defa hizmetlerinin geçtiği ildeki SGK’nın tahsis işlemlerini yürüten birimine gönderilecektir.

-(c) bendi kapsamında sigortalılığı olanların belgeleri, “Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü - Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığı” Ankara’ya, gönderilecektir.

 - 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci Maddesine tabi sandıklarda çalışması olanların belgeleri, ilgili Banka sandıklarının merkez birimlerine gönderilecektir. 

SGK’nın Sözleşme aylığı bağlamaya yetkili birimine intikal eden taleplere göre, talep sahiplerine aylık bağlanabilmesi için, gerek Türkiye’de, gerekse Almanya’da geçen hizmetlerin tespitine yönelik işlemler başlatılacaktır. Aynı zamanda Almanya sigorta kurumunca da tahsis talebin incelenmesini sağlamak üzere, Türkiye Almanya Sosyal Güvenlik Sözleşmesi uygulamasında kullanılan belgelerden gerekli olanları, SGK’nın ilgili birimince Almanya sigorta merciine gönderilecektir.

TÜRKİYE’DE ÇALIŞMASI BULUNAN VE ALMANYA’DA İKAMET EDEN VATANDAŞLARIMIZIN, ALMANYA SİGORTA KURUMLARINA AYLIK TALEBİNDE BULUNDUKLARINDA SGK’CA İŞ VE İŞLEMLERİN YÜRÜTÜLMESİ

Almanya sigorta kurumlarına yapılan sözleşme aylığı taleplerinde, sigortalıların veya hak sahiplerinin, Türkiye’de sigortalılık süresi olduğunu bildirmeleri durumunda, Almanya sigorta kurumunca, Türkiye Almanya Sosyal Güvenlik Sözleşmesi uygulamasında kullanılan belgelerden (formülerlerden) gerekli olanlar düzenlenir ve ilgili Alman irtibat bürolarınca, Türkiye’de 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının;

-(a)ve(b)bentleri(SSK ve BAĞ-KUR)kapsamında sigortalılığı olanların belgeleri, talep sahiplerinin Türkiye’de son defa hizmetlerinin geçtiği ildeki, SGK’nın tahsis işlemlerini yürüten birimine,

-(c) bendi kapsamında sigortalılığı olanların belgeleri, “Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü - Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığı” Ankara’ya,

 - 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci Maddesine tabi sandıklarda çalışması olanların belgeleri, ilgili Banka sandıklarının merkez birimlerine, 

 gönderilecektir.

SGK’nın sözleşme aylığını bağlamaya yetkili birimlerine intikal eden taleplere göre aylık bağlanabilmesi için, talep sahibinin Türkiye’de geçen hizmetlerinin tespitine yönelik işlemler başlatılacak ve hizmetlerin tespiti yapıldıktan sonra, talebe dair aylık işlemleri sonuçlandırıldıktan sonra, sigortalıya ve Almanya sigorta merciine alınan aylık kararı hakkında (SGK’ca) bilgi verilecektir.

ALMANYA PRİM İADESİ

Türk vatandaşlarımızın Almanya Sigorta kurumlarına yatırılmış olan primlerinin iadesi mümkündür. Primlerin iadesinin yapılabilmesi için talep sahibinin; 1- Almanya’yı terk etmiş olması, 2-Almanya’da ve Türkiye’deki mecburi sigortalılığının sona erdiği tarihten itibaren iki yıllık sürenin geçmiş olması, 3-Türkiye Almanya sosyal güvenlik sözleşmesine göre Kısmi Aylık bağlanmamış olması veya ülkemizden kısmi aylık almakta iken,(yurtdışı hizmet borçlanması yaparak veya sigortalı bir işe girip aylığını kestirdikten sonra, erkeklerin askerlik, kadınların doğum borçlanması yaparak, çalışarak, isteğe bağlı sigortaya prim ödeyerek ) kısmi aylığın tam aylığa dönüştürülmesi durumunda,  Almanya’daki primlerin iadesi mümkündür.

ALMANYA’DA İŞLETME EMEKLİ AYLIĞI

Almanya’da bazı işletmelerde ek emeklilik sigortası niteliğinde, işletme emekli aylığı sigortası bulunmaktadır. İşletme aylığı, işletmenin işçisine malullük ve yaşlılık halinde, işçisinin vefatı halinde ise geride bıraktığı aile fertlerine, gelir-aylık yardımı yapılmasını kapsamaktadır.

İŞLETME EMEKLİ AYLIĞI ŞARTLARI

Almanya’da çalışan vatandaşlarımızın İşletme emekli aylığından yararlanabilmeleri için; 1- İşçinin işten ayrıldığı tarihte en az 35 yaşında olması,  2- Aynı iş yerinde en az 10 veya 12 yıl çalışmış olmakla birlikte 10 yıldan beri sandık kapsamına alınmış olması, 3-Federal Posta İdaresi, Federal Demir yolları, belediye ve hastaneler gibi işletmelerde Aralıksız 5 yıl çalışmış olmanın yanında bu sürelerde sandık kapsamına alınmış olması gerekmektedir.

İnşaat iş kolunda ise;

Aralıksız 10 yıl aynı inşaat işyerinde çalışmış olmak veya aralıklı olarak değişik inşaat firmalarında toplam da en az 220 ay (18 yıl 4 ay) çalışmış olunması gerekmektedir.

İŞLETME EMEKLİ AYLIĞINA BAŞVURU   

Almanya’da ek emeklilik sigortasına tabi işyerlerinde çalışmış olan vatandaşlarımızın kendileri 65 yaşını tamamladıklarında, sigortalının vefatı halinde ise, hak sahiplerinin işletme emekli aylığı alabilmeleri veya bir defalık ödemenin sağlanabilmesi için, talep sahipleri ellerindeki belgelerini,  İŞLETME EMEKLİ AYLIĞI isteklerini açıkça belirten dilekçelerine ekleyerek,

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

Dış İlişkiler ve Yurtdışı İşçi Hizmetleri Genel Müdürlüğü

İnönü Bulvarı No:42 06520 Emek/Ankara

adresine göndermeleri halinde, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Dış İlişkiler ve Yurtdışı İşçi Hizmetleri Genel Müdürlüğünce, Almanya’daki ilgili birimle irtibata geçilecektir.

SGKREHBERİ-ÖZEL HABER

İlgilinizi Çekebilir