Anasayfam YapFavorilere EkleHaber Bandı EkleReklamİletişim

KPSS'den 50 Puanla Personel Alınacak KPSS'siz Memur Alımı Başladı Memur Aylıkları Kesiliyor Mu? Öğretmenler Ekstra 1000 TL Ücret Müjdesi
SGK Rehberi
SGK Rehberi
Doğum Borçlanması
SGK Rehberi

Doğum Borçlanması Untitled Document

DOĞUM BORÇLANMASI

 

I- GİRİŞ

Sosyal güvenlik; kişilerin gerek çalışma hayatı ve gerekse emeklilik dönemi süresince, başkalarına muhtaç olmadan yaşamalarının sağlanmasını amaçlayan sistemdir. Dolayısıyla zorunlu katılım ilkesiyle hareket sözkonusudur. Sigortalının isteği dışında sigortalılık süresinin kesilmesi halinde, kesilen sürelerin primlerinin ödenerek sigortalılık sürelerinden saydırılması işlemine Hizmet Borçlanması adı verilmektedir.(1) Kanun koyucu sigortalılara daha erken emekli olabilmeleri için, askerlik ve doğum gibi sigortalıların çalışamadıkları günlerini borçlanabilmeleri imkânını getirmiştir.

Bu bağlamda sosyal güvenlik sisteminde borçlanmanın, özellikle de doğum borçlanmasının, doğum yapan kadınların çalışma hayatındaki mağduriyetlerini biraz olsun azaltan öneme sahip olduğu kuşkusuzdur. Çünkü pek çok kadın doğum nedeniyle işinden ayrılmak zorunda kalmakta, bu durum da onların sosyal güvenlik haklarını kısıtlamaktadır.

Yürürlük tarihi 1 Ekim 2008 olan 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 41/a maddesi ile getirilen “doğum borçlanması” ile ilgili hüküm, yukarıda belirttiğimiz çalışan kadının doğurma yeteneği sonucu oluşan sosyal güvenlik haklarındaki kısıtlamayı bir ölçüde azaltmayı hedeflemektedir. Bir hizmet borçlanması türü olan, Doğum Borçlanması ile ilgili Kanunun 41. madde hükmü şöyledir:

“Kanun'ları gereği verilen ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ile 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalı kadının, iki defaya mahsus olmak üzere doğum tarihinden sonra iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla hizmet akdine istinaden işyerinde çalışmaması ve çocuğunun yaşaması şartıyla talepte bulunulan süreleri, kendilerinin veya hak sahiplerinin yazılı talepte bulunmaları ve talep tarihinde 82. maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında olmak üzere, kendilerince belirlenecek günlük kazancın yüzde 32'si üzerinden hesaplanacak primlerini borcun tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde ödemeleri şartı ile borçlandırılarak, borçlandırılan süreleri sigortalılıklarına sayılır.”

5510 sayılı kanun ile ilgili olarak en son yayımlanan tebliğ ve genelgeler şöyledir:

• 1 Temmuz 2010 tarih ve 27628 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Hizmet Borçlanma İşlemlerinin Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ”

• 16 Eylül 2010 tarih ve 2010/106 Sayılı Genelgede ise bu husus şu şekilde irdelenmiştir:
‘5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin (a) bendine göre kadın sigortalıların doğum nedeniyle çalışamadıkları en fazla iki defa olmak üzere ikişer yıllık sürelerinin borçlandırılmasında sigortalının doğumdan önce 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında tescil edilmiş olması ve adına kısa ya da uzun vadeli sigorta kolları yönünden prim ödenmiş olması yeterli sayılacaktır. Doğumun çalıştığı işinden ayrıldıktan sonra 300 gün içinde gerçekleşmesi şartı aranmayacaktır. Doğum borçlanması talebinde bulunan kadın sigortalının işvereninden belge istenilmeksizin Kurum hizmet kayıtlarından tespiti yapılarak sonuçlandırılacaktır.
Doğum borçlanması talebinde bulunan kadın sigortalıların doğum yaptığı tarihten sonra adına primi ödenmiş süreler borçlanma hesabında dikkate alınmayacak, doğum borçlanması yapılacak, sürede çocuğun vefat etmesi halinde vefat tarihine kadar olan süreler borçlandırılacaktır. İlk doğumunu yaptıktan sonra iki yıl dolmadan ikinci doğumunu yapan kadın sigortalı, ilk doğumdan ikinci doğuma kadar geçen süre ile ikinci doğum için borçlanabileceği iki yıllık sürenin toplamı kadar geçen süreyi borçlanabilecektir.

