Anasayfam YapFavorilere EkleHaber Bandı EkleReklamİletişim


Memur Maaşlarına Enflasyon Farkı Zammı

Memura Ek Gösterge Müjdesi - Ek Göstergelerin Arttırılması Mecliste

Hükümetten 176 Bin Kamu Çalışanına Zam Toplantısı

Sendika Üyesi Memurlara Konut Müjdesi

Taşeron Sorunu Bitiyor

Flaş! 40 Bin Yeni Memur Ataması Yapılması Mecliste
SGK Rehberi
SGK Rehberi
Doğum Borçlanması
SGK Rehberi

Doğum Borçlanması Untitled Document

DOĞUM BORÇLANMASI

 

I- GİRİŞ

Sosyal güvenlik; kişilerin gerek çalışma hayatı ve gerekse emeklilik dönemi süresince, başkalarına muhtaç olmadan yaşamalarının sağlanmasını amaçlayan sistemdir. Dolayısıyla zorunlu katılım ilkesiyle hareket sözkonusudur. Sigortalının isteği dışında sigortalılık süresinin kesilmesi halinde, kesilen sürelerin primlerinin ödenerek sigortalılık sürelerinden saydırılması işlemine Hizmet Borçlanması adı verilmektedir.(1) Kanun koyucu sigortalılara daha erken emekli olabilmeleri için, askerlik ve doğum gibi sigortalıların çalışamadıkları günlerini borçlanabilmeleri imkânını getirmiştir.

Bu bağlamda sosyal güvenlik sisteminde borçlanmanın, özellikle de doğum borçlanmasının, doğum yapan kadınların çalışma hayatındaki mağduriyetlerini biraz olsun azaltan öneme sahip olduğu kuşkusuzdur. Çünkü pek çok kadın doğum nedeniyle işinden ayrılmak zorunda kalmakta, bu durum da onların sosyal güvenlik haklarını kısıtlamaktadır.

Yürürlük tarihi 1 Ekim 2008 olan 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 41/a maddesi ile getirilen “doğum borçlanması” ile ilgili hüküm, yukarıda belirttiğimiz çalışan kadının doğurma yeteneği sonucu oluşan sosyal güvenlik haklarındaki kısıtlamayı bir ölçüde azaltmayı hedeflemektedir. Bir hizmet borçlanması türü olan, Doğum Borçlanması ile ilgili Kanunun 41. madde hükmü şöyledir:

“Kanun'ları gereği verilen ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ile 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalı kadının, iki defaya mahsus olmak üzere doğum tarihinden sonra iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla hizmet akdine istinaden işyerinde çalışmaması ve çocuğunun yaşaması şartıyla talepte bulunulan süreleri, kendilerinin veya hak sahiplerinin yazılı talepte bulunmaları ve talep tarihinde 82. maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında olmak üzere, kendilerince belirlenecek günlük kazancın yüzde 32'si üzerinden hesaplanacak primlerini borcun tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde ödemeleri şartı ile borçlandırılarak, borçlandırılan süreleri sigortalılıklarına sayılır.”

5510 sayılı kanun ile ilgili olarak en son yayımlanan tebliğ ve genelgeler şöyledir:

• 1 Temmuz 2010 tarih ve 27628 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Hizmet Borçlanma İşlemlerinin Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ”

• 16 Eylül 2010 tarih ve 2010/106 Sayılı Genelgede ise bu husus şu şekilde irdelenmiştir:
‘5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin (a) bendine göre kadın sigortalıların doğum nedeniyle çalışamadıkları en fazla iki defa olmak üzere ikişer yıllık sürelerinin borçlandırılmasında sigortalının doğumdan önce 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında tescil edilmiş olması ve adına kısa ya da uzun vadeli sigorta kolları yönünden prim ödenmiş olması yeterli sayılacaktır. Doğumun çalıştığı işinden ayrıldıktan sonra 300 gün içinde gerçekleşmesi şartı aranmayacaktır. Doğum borçlanması talebinde bulunan kadın sigortalının işvereninden belge istenilmeksizin Kurum hizmet kayıtlarından tespiti yapılarak sonuçlandırılacaktır.
Doğum borçlanması talebinde bulunan kadın sigortalıların doğum yaptığı tarihten sonra adına primi ödenmiş süreler borçlanma hesabında dikkate alınmayacak, doğum borçlanması yapılacak, sürede çocuğun vefat etmesi halinde vefat tarihine kadar olan süreler borçlandırılacaktır. İlk doğumunu yaptıktan sonra iki yıl dolmadan ikinci doğumunu yapan kadın sigortalı, ilk doğumdan ikinci doğuma kadar geçen süre ile ikinci doğum için borçlanabileceği iki yıllık sürenin toplamı kadar geçen süreyi borçlanabilecektir.

2925 sayılı Kanuna (tarım S.SK.) tabi sigortalılığı devam edenler ile hak sahipleri 5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi hükmü gereğince borçlanma yapabilecektir. Ancak, 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalılığı devam edenlerin, 5510 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi uyarınca Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında 506 sayılı Kanuna göre tescil edilmiş ve kısa ya da uzun vadeli sigorta kolları yönünden adına prim ödenmiş olması halinde kendileri veya hak sahipleri Kanunun 41 inci maddesinin ilgili bentleri kapsamında borçlanma yapabileceklerdir.’ denilmektedir.

II-Doğum Borçlanmasından Yararlanma Şartları

Giriş bölümünde bahsettiğimiz hususları maddeler halinde sıraladığımızda doğum borçlanma şartları ;

• Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan kadın sigortalılar doğum borçlanmasından yararlanabileceklerdir.

• 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi kadın sigortalıların çeşitli iş kanunları gereğince kullandıkları ücretsiz doğum ya da analık izin süreleri işyerinden alacakları belgelerle birlikte Kuruma başvurmaları halinde borçlandırılabilecektir.

• Doğum borçlanması en fazla iki çocuk için yapılabilecektir. Çoğul gebelik durumunda tek çocuk için borçlanma imkanı getirimiştir.

• Her çocuk için en fazla 2 yıllık süre borçlanılabilecektir.

• Doğumun, sigortalılığın başlangıcından sonra olması gerekmektedir. Yani sigorta başlangıcından önceki doğumlar için borçlanma yapılamayacaktır.

• Doğum borçlanması yapılabilecek iki yıllık süre içinde çocuğun vefat etmesi halinde, sadece vefat tarihinde kadar olan süreler borçlandırılabilecektir.

• Doğum Borçlanması yapabilmek için işyerinden belge götürülmesine gerek yoktur.

• Doğum borçlanması talebinde bulunan kadın sigortalıların doğum yaptığı tarihten sonra adına primi ödenmiş süreler borçlanma hesabında dikkate alınmayacaktır.

• İlk doğumunu yaptıktan sonra iki yıl dolmadan ikinci doğumunu yapan kadın sigortalı, ilk doğumdan ikinci doğuma kadar olan geçen süre ile ikinci doğum için borçlanabileceği iki yıllık sürenin toplamı kadar geçen süreyi borçlanabilecektir.

• İlgili yasa hükmüne göre sadece sigortalılar değil, sigortalının ölümü halinde tüm hak sahipleri (eş, çocuk, ana ve baba) borçlanma yapabilecektir.

Burada dikkat çekilmesi gereken önemli hususlardan biride çıraklık ve stajyerlik dönemlerinde sigortalı olanlar uzun vadeli sigorta primi ödememelerine rağmen borçlanma yapabilmeleri imkanına sahiptirler.

Analık-doğum borçlanmasında en çok tartışılan konulardan biride borçlanma yapacak kişiler doğumdan önce 4-a kapsamında sigortalı olma koşulunun aranmasına itiraz edilmişse de Yargıtay 10. Hukuk Dairesi doğum borçlanmalarında 4-a kapsamında sigortalılık koşulunun olmasına karar vermiştir.(2)

Son olarak doğum borçlanmasıyla emekli olmayı planlayanların karşısına son statü kavramı bazında emeklilik şartlarının nasıl olacağı hususu öne çıkmıştır. Bazı sigortalılar doğum borçlanmasıyla emeklilik planları kurarken sukut-u hayale uğramışlardır. 2008-111 sayılı genelgeye göre isteğe bağlı sigortalı iken borçlanan ve borçlanılan süreleri son 7 yıl hesabında dikkate alınan kadınlar emeklilik planları yaparken, 2010-106 sayılı genelge(3) ile borçlanma ile kazanılan hizmetlerin borçlanma esnasında tabi oldukları sigortalılık statüsünde değerlendirileceğinin belirtilmesi üzerine büyük bir şok yaşadılar. Bu durumda olup emeklilik planlayanlar 4/ B (Bağ-Kur) emeklilik şartlarına tabi olma durumuyla karşılaştılar. Bu kişiler doğum borçlanması için yatırdıkları meblağları geri isteseler de doğum borçlanma talebleri reddedilmediğinden yatırdıkları paraları alamadıkları gibi 4- a kapsamında emekli olma şansları da azalmıştı. Bu durumda mağdur olan bayanlara 16.06.2011 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Yönetmelik (4) ile 5510 sayılı Kanunun 41. maddesine göre borçlanma yapan sigortalılara, talebi halinde ve aylık bağlanmamış olmak koşuluyla bir defaya mahsus olmak koşuluyla borçlanma tutarının tamamının iade edileceği hükmü getirilmiştir.

