Anasayfam YapFavorilere EkleHaber Bandı EkleReklamİletişim


Bakanlığa 3.000 Atama Yolda

Şubat Öğretmen Atamaları En Az 30 Bin Kadro Olmalıdır

2015 Yılı Örneklerle Emekli Maaş ve İkramiye Hesabı

Bu Kurumlarda Çalışan VHKİ ve Bilgisayar İşletmenerine 337 TL Fazla Maaş Verilecek

15 Bin Öğretmen Ataması Branş Dağılımı

Devletten 735 Lira Kira Yardımı
SGK Rehberi
SGK Rehberi
Doğum Borçlanması
SGK Rehberi

Doğum Borçlanması Untitled Document

DOĞUM BORÇLANMASI

 

I- GİRİŞ

Sosyal güvenlik; kişilerin gerek çalışma hayatı ve gerekse emeklilik dönemi süresince, başkalarına muhtaç olmadan yaşamalarının sağlanmasını amaçlayan sistemdir. Dolayısıyla zorunlu katılım ilkesiyle hareket sözkonusudur. Sigortalının isteği dışında sigortalılık süresinin kesilmesi halinde, kesilen sürelerin primlerinin ödenerek sigortalılık sürelerinden saydırılması işlemine Hizmet Borçlanması adı verilmektedir.(1) Kanun koyucu sigortalılara daha erken emekli olabilmeleri için, askerlik ve doğum gibi sigortalıların çalışamadıkları günlerini borçlanabilmeleri imkânını getirmiştir.

Bu bağlamda sosyal güvenlik sisteminde borçlanmanın, özellikle de doğum borçlanmasının, doğum yapan kadınların çalışma hayatındaki mağduriyetlerini biraz olsun azaltan öneme sahip olduğu kuşkusuzdur. Çünkü pek çok kadın doğum nedeniyle işinden ayrılmak zorunda kalmakta, bu durum da onların sosyal güvenlik haklarını kısıtlamaktadır.

Yürürlük tarihi 1 Ekim 2008 olan 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 41/a maddesi ile getirilen “doğum borçlanması” ile ilgili hüküm, yukarıda belirttiğimiz çalışan kadının doğurma yeteneği sonucu oluşan sosyal güvenlik haklarındaki kısıtlamayı bir ölçüde azaltmayı hedeflemektedir. Bir hizmet borçlanması türü olan, Doğum Borçlanması ile ilgili Kanunun 41. madde hükmü şöyledir:

“Kanun'ları gereği verilen ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ile 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalı kadının, iki defaya mahsus olmak üzere doğum tarihinden sonra iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla hizmet akdine istinaden işyerinde çalışmaması ve çocuğunun yaşaması şartıyla talepte bulunulan süreleri, kendilerinin veya hak sahiplerinin yazılı talepte bulunmaları ve talep tarihinde 82. maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında olmak üzere, kendilerince belirlenecek günlük kazancın yüzde 32'si üzerinden hesaplanacak primlerini borcun tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde ödemeleri şartı ile borçlandırılarak, borçlandırılan süreleri sigortalılıklarına sayılır.”

5510 sayılı kanun ile ilgili olarak en son yayımlanan tebliğ ve genelgeler şöyledir:

• 1 Temmuz 2010 tarih ve 27628 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Hizmet Borçlanma İşlemlerinin Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ”

• 16 Eylül 2010 tarih ve 2010/106 Sayılı Genelgede ise bu husus şu şekilde irdelenmiştir:
‘5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin (a) bendine göre kadın sigortalıların doğum nedeniyle çalışamadıkları en fazla iki defa olmak üzere ikişer yıllık sürelerinin borçlandırılmasında sigortalının doğumdan önce 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında tescil edilmiş olması ve adına kısa ya da uzun vadeli sigorta kolları yönünden prim ödenmiş olması yeterli sayılacaktır. Doğumun çalıştığı işinden ayrıldıktan sonra 300 gün içinde gerçekleşmesi şartı aranmayacaktır. Doğum borçlanması talebinde bulunan kadın sigortalının işvereninden belge istenilmeksizin Kurum hizmet kayıtlarından tespiti yapılarak sonuçlandırılacaktır.
Doğum borçlanması talebinde bulunan kadın sigortalıların doğum yaptığı tarihten sonra adına primi ödenmiş süreler borçlanma hesabında dikkate alınmayacak, doğum borçlanması yapılacak, sürede çocuğun vefat etmesi halinde vefat tarihine kadar olan süreler borçlandırılacaktır. İlk doğumunu yaptıktan sonra iki yıl dolmadan ikinci doğumunu yapan kadın sigortalı, ilk doğumdan ikinci doğuma kadar geçen süre ile ikinci doğum için borçlanabileceği iki yıllık sürenin toplamı kadar geçen süreyi borçlanabilecektir.

