İşveren, 'kriz gerekçesi' ile ücretlerde indirime gidebilir mi?

İşveren, 'kriz gerekçesi' ile ücretlerde indirime gidebilir mi?

Son günlerde bir çok firma ekonomide yaşanan daralmayı gerekçe göstererek, bazı önlemler almaya başladı. Bu önlemler arasında, personelin maaş, ikramiye, yemek ücreti gibi alacaklarında indirim yapılması veya tamamen kaldırılması da yer alıyor. Bu konuda çalışanlardan bir çok soru gelmektedir.

Peki işverenler ekonomik krizi gerekçe göstererek, çalışanların ücretlerinde indirime gidebilir mi?

NE TÜR TEDBİRLER UYGULANIYOR?

Aslında işverenlerin ekonomik krizi gerekçe göstererek çalışanlarına uyguladığı yaptırımlar sadece ücretlerde indirim ile sınırlı kalmıyor. Değişik firmalar çalışanların özlük haklarında kayba yol açan bir dizi karar alabiliyor. İşverenlerin son dönemde personelin özlük haklarıyla ilgili aldığı bazı tedbirler şöyle:

-Ücretlerde kısmı oranda indirime gitmek.
-İkramiye uygulamasını kaldırmak.
-İşçilerin yol ücretini veya servis hizmetini kaldırmak.
-Çalışanların yemek hakkını veya bedelini askıya almak.
-Personelin statülerini düşürerek, ücretlerinde indirime gitmek.
-Yine bazı şubelerin ve birimlerin kapatılması nedeniyle çalışanları başka bir yerde görevlendirmek.

Tüm bunlar ekonomik kriz gerekçesiyle firmaların aldığı tedbirler arasında yer alıyor. Bu tedbirlerin sayısını çoğaltmak mümkün. Ancak tümü çalışanların özlük ve sosyal haklarında kesintiye giden tedbirler olması dikkat çekiyor.

İşverenler bu tür uygulamaları hayata geçirmekte haklı mı? Çalışma hayatında işveren ve işçi arasında 'sözlü' veya 'yazılı' iş sözleşmesi yapılmaktadır. Kurumsal şirketlerde, çalışanlar daha şanslıdır. Mutlaka yazılı sözleşme imzalamaktadırlar. Küçük işletmelerde ise, çoğu zaman çalışanlar sözlü olarak yapılan sözleşme üzerine işe alınırlar.

İşte ekonomik kriz nedeniyle alınan kararların, bu sözleşmelere uygun olması gerekmektedir. Örneğin işverene, olağanüstü durumlarda veya işletmenin ekonomik anlamda zor duruma düştüğünde, özlük haklarında değişikliğe gitme hakkı tanındıysa, işveren çalışanları ile ilgili bu tür kararları alabilir. Eğer bu yönde yazılı veya sözlü sözleşmede bir hüküm yoksa, işveren hak kaybına yol açacak bir karar alamaz.

ÇALIŞANLAR NE YAPALİLİR?

İşveren sözleşmede yer almadığı halde, ekonomik krizi gerekçe göstererek ücretlerde indirime gitti. Veya diğer sosyal ve ekonomik haklarda kısıtlamaya gitti, bu durumda işçi, var olan haklarını savunacak mı? Yoksa işçi, işverenin işten çıkartılma korkusu ile bu değişikliğe susup haklarını bertaraf mı edecektir? Burada karar tamamen çalışandadır. İşçi, ben hakkımı savunacağım derse bazı adımları atmak zorundadır. Bu adımların bazıları şöyle:

-İşçiye yapılan değişiklik sözlü ya da yazılı yapılsın bu değişikliği kabul etmediğini 6 iş günü içinde işverene yazılı olarak bildirmelidir.
-İşveren bu bildirime rağmen, değişiklikte geri adım atmazsa işçi işi bırakabilir.
-Bu durumda işçi, işveren karşısında haklı olacak ihbar ve kıdem gibi tüm haklarını talep edebilecektir.

 
 
Bu makale 2785 kez okundu