IV- Sonuç:

01.10.2008 tarihinde çıkan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunuyla ilk defa doğum yapan sigortalılara tanınan analık-doğum borçlanması, uygulamada tartışmaları da beraberinde getirmiş ve bir çok sigortalı konuyu yargıya taşımıştır. Yargı kararları uygulamaları tekrar gözden geçirmiş ve önce tebliği ve daha sonra da genelgeyi değiştirerek uygulamada bazı değişikliklere gitmiştir. Kanaatimizce borçlanama imkanından beklediği fırsatı yakalamayanlar olsa da emeklilik için gün kazanma ihtiyacı bulunanlar için tarihi bir fırsattır. Şöyle ki; 4 yıllık borçlanmada asgari tutar aşağı yukarı 11. 700 tl olduğu varsayımıyla ödenen borçlanma tutarı 1,5 yılda geri alınabilecektir.

Sigortalılar doğum borçlanma yapacakları zaman emeklilik statüsünü iyi bir şekilde araştırıp dikkatli bir şekilde karar vermeleri gerektiği ve eğer doğum olayı 2000 tarihinden önce olması söz konusuysa borçlanma matrahlarını yüksek olarak belirlemeleri durumunda alacakları aylığın artacağını düşünülmelidirler.

1. ALPER, Sosyal Sigortalar, Ekin Yayıevi, 4. Baskı, Bursa 2003, s.451

2) Yargıtay 10. H.D’nin 21.12.2010 tarih ve E.2010/15255, K2010/17285 sayılı kararı

(3) www.bursasgk.gov.tr<http://www.bursasgk.gov.tr/> (mevzuat bölümü); 16.09.2010 tarih ve 2010/106 sayılı S.G.K. genelgesi

(4) Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

Bahadır YAĞMUR

Bu makale 49,515 kez okundu.

Sağlık Bakanı açıkladı: İlaçla tedavisi yok!
Çelik: '657 reformunun aciliyetini vurgulamak istiyorum'
Karın Ağrısı Kanser Habercisi Olabilir
Torba Kanunun Maddeleri Neler?
İşçi olarak çalıştığı ilçede belediye başkanı oldu
Gelir testi için son 4 gün!
Göçük altında kalan işçi hayatını kaybetti
"Şeker"de dört üreticiden biri sınırı aşıyor
Yaşlı kadın ölmeden selasını okudular
O ülkede devlet memurlarına iki katına kadar zam
Bakan Öztürk: Gökçek konusunda idari yönden 4483'e göre işlem yapacağız
2010 KPSS için tazminat davası
Milli Eğitim bu korsan tayini konuşuyor
'Facebook hesabınızı kapatın!'
'Hocaefendi'yi yakmayacağız'
Memur Maaşlarına Enflasyon Farkı Zammı
Memura enflasyon farkı verilmesi için Kanun Teklifi verildi
Memura Ek Gösterge Müjdesi - Ek Göstergelerin Arttırılması Mecliste
Memur Ek Göstergelerinin arttırılması için Kanun Teklifi verildi
Milli Eğitim'de korsan tayin
Rotasyon Sorunu KPDK’ya Taşındı
İran'dan Erdoğan'a sert yanıt
Milyonlarca emekliye 2 ek maaş mı ödenecek?
Survivor Turabi diskalifiye mi oluyor! Bomba iddia
Düşük gelirli bölgelerde istihdam için özel teşvik!
Hangi Memurlar 1. Derece Kadroya Atandiğinda Maaşi Düşer?
150 kişiyi öldüren pilotla ilgili şok açıklama
Anne ve bebeği aynı mezara defnedildi
5510'a SMS'le gündelikçiye sigorta
Ucuz sebze-meyve geliyor
Vatandaşa kazık mı atılıyor?
Cumhurbaşkanı Erdoğan Onayladı Asker o ülkeye gidiyor
Emekliye Verilmesi Konuşulan Yılda 2 İkramiyenin Kaynağı SGK’da
KPDK Kararlarından Hangileri Gerçekleştirildi, Hangileri Gerçekleştirilmeyi Bekliyor?
İstanbul'da zabıtaya kalaşnikoflu saldırı
İç Anadolu'da kuvvetli yağış bekleniyor
Seçmen listeleri askıda
Kamu-Sen'in KPDK'ya Sunduğu Rapor
Polatlı'da doğalgaz patlaması: 5 yaralı
Yıllık İzin Süreleri Bölünebilir Mi?
Okul müdürlerine yargıdan kötü haber
CTE personelinin naklen atanma esasları belli oldu!
Kanunla, Sağlık Bilimleri Üniversitesi'ne 2735 kadro ihdas ediliyor
O düzenlemeler de Meclis‘ten geçti
2010 KPSS soruşturmasında şoke eden tape!
2015 LYS başvuruları ne zaman başlayacak?
Domuz gribi tehlikesi yok
Seda Sayan'ın 5 yıla kadar hapsi isteniyor
Patent alan Türk icatları 5 yılda ikiye katlandı
'Kendimi Osmanlı hissediyorum'
Valiliklerden öğretmene çift nöbet görevi verilemez yazıları
176 bin işçinin gözü bu toplantıda
Hükümetten 176 Bin Kamu Çalışanına Zam Toplantısı
Bakan Çelik Yılda 2 İkramiye Verilmesi İçin Kanun Teklifi Vermiş
Kılıçdaroğlu, noter için 1.7 milyon lira vergi ödeyecek
Evrak yakma’ soruşturmasında şok karar!
Kurum içinden İMD alımında, hizmet süresi fazla olan alınacak
Gökçek hesabını verecek
Çocuğu olan yaşadı
Dolar güne hareketli başladı
SGK o paraları iade ediyor
Şimdi de okullar dershaneye dönüşüyor
KPSS şüphelisi 32 kişi tutuklandı
AK Parti aday listesi Davutoğlu'nun önünde
Ege'de deprem!
CHP'lilerin önergesine yanlışlıkla el kaldırdılar
Sgk,hukuk size de lazım
Sendika Üyesi Memurlara Konut Müjdesi
27 Mart 2015 yurtta hava durumu
İç Güvenlik Paketi yasalaştı
2015'TE 40 bin memur ataması yapılması için Kanun Teklifi verildi
İşte Gümrükte yapılan rüşvet skandalının görüntüleri
Promosyon masada
"Torba Kanun" teklifi TBMM'de kabul edildi
Akdoğan: 'Tükiye'nin umudu AK Parti'dir'
Taşeron Sorunu Bitiyor
Flaş! 40 Bin Yeni Memur Ataması Yapılması Mecliste
Kelkit sallandı
Kılıçdaroğlu: 'Kemal Derviş’ten sıcak siyasete girmesini istedim'
Fatih'te surların içerisinden ceset çıktı
'Siyasette bedel ödemek var'
'Türkiye desteğini artırmak için ilave kararlar aldı'
'Öncelikle yeni anayasayı hedefliyoruz'
"İran'ın bakış açısı değişmeli"
Fındık üreticisine müthiş destek
Memur Atama Sayısı Artabilir
Seçim öncesi Maliye’ye kadro talebi yağdı
MR'ı çekilirken heyecandan hayattını kaybetti
Maliyeden Eşit İşe Eşit Ücret Talebi
Öcalan'ı verdiler, Gülen'i aldılar, Erdoğan'ı hapsettiler!
Açlık sınırı bin 300 lira
Düşen uçakla ilgili IŞİD paylaşımı
Türk bayrağını indirmeye 13 yıl 9 ay hapis cezası
Benzine 6 kuruş zam geldi
Dikkat! Gökten çamur yağacak
Atanacak Öğretmen Aranıyor
Bomba Melih Gökçek iddiası
2015 YGS Türkçe testi 2 hatalı soru daha var!
TBMM'de hareketli saatler, odalar boşaltılıyor!
3 Üniversitenin ismi değişiyor
Griple ilgili doğru bilinen yanlışlar!
Tam 55 bin lira dolandırdılar
AK Parti'den emeklilere 10 müjde geliyor
Kılıçdaroğlu, ’dünyanın en rezil işi’ diye tanımladı
Çocuk, konut ve çeyiz yardımı TBMM'de kabul edildi
Torba Yasa’da Yer Alması İstenen Maddeler KPDK'da Görüşüldü
Bunamaya karşı günde 3 bardak süt
Paralel Partiye Dikkat!
KPDK toplantısında neler oldu?
Kimler Doğum Borçlanması Yapabilir
Doğalgazda zam olacak mı ?
Türkiye'de 'Kürt sorunu' yok! İşte belge
YÖK'ten 'usulsüz diploma' açıklaması
2010 KPSS'de jandarma-emniyet çelişkisi!
Obezite anne babadan geçebiliyor
KPDK Toplantısı Bitti Memura Bu Düzenlemeler Yer Aldı- Torba Yasada Yer Alması Düşünülüyor
Yasin Börü davasında iddianame kabul edildi
KPSS soruşturmasında 67 kişi adliyeye sevk edildi
İletişim, Sosyoloji ve Mühendislik Mezunlarına Müjde
Faruk Çelik'ten önemli açıklamalar