2925 sayılı Kanuna (tarım S.SK.) tabi sigortalılığı devam edenler ile hak sahipleri 5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi hükmü gereğince borçlanma yapabilecektir. Ancak, 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalılığı devam edenlerin, 5510 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi uyarınca Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında 506 sayılı Kanuna göre tescil edilmiş ve kısa ya da uzun vadeli sigorta kolları yönünden adına prim ödenmiş olması halinde kendileri veya hak sahipleri Kanunun 41 inci maddesinin ilgili bentleri kapsamında borçlanma yapabileceklerdir.’ denilmektedir.

II-Doğum Borçlanmasından Yararlanma Şartları

Giriş bölümünde bahsettiğimiz hususları maddeler halinde sıraladığımızda doğum borçlanma şartları ;

• Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan kadın sigortalılar doğum borçlanmasından yararlanabileceklerdir.

• 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi kadın sigortalıların çeşitli iş kanunları gereğince kullandıkları ücretsiz doğum ya da analık izin süreleri işyerinden alacakları belgelerle birlikte Kuruma başvurmaları halinde borçlandırılabilecektir.

• Doğum borçlanması en fazla iki çocuk için yapılabilecektir. Çoğul gebelik durumunda tek çocuk için borçlanma imkanı getirimiştir.

• Her çocuk için en fazla 2 yıllık süre borçlanılabilecektir.

• Doğumun, sigortalılığın başlangıcından sonra olması gerekmektedir. Yani sigorta başlangıcından önceki doğumlar için borçlanma yapılamayacaktır.

• Doğum borçlanması yapılabilecek iki yıllık süre içinde çocuğun vefat etmesi halinde, sadece vefat tarihinde kadar olan süreler borçlandırılabilecektir.

• Doğum Borçlanması yapabilmek için işyerinden belge götürülmesine gerek yoktur.

• Doğum borçlanması talebinde bulunan kadın sigortalıların doğum yaptığı tarihten sonra adına primi ödenmiş süreler borçlanma hesabında dikkate alınmayacaktır.

• İlk doğumunu yaptıktan sonra iki yıl dolmadan ikinci doğumunu yapan kadın sigortalı, ilk doğumdan ikinci doğuma kadar olan geçen süre ile ikinci doğum için borçlanabileceği iki yıllık sürenin toplamı kadar geçen süreyi borçlanabilecektir.

• İlgili yasa hükmüne göre sadece sigortalılar değil, sigortalının ölümü halinde tüm hak sahipleri (eş, çocuk, ana ve baba) borçlanma yapabilecektir.

Burada dikkat çekilmesi gereken önemli hususlardan biride çıraklık ve stajyerlik dönemlerinde sigortalı olanlar uzun vadeli sigorta primi ödememelerine rağmen borçlanma yapabilmeleri imkanına sahiptirler.

Analık-doğum borçlanmasında en çok tartışılan konulardan biride borçlanma yapacak kişiler doğumdan önce 4-a kapsamında sigortalı olma koşulunun aranmasına itiraz edilmişse de Yargıtay 10. Hukuk Dairesi doğum borçlanmalarında 4-a kapsamında sigortalılık koşulunun olmasına karar vermiştir.(2)

Son olarak doğum borçlanmasıyla emekli olmayı planlayanların karşısına son statü kavramı bazında emeklilik şartlarının nasıl olacağı hususu öne çıkmıştır. Bazı sigortalılar doğum borçlanmasıyla emeklilik planları kurarken sukut-u hayale uğramışlardır. 2008-111 sayılı genelgeye göre isteğe bağlı sigortalı iken borçlanan ve borçlanılan süreleri son 7 yıl hesabında dikkate alınan kadınlar emeklilik planları yaparken, 2010-106 sayılı genelge(3) ile borçlanma ile kazanılan hizmetlerin borçlanma esnasında tabi oldukları sigortalılık statüsünde değerlendirileceğinin belirtilmesi üzerine büyük bir şok yaşadılar. Bu durumda olup emeklilik planlayanlar 4/ B (Bağ-Kur) emeklilik şartlarına tabi olma durumuyla karşılaştılar. Bu kişiler doğum borçlanması için yatırdıkları meblağları geri isteseler de doğum borçlanma talebleri reddedilmediğinden yatırdıkları paraları alamadıkları gibi 4- a kapsamında emekli olma şansları da azalmıştı. Bu durumda mağdur olan bayanlara 16.06.2011 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Yönetmelik (4) ile 5510 sayılı Kanunun 41. maddesine göre borçlanma yapan sigortalılara, talebi halinde ve aylık bağlanmamış olmak koşuluyla bir defaya mahsus olmak koşuluyla borçlanma tutarının tamamının iade edileceği hükmü getirilmiştir.

IV- Sonuç:

01.10.2008 tarihinde çıkan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunuyla ilk defa doğum yapan sigortalılara tanınan analık-doğum borçlanması, uygulamada tartışmaları da beraberinde getirmiş ve bir çok sigortalı konuyu yargıya taşımıştır. Yargı kararları uygulamaları tekrar gözden geçirmiş ve önce tebliği ve daha sonra da genelgeyi değiştirerek uygulamada bazı değişikliklere gitmiştir. Kanaatimizce borçlanama imkanından beklediği fırsatı yakalamayanlar olsa da emeklilik için gün kazanma ihtiyacı bulunanlar için tarihi bir fırsattır. Şöyle ki; 4 yıllık borçlanmada asgari tutar aşağı yukarı 11. 700 tl olduğu varsayımıyla ödenen borçlanma tutarı 1,5 yılda geri alınabilecektir.

Sigortalılar doğum borçlanma yapacakları zaman emeklilik statüsünü iyi bir şekilde araştırıp dikkatli bir şekilde karar vermeleri gerektiği ve eğer doğum olayı 2000 tarihinden önce olması söz konusuysa borçlanma matrahlarını yüksek olarak belirlemeleri durumunda alacakları aylığın artacağını düşünülmelidirler.

1. ALPER, Sosyal Sigortalar, Ekin Yayıevi, 4. Baskı, Bursa 2003, s.451

2) Yargıtay 10. H.D’nin 21.12.2010 tarih ve E.2010/15255, K2010/17285 sayılı kararı

(3) www.bursasgk.gov.tr<http://www.bursasgk.gov.tr/> (mevzuat bölümü); 16.09.2010 tarih ve 2010/106 sayılı S.G.K. genelgesi

(4) Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

Bahadır YAĞMUR

Bu makale 48,366 kez okundu.

Son yağışlarla Sapanca Gölü hayata döndü!
Eylemciler, Validebağ'da çadırlarını kaldırdı
Kimler İş Sağlığı Ve İş Güvenliği Uzmanı Olabilir?
Engelli ağabeyi ve ailesi için yerin altına girdi
Mardin'de hava ulaşımında sis engeli
O faciayla ilgili davada karar çıktı
CHP’de korsan hesap şoku!
Eşinin acısına dayanamadı
Dışişleri Bakanlığı Danimarka'dan izahat istedi
Sokak çağrısı HDP'nin ikinci büyük hatasıdır
Önce kadına sonra duvara çarptı
THK Başkanı Osman Yıldırım tutuklandı
Karadeniz Sahil Yolu sular altında kaldı
İşyerinde iş hangi hallerde ve kimler tarafından durdurulabilir?
Şehit astsubay soruşturmasında 10 gözaltı
286 kadının cesedi bulundu
Boğaziçi Köprüsü’nde dehşet anları!
Bursa'daki şafak operasyonuna 31 tutuklama
İş kazası geçiren sigortalının hakları
Abdullah Gül: Şimdilik seyrediyorum
Peşmerge konvoyu sınır hattına hareket etti
İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavı Başvuru Kılavuzu
SGK, hem maaşı kesiyor hem de ayağına çağırıyor
Bakanı Çelik'ten Roma müşavirliğine ziyaret
Sosyal güvenlikle ilgili 33 soruya cevap
Kemal Kılıçdaroğlu: Sağlık olsun. Daha istifa metnini okumadım
CHP'yi Karıştıran Fotoğraf!
Kiracıyı Evden Çıkarma Meclis Gündeminde
Vicdansızlar! Kanser hastalarına şok sahtekarlık
Türk mahkemelerden bir ilk!
Çarşaflı şemsiyeli saldıgan iki kişiyi vurdu
28 Şubat'ın son hükümlüsü de tahliye oldu
Başbakan Başdanışmanı Vedat Bilgin Kimdir?
2 ilde Türk Bayrağı'na saldırı!
KPSS'den 50 Puanla Personel Alınacak
Boğazı kesilerek öldürüldü!
Diyarbakır'daki STK'lardan sağduyu çağrısı!
Cumhuriyet Bayramı'nda O ili kana bulayacaklardı!
250 Bin Öğretmen Adayının Sorunu Meclis Gündeminde
Valilikten 1 Kasıma Müdahale
CHP'de Şok İstifa
'Türkiye ile bu konuda ortağız'
Meteoroloji'den kar yağışı uyarısı
Şok İddia Fethullah Gülen'e Rüşvet Mektubu
Facebook ve Twitter'da bunu yapanlar yandı!
İmarda Transfer Hakkı Getiriliyor!
Maden faciasıyla ilgili sıcak gelişme
Milletin Bağrı Yanarken CHP Zeybek Oynadı
Yönetici Değerlendirmeleri Meclis Gündeminde
KPSS'siz Memur Alımı Başladı
Kredi Kullananlar Paranızı Geri Alabililirsiniz
Çalışma Bakanlığının Denetim Yetkisi Elinden Alınıyor
Belediye Maaşı Az Bulan 29 Personelin İş Akitleri Feshetti
MİT TIR'ları Davasında Yeni Gelişme
Memur Aylıkları Kesiliyor Mu?
Dış ticaret açığı azaldı
Google Vergisi Mi Geliyor?
Polis Memurları Ne Kadar Maaş Alıyor?
MGK, 30 Ekim'de hangi kararları aldı?
İhbar tazminatı nasıl ödenir?
Grip Mevsimi Başladı
Mülakatlarla İlgili Çok Sert Yazı
10 Madde'de Maden Faciası Neden Oldu!
Altın İyice Eridi! Fiyatlar 4 Yılın En Düşüğünde
"Bu facialar laiklik gitti diye ilahi ceza"
Sinemalarda Bu Hafta 5 Yeni Film Vizyonda
Aylıksız İzin Alan Memurların GSS Primlerinin Ödenmesi
Hesap Soran Sayıştay Denetçisinin Başına Gelmeyen Kalmadı
Mevcut Ehliyette Haklar Kalıyor
İşveren KDV Alacaklarını SGK Borçlarına Nasıl Mahsup Edebilir?
Torba Yasa Kapsamında Hangi Borçlar Yapılandırılabilecek?
Isparta'da Katliam Gibi Kaza: 13 Ölü
Dini Bayramlar da İptal Edilsin!
Peşmergenin Yemek Hesabı Kimden?
Önder Aytaç Gülen medyasına rest çekti!
IŞİD Petrolü Esad'a Gidiyor
Ermenek'teki Madende Kaçak Elektrik Çıktı
Tazminatı Onlara Ödeteceğiz
Etyen Mahçupyan'dan Bomba İddia! 2025'e Kadar....
Kolesterol düşürmek için mutlaka tüketin
31 Ekim 2014 Tarihli Önemli Gündem Başlıkları
Sağlık Personelinin Sorunları Konuşuldu
Milyonlarca Vatandaşa İyi Haber
6 Polise Hapis Cezası
Kritik MGK Sona Erdi!
Dışişleri bakanlığından ‘şüpheli zarf’ açıklaması
18 şüpheli mahkemeye sevk edildi
Öğretmenler Ekstra 1000 TL Ücret Müjdesi
Hatay'da "sarı toz" alarmı
Evde El İşleriyle Uğraşan Kadınların Sigortalılığı
Validebağ'da cami yapılabilir hale geldi
Askeri minibüs devrildi!
Öğretmen ve öğrencisinin acı sonu!
Kahramanmaraş’ta servis aracı devrildi: 22 yaralı
Umudumuzu da kararlılığımızı da koruyoruz
Çeyrek altını olana şok!
ABD ile İsrail arasında hakaret krizi
SGK'ya Danıştaydan Yürütmeyi Durdurma Kararı
AYM'den 'Tam Gün' kararı
9 ayda 650 bin kişiye iş buldu
75 yaşındaki Gökçe Ana oğlunu bekliyor!
İş kazasında öldü, oğluna doyamadı
Kayıp çocuğu arama çalışmalarına ara verildi
Uçak binaya çarptı: 2 ölü
Kaza kafamızda yüzde 90-95 netleşti
Aleviler CHP'li başkana tepki gösterdi
Fırıncı ve Bahadıroğlu Paralel Yapı'ya sert çıktı
İstanbul'da Vinç Çarptı Köprü Çöktü!
Validebağ İle İlgili FLAŞ Açıklama
Burası Bir Doğal Afet Değil
4 eşli 32 çocuklu Halit Tekin'in hedefi 50 çocuk
Ermenek'te son denetimi yapan müfettiş konuştu
Kılıçdaroğlu'nun fotoğrafı olay oldu
Aşure nasıl yapılır?
Şehit Ailelerine 22 Bin TL Ceza!
Sinop Nükleer Santrali 2024’te Faal
SGK Şahıs Ödemeleri ve Vatandaşın Mağduriyeti
Bakanlıktan 580 Milyon Lira İstiyorlar
Zonguldak'ta suç örgütü operasyonu: 16 gözaltı
TBMM Raporunda Madenciliğin Sorunları