2925 sayılı Kanuna (tarım S.SK.) tabi sigortalılığı devam edenler ile hak sahipleri 5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi hükmü gereğince borçlanma yapabilecektir. Ancak, 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalılığı devam edenlerin, 5510 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi uyarınca Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında 506 sayılı Kanuna göre tescil edilmiş ve kısa ya da uzun vadeli sigorta kolları yönünden adına prim ödenmiş olması halinde kendileri veya hak sahipleri Kanunun 41 inci maddesinin ilgili bentleri kapsamında borçlanma yapabileceklerdir.’ denilmektedir.

II-Doğum Borçlanmasından Yararlanma Şartları

Giriş bölümünde bahsettiğimiz hususları maddeler halinde sıraladığımızda doğum borçlanma şartları ;

• Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan kadın sigortalılar doğum borçlanmasından yararlanabileceklerdir.

• 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi kadın sigortalıların çeşitli iş kanunları gereğince kullandıkları ücretsiz doğum ya da analık izin süreleri işyerinden alacakları belgelerle birlikte Kuruma başvurmaları halinde borçlandırılabilecektir.

• Doğum borçlanması en fazla iki çocuk için yapılabilecektir. Çoğul gebelik durumunda tek çocuk için borçlanma imkanı getirimiştir.

• Her çocuk için en fazla 2 yıllık süre borçlanılabilecektir.

• Doğumun, sigortalılığın başlangıcından sonra olması gerekmektedir. Yani sigorta başlangıcından önceki doğumlar için borçlanma yapılamayacaktır.

• Doğum borçlanması yapılabilecek iki yıllık süre içinde çocuğun vefat etmesi halinde, sadece vefat tarihinde kadar olan süreler borçlandırılabilecektir.

• Doğum Borçlanması yapabilmek için işyerinden belge götürülmesine gerek yoktur.

• Doğum borçlanması talebinde bulunan kadın sigortalıların doğum yaptığı tarihten sonra adına primi ödenmiş süreler borçlanma hesabında dikkate alınmayacaktır.

• İlk doğumunu yaptıktan sonra iki yıl dolmadan ikinci doğumunu yapan kadın sigortalı, ilk doğumdan ikinci doğuma kadar olan geçen süre ile ikinci doğum için borçlanabileceği iki yıllık sürenin toplamı kadar geçen süreyi borçlanabilecektir.

• İlgili yasa hükmüne göre sadece sigortalılar değil, sigortalının ölümü halinde tüm hak sahipleri (eş, çocuk, ana ve baba) borçlanma yapabilecektir.

Burada dikkat çekilmesi gereken önemli hususlardan biride çıraklık ve stajyerlik dönemlerinde sigortalı olanlar uzun vadeli sigorta primi ödememelerine rağmen borçlanma yapabilmeleri imkanına sahiptirler.

Analık-doğum borçlanmasında en çok tartışılan konulardan biride borçlanma yapacak kişiler doğumdan önce 4-a kapsamında sigortalı olma koşulunun aranmasına itiraz edilmişse de Yargıtay 10. Hukuk Dairesi doğum borçlanmalarında 4-a kapsamında sigortalılık koşulunun olmasına karar vermiştir.(2)

Son olarak doğum borçlanmasıyla emekli olmayı planlayanların karşısına son statü kavramı bazında emeklilik şartlarının nasıl olacağı hususu öne çıkmıştır. Bazı sigortalılar doğum borçlanmasıyla emeklilik planları kurarken sukut-u hayale uğramışlardır. 2008-111 sayılı genelgeye göre isteğe bağlı sigortalı iken borçlanan ve borçlanılan süreleri son 7 yıl hesabında dikkate alınan kadınlar emeklilik planları yaparken, 2010-106 sayılı genelge(3) ile borçlanma ile kazanılan hizmetlerin borçlanma esnasında tabi oldukları sigortalılık statüsünde değerlendirileceğinin belirtilmesi üzerine büyük bir şok yaşadılar. Bu durumda olup emeklilik planlayanlar 4/ B (Bağ-Kur) emeklilik şartlarına tabi olma durumuyla karşılaştılar. Bu kişiler doğum borçlanması için yatırdıkları meblağları geri isteseler de doğum borçlanma talebleri reddedilmediğinden yatırdıkları paraları alamadıkları gibi 4- a kapsamında emekli olma şansları da azalmıştı. Bu durumda mağdur olan bayanlara 16.06.2011 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Yönetmelik (4) ile 5510 sayılı Kanunun 41. maddesine göre borçlanma yapan sigortalılara, talebi halinde ve aylık bağlanmamış olmak koşuluyla bir defaya mahsus olmak koşuluyla borçlanma tutarının tamamının iade edileceği hükmü getirilmiştir.

IV- Sonuç:

01.10.2008 tarihinde çıkan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunuyla ilk defa doğum yapan sigortalılara tanınan analık-doğum borçlanması, uygulamada tartışmaları da beraberinde getirmiş ve bir çok sigortalı konuyu yargıya taşımıştır. Yargı kararları uygulamaları tekrar gözden geçirmiş ve önce tebliği ve daha sonra da genelgeyi değiştirerek uygulamada bazı değişikliklere gitmiştir. Kanaatimizce borçlanama imkanından beklediği fırsatı yakalamayanlar olsa da emeklilik için gün kazanma ihtiyacı bulunanlar için tarihi bir fırsattır. Şöyle ki; 4 yıllık borçlanmada asgari tutar aşağı yukarı 11. 700 tl olduğu varsayımıyla ödenen borçlanma tutarı 1,5 yılda geri alınabilecektir.

Sigortalılar doğum borçlanma yapacakları zaman emeklilik statüsünü iyi bir şekilde araştırıp dikkatli bir şekilde karar vermeleri gerektiği ve eğer doğum olayı 2000 tarihinden önce olması söz konusuysa borçlanma matrahlarını yüksek olarak belirlemeleri durumunda alacakları aylığın artacağını düşünülmelidirler.

1. ALPER, Sosyal Sigortalar, Ekin Yayıevi, 4. Baskı, Bursa 2003, s.451

2) Yargıtay 10. H.D’nin 21.12.2010 tarih ve E.2010/15255, K2010/17285 sayılı kararı

(3) www.bursasgk.gov.tr<http://www.bursasgk.gov.tr/> (mevzuat bölümü); 16.09.2010 tarih ve 2010/106 sayılı S.G.K. genelgesi

(4) Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

Bahadır YAĞMUR

Bu makale 49,116 kez okundu.

Eş Durumundan Tayin İsteyeceklere Kötü Haber
2015 Yılı KPSS Sınavına Giremeyecekler
Sınavlarda Gözetmen Ve Görevli Öğretmen Ücretleri
Bakanlığa 3.000 Atama Yolda
Sınava Gelene Uçak Bileti Ücretsiz
Şubat Öğretmen Atamaları En Az 30 Bin Kadro Olmalıdır
ÖSYM’den flaş TUS açıklaması: Yazılı sınav
Polis Yetkisinde Artan Görev Ve Sorumlulukları
İşten Çıkartılan 12 Maaş Alacak
Melih Gökçek, paralel yapının yeni oyununu açıkladı
Erdoğan: Muhtar bile olamazsın demişlerdi
687 Komiser Yardımcısına Büyük Şok!
Kılıçdaroğlu'nu yine fena kandırdılar
4/C’li Personelin Mağduriyeti Meclis'te
Mühendisler Mühendislik, Öğretmenler Öğretmenlik Yapsın!
Promosyon Ödemeleri Hakkında Önemli Açıklama
2015 Yılı Örneklerle Emekli Maaş ve İkramiye Hesabı
Melih Gökçek: Olacak şey değil
Bahçeli’yi öfkelendiren soru
Suriye sınırında gerginlik
Erdoğan: Muhtar bile olamazsın demişlerdi
SGK'dan Flaş Uyarı! Emekli Olmak İsteyenler Dikkat
11 ilde paralel yapı operasyonu
Kılıçdaroğlu'ndan, Vahhabi krala Anıtkabir eleştirisi
Başçı: 45 yılın en düşüğünü görebiliriz
MHP bazı yerleri tahrik ediyor
Çözüm Süreci bir pazarlık süreci değildir
Meclis seçime kadar yoğun çalışacak
TBMM giriş kartlarına "sınırlama" gerekli
Bankacılar sendikalı inşaatçılar sendikasız
KPSS başvuru tarihleri açıklandı!
İşçi ve İşverenlere "kıdem tazminatı" Çağrısı
Bu Okullar Kapatılacak
Malulen emekliye 120 bin TL ceza
10 bin lira maaşa Bakan Elvan dur dedi!
Yarım Güne 961 TL İkinci Maaş!
Faturalara 'Memur Maaşı' Ayarı
Altın fiyatları coştu, aman buna dikkat!
Elektrik Borçlarını Devlet mi Ödeyecek?
Seçim İçin Memurlardan Sonra Bu Kişilerde İstifa Edecek
Gülen vaizlik sınavını kıl payı kazanabilmiş 'Din bilgisi zayıfmış'
Memura 25 Şubat Müjdesi
İşçiye Kadro Müjdesi
Bu Kurumlarda Çalışan VHKİ ve Bilgisayar İşletmenerine 337 TL Fazla Maaş Verilecek
Barzani'den Türkiye'ye Kobani teşekkürü
Cumhurbaşkanına Yeni Danışman
AYM İş Bırakan Eğitim-Sen Üyesine Verilen Cezayı İptal Etti
15 Bin Öğretmen Ataması Branş Dağılımı
Devletten 735 Lira Kira Yardımı
İzmir'de paralel yapı operasyonu: 26 gözaltı
6 bin 100 uçak seferi iptal edildi!
Aylıksız İzin Süreleri Memuriyetten Sayılacak
Gökçek: CHP paralel dinlemelere sessiz çünkü...
Memura Yarı Zamanlı Çalışma Müjdesi
27/01/2015 Tarihli Atama Kararları
'Şiddetle kınıyoruz'
İstinye cinayetinde flaş gelişme
DEDAŞ borçları yapılandırılacak
Siyasi süreç yeniden aktif hale gelebilir
Bakandan Taşerona Kadro Açıklaması
Memura Yarı Zamanlı Çalışma İmkanı Geliyor
Memurların Çayı Kaç Şekerli İçeceği Belli Oldu!
Bülent Arınç: Yunanistan laik değilmiş
Aile Paketinde Kadınlar İçin Hangi Yenilikler Var?
Cemaat dergisinde 'Alo Fatih' itirafı
Aile Paketindeki Doğum Yardımının Detayları
Gökçek: Kılıçdaroğlu'nu ne ile teslim aldıklarını tahmin ediyorum
Maaşları Başbakan'a Geri Gönderiyorlar
Aile Paketi Tasarısı TBMM'ye Sunuldu
Bülent Arınç: Cemaat okullarına müdahale edilecek
Askeri üste Yunan F-16 uçağı düştü
Bülent Arınç: Yunanistan laik değilmiş
AYM'den 'parti' açıklaması
Yer altında mahsur kalan 500 işçi kurtarıldı
Telefon dolandırıcısından yeni yöntem
Yayınladığım makale cezaevine girmemin tek nedenidir
Birgül Ayman Güler CHP'den istifa etti
Kimlik fotokopisi başına iş açtı
Bu haklarınızı biliyor musunuz?
Mahkemeden Zam Kararı Bekleniyor
İzin yapamayana ekstra ücret
Gülen'den Erdoğan'a cemaat okulu yanıtı
Alış-Veriş Yapanları Sevindirecek Gelişme
Bakandan Flaş Açıklama" Kıdem Tazminatı Sıfırlanