Anasayfam YapFavorilere EkleHaber Bandı EkleReklamİletişim

Memura 9 Müjde Bakan müjdeyi verdi! Adınıza kayıtlı kaç hat var? Kredi çekecekler dikkat etsin!
SGK Rehberi
SGK Rehberi
Doğum Borçlanması
SGK Rehberi

Doğum Borçlanması Untitled Document

DOĞUM BORÇLANMASI

 

I- GİRİŞ

Sosyal güvenlik; kişilerin gerek çalışma hayatı ve gerekse emeklilik dönemi süresince, başkalarına muhtaç olmadan yaşamalarının sağlanmasını amaçlayan sistemdir. Dolayısıyla zorunlu katılım ilkesiyle hareket sözkonusudur. Sigortalının isteği dışında sigortalılık süresinin kesilmesi halinde, kesilen sürelerin primlerinin ödenerek sigortalılık sürelerinden saydırılması işlemine Hizmet Borçlanması adı verilmektedir.(1) Kanun koyucu sigortalılara daha erken emekli olabilmeleri için, askerlik ve doğum gibi sigortalıların çalışamadıkları günlerini borçlanabilmeleri imkânını getirmiştir.

Bu bağlamda sosyal güvenlik sisteminde borçlanmanın, özellikle de doğum borçlanmasının, doğum yapan kadınların çalışma hayatındaki mağduriyetlerini biraz olsun azaltan öneme sahip olduğu kuşkusuzdur. Çünkü pek çok kadın doğum nedeniyle işinden ayrılmak zorunda kalmakta, bu durum da onların sosyal güvenlik haklarını kısıtlamaktadır.

Yürürlük tarihi 1 Ekim 2008 olan 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 41/a maddesi ile getirilen “doğum borçlanması” ile ilgili hüküm, yukarıda belirttiğimiz çalışan kadının doğurma yeteneği sonucu oluşan sosyal güvenlik haklarındaki kısıtlamayı bir ölçüde azaltmayı hedeflemektedir. Bir hizmet borçlanması türü olan, Doğum Borçlanması ile ilgili Kanunun 41. madde hükmü şöyledir:

“Kanun'ları gereği verilen ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ile 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalı kadının, iki defaya mahsus olmak üzere doğum tarihinden sonra iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla hizmet akdine istinaden işyerinde çalışmaması ve çocuğunun yaşaması şartıyla talepte bulunulan süreleri, kendilerinin veya hak sahiplerinin yazılı talepte bulunmaları ve talep tarihinde 82. maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında olmak üzere, kendilerince belirlenecek günlük kazancın yüzde 32'si üzerinden hesaplanacak primlerini borcun tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde ödemeleri şartı ile borçlandırılarak, borçlandırılan süreleri sigortalılıklarına sayılır.”

5510 sayılı kanun ile ilgili olarak en son yayımlanan tebliğ ve genelgeler şöyledir:

• 1 Temmuz 2010 tarih ve 27628 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Hizmet Borçlanma İşlemlerinin Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ”

• 16 Eylül 2010 tarih ve 2010/106 Sayılı Genelgede ise bu husus şu şekilde irdelenmiştir:
‘5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin (a) bendine göre kadın sigortalıların doğum nedeniyle çalışamadıkları en fazla iki defa olmak üzere ikişer yıllık sürelerinin borçlandırılmasında sigortalının doğumdan önce 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında tescil edilmiş olması ve adına kısa ya da uzun vadeli sigorta kolları yönünden prim ödenmiş olması yeterli sayılacaktır. Doğumun çalıştığı işinden ayrıldıktan sonra 300 gün içinde gerçekleşmesi şartı aranmayacaktır. Doğum borçlanması talebinde bulunan kadın sigortalının işvereninden belge istenilmeksizin Kurum hizmet kayıtlarından tespiti yapılarak sonuçlandırılacaktır.
Doğum borçlanması talebinde bulunan kadın sigortalıların doğum yaptığı tarihten sonra adına primi ödenmiş süreler borçlanma hesabında dikkate alınmayacak, doğum borçlanması yapılacak, sürede çocuğun vefat etmesi halinde vefat tarihine kadar olan süreler borçlandırılacaktır. İlk doğumunu yaptıktan sonra iki yıl dolmadan ikinci doğumunu yapan kadın sigortalı, ilk doğumdan ikinci doğuma kadar geçen süre ile ikinci doğum için borçlanabileceği iki yıllık sürenin toplamı kadar geçen süreyi borçlanabilecektir.

2925 sayılı Kanuna (tarım S.SK.) tabi sigortalılığı devam edenler ile hak sahipleri 5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi hükmü gereğince borçlanma yapabilecektir. Ancak, 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalılığı devam edenlerin, 5510 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi uyarınca Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında 506 sayılı Kanuna göre tescil edilmiş ve kısa ya da uzun vadeli sigorta kolları yönünden adına prim ödenmiş olması halinde kendileri veya hak sahipleri Kanunun 41 inci maddesinin ilgili bentleri kapsamında borçlanma yapabileceklerdir.’ denilmektedir.

II-Doğum Borçlanmasından Yararlanma Şartları

Giriş bölümünde bahsettiğimiz hususları maddeler halinde sıraladığımızda doğum borçlanma şartları ;

• Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan kadın sigortalılar doğum borçlanmasından yararlanabileceklerdir.

• 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi kadın sigortalıların çeşitli iş kanunları gereğince kullandıkları ücretsiz doğum ya da analık izin süreleri işyerinden alacakları belgelerle birlikte Kuruma başvurmaları halinde borçlandırılabilecektir.

• Doğum borçlanması en fazla iki çocuk için yapılabilecektir. Çoğul gebelik durumunda tek çocuk için borçlanma imkanı getirimiştir.

• Her çocuk için en fazla 2 yıllık süre borçlanılabilecektir.

• Doğumun, sigortalılığın başlangıcından sonra olması gerekmektedir. Yani sigorta başlangıcından önceki doğumlar için borçlanma yapılamayacaktır.

• Doğum borçlanması yapılabilecek iki yıllık süre içinde çocuğun vefat etmesi halinde, sadece vefat tarihinde kadar olan süreler borçlandırılabilecektir.

• Doğum Borçlanması yapabilmek için işyerinden belge götürülmesine gerek yoktur.

• Doğum borçlanması talebinde bulunan kadın sigortalıların doğum yaptığı tarihten sonra adına primi ödenmiş süreler borçlanma hesabında dikkate alınmayacaktır.

• İlk doğumunu yaptıktan sonra iki yıl dolmadan ikinci doğumunu yapan kadın sigortalı, ilk doğumdan ikinci doğuma kadar olan geçen süre ile ikinci doğum için borçlanabileceği iki yıllık sürenin toplamı kadar geçen süreyi borçlanabilecektir.

• İlgili yasa hükmüne göre sadece sigortalılar değil, sigortalının ölümü halinde tüm hak sahipleri (eş, çocuk, ana ve baba) borçlanma yapabilecektir.

Burada dikkat çekilmesi gereken önemli hususlardan biride çıraklık ve stajyerlik dönemlerinde sigortalı olanlar uzun vadeli sigorta primi ödememelerine rağmen borçlanma yapabilmeleri imkanına sahiptirler.

Analık-doğum borçlanmasında en çok tartışılan konulardan biride borçlanma yapacak kişiler doğumdan önce 4-a kapsamında sigortalı olma koşulunun aranmasına itiraz edilmişse de Yargıtay 10. Hukuk Dairesi doğum borçlanmalarında 4-a kapsamında sigortalılık koşulunun olmasına karar vermiştir.(2)

Son olarak doğum borçlanmasıyla emekli olmayı planlayanların karşısına son statü kavramı bazında emeklilik şartlarının nasıl olacağı hususu öne çıkmıştır. Bazı sigortalılar doğum borçlanmasıyla emeklilik planları kurarken sukut-u hayale uğramışlardır. 2008-111 sayılı genelgeye göre isteğe bağlı sigortalı iken borçlanan ve borçlanılan süreleri son 7 yıl hesabında dikkate alınan kadınlar emeklilik planları yaparken, 2010-106 sayılı genelge(3) ile borçlanma ile kazanılan hizmetlerin borçlanma esnasında tabi oldukları sigortalılık statüsünde değerlendirileceğinin belirtilmesi üzerine büyük bir şok yaşadılar. Bu durumda olup emeklilik planlayanlar 4/ B (Bağ-Kur) emeklilik şartlarına tabi olma durumuyla karşılaştılar. Bu kişiler doğum borçlanması için yatırdıkları meblağları geri isteseler de doğum borçlanma talebleri reddedilmediğinden yatırdıkları paraları alamadıkları gibi 4- a kapsamında emekli olma şansları da azalmıştı. Bu durumda mağdur olan bayanlara 16.06.2011 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Yönetmelik (4) ile 5510 sayılı Kanunun 41. maddesine göre borçlanma yapan sigortalılara, talebi halinde ve aylık bağlanmamış olmak koşuluyla bir defaya mahsus olmak koşuluyla borçlanma tutarının tamamının iade edileceği hükmü getirilmiştir.

IV- Sonuç:

01.10.2008 tarihinde çıkan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunuyla ilk defa doğum yapan sigortalılara tanınan analık-doğum borçlanması, uygulamada tartışmaları da beraberinde getirmiş ve bir çok sigortalı konuyu yargıya taşımıştır. Yargı kararları uygulamaları tekrar gözden geçirmiş ve önce tebliği ve daha sonra da genelgeyi değiştirerek uygulamada bazı değişikliklere gitmiştir. Kanaatimizce borçlanama imkanından beklediği fırsatı yakalamayanlar olsa da emeklilik için gün kazanma ihtiyacı bulunanlar için tarihi bir fırsattır. Şöyle ki; 4 yıllık borçlanmada asgari tutar aşağı yukarı 11. 700 tl olduğu varsayımıyla ödenen borçlanma tutarı 1,5 yılda geri alınabilecektir.

Sigortalılar doğum borçlanma yapacakları zaman emeklilik statüsünü iyi bir şekilde araştırıp dikkatli bir şekilde karar vermeleri gerektiği ve eğer doğum olayı 2000 tarihinden önce olması söz konusuysa borçlanma matrahlarını yüksek olarak belirlemeleri durumunda alacakları aylığın artacağını düşünülmelidirler.

1. ALPER, Sosyal Sigortalar, Ekin Yayıevi, 4. Baskı, Bursa 2003, s.451

2) Yargıtay 10. H.D’nin 21.12.2010 tarih ve E.2010/15255, K2010/17285 sayılı kararı

(3) www.bursasgk.gov.tr<http://www.bursasgk.gov.tr/> (mevzuat bölümü); 16.09.2010 tarih ve 2010/106 sayılı S.G.K. genelgesi

(4) Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

Bahadır YAĞMUR

Bu makale 45,530 kez okundu.

Söylediklerime bazı ülkelerin liderleri şaşkın şaşkın bakıyor
Aday olursa Cumhurbaşkanımız destekleyecektir
İşte İslami sigorta
Ebeveynler dikkat! bunu sakın yapmayın
Ereksiyon haplarındaki büyük tehlike!
Üsküdar Musiki Cemiyeti'nde başörtü ayrımcılığı
Hangi hastalıklar erken emekli eder?
CHP ve MHP'ye Erdoğan tepkisi
Karadut suyu yaşlanmayı erteliyor
"Cumhurbaşkanlığı Erdoğan'ı öldürür"
Erdoğan'dan AYM'ye başvuru!
Ortak olunan şirketten sigortalı gösterilemiyor
Uçuş mesafeleri kısalıyor
Modern ve şeffaf MİT
Boşanma ilamı kesinleşmeden eşin vefatı halinde ölüm aylığı alınabilir mi?
Etiyopya ordusunu bir Türk giydiriyor
Ankara'da VIP otomobil operasyonu
Şiddetli baş ağrısı beyni kanatabiliyor
Televizyon fiyatları yüzde 37 düştü
Ersan Şen: Kılıçdaroğlu kasetten yargılanır
Emekli çalışan aylığını kestirsin mi?
Hükümet, SGK soygununa 'dur' diyecek
'Başbakanı sevdiğim için ölümle tehdit edildim'
'Abdullah Öcalan özgürlük istemiyor'
"Peygamberi kamyonete bindirmek şirktir"
Çözüm Süreci ile barış ve huzur geldi
Kıdem tazminatının ödenme şartları nelerdir?
Uyuyan Karadeniz balıkçıları üzdü
Abdullah Gül: Şehirler size emanet
Boşta geçen sürelerimi borçlanabilirmiyim?
Yaşam memnuniyeti araştırması bizlere ne söylüyor?
Polis bilgisayarında tape izleri bulundu
Sigortalı bayan, Bağ-Kur'lu babasının emekli maaşını alabilir mi?
Türkiye?ye 5 milyar $?lık fırsat penceresi
'MİT ve emniyet yoğun bir şekilde çalışıyor'
SGK İl Müdürleri görevden alınmaları için torpil arıyor
Evlenene var, şehir değiştirene yok!
Memurlara verilen 1.463 TL tutarındaki ödülün şartları
Gözlerinize iyi bakın!
Ödediğiniz vergi nasıl geri alınır?
Zarrab: Hükümeti suçla tahliye ol
Tekin: 'Sınavın iptali söz konusu değil, hiç kimse mağdur olmayacak'
Milli Eğitim Bakanlığı’ndan SBS açıklaması
Dev ihale 2.67 milyar dolara IC İçtaş'ın
Bebeğiniz doğmadan önce yapmanız gereken 10 şey!
Hatay'da 3 uçakta bomba araması!
'Türkiye'nin gördüğü en cesur başbakan'
Denizli Emniyetinde görev değişiklikleri
Muayenehanesi olanlar devam, yenisine izin yok
Yaralı 17 askerimizden güzel haber
Benzin ve motorine ikinci zam!
Soyut zeka için pırasa, dikkat dağınıklığına karşı kereviz
Asgari Ücret Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
Bağ-Kur prim borçlarının bir bölümü silinebilir mi?
Dar ayakkabıya dikkat!
Ağrı kesiciler eroinden fazla insan öldürmüş
Bu hastalıkları biliyor musunuz?
Muhtaç aylıkları haczedilebilir mi?
Dr. Akif Başaran ‘Antibiyotik kullanımına dikkat’
Soru ve cevaplarla ölüm sigortasından yapılan yardımlar
Kadınlar gece nasıl çalıştırılacak?
Türk Patent Enstitüsü Görevde Yükselme Yönetmeliği
Asgari Ücret Yönetmeliği değişti
Rütbeler değişir kervan devam eder
Siyaset planım yok
Erdoğan'dan AYM'ye bireysel başvuru
Dev santral ihalesi başladı
Çalışma hayatında, 3 farklı denetim birimi
İki parti birleşme kararı aldı!
"Bu kadar küçük bir adam olduğunu bilmiyordum"
Hatay'da 3 uçakta bomba araması!
Doğum izni kaç ay oldu?
İşyeri sahipleri üçünü birden yapabilir mi?
Zeytin çekirdeğini yutmayın!
"Cumhurbaşkanlığı Erdoğan'ı öldürür"
Başbakan'dan Petek Dinçöz'e yanıt geldi
O ilde anlaşmalı boşanma rekor kırdı
Merkez Bankası beklenti anketini açıkladı
Artık her önüne gelen çoban olamayacak
Türk'ten demokratik özerklik vurgusu
Erdoğan'dan şok Kılıçdaroğlu iddiası
Genç girişimcilere yüzde 50 indirim desteği
Tarhan: Sonuçlar tam bir hezimet
Asırlık Türk devine Arap ortak!
Gül'ün “cool” konuşması TÜSİAD'ı hayal kırıklığına uğrattı
CHP'den Anayasa Mahkemesi'ne dershane başvurusu
Paralel Yapı'nın Ermeni kozu iflas etti
Kanser için arayışlar sürüyor
Doğalgaza zam sinyali
21 dağıtım şirketine ilk denetim
İşte Türkiye’nin 'kitap' bilançosu
Hastaneden Kenan Işık ile ilgili açıklama
MHP'li başkanın kardeşi intihar etti
Son SBS iptal edildi
Burak Can Karamanoğlu’nun asıl faili araştırılıyor
Dünyaca ünlü yazar hayatını kaybetti
Okul müdürü ile Turgut Özal'ın annesi arasındaki ilginç diyalog
Cumhurbaşkanı Gül: Siyaset planım yok
SGK felçli hastaları mağdur eder’
Masa başında çalışanlar dikkat!
gib.gov.tr SGK borcu sorgulama
Adana'daki o hakime ziyaretin sırrı
Maliye'den Sözcü gazetesine yalanlama!
'Bacaklarını topla' kampanyası başladı
Haşim Kılıç aday olacak mı? İşte net cevap
Erdoğan'dan Gül'ün sözlerine ilk tepki
Üniversiteyi kazanamayan 18 yaşındaki gencin yetim aylığı kesilir mi?
Ahmet Davutoğlu bir ilki başardı
En iyi teklif Türkiye'den geldi
Şemsi Bayraktar ucuz et için şart koştu
Malezya Başbakanı, Erdoğan'la 'selfie' çekti
İşte Köşk'ün yetkileri
Kaplan: 2015'te iktidara oynayacağız
Tok açın halinden anlamıyor
Şeyh Nazım Kıbrısi yoğun bakımda
Everest’te facia: 6 ölü, 9 kayıp
CHP fena karıştı! Muhalifler: Kurultay isterük
Sütçü İmam Üniversitesi'nde 3 istifa
Vergi kaçırdığını ihbar edenlerde rekor artış
Topbaş'tan İstanbul için radikal bir adım daha
SGK Rehberi Facebook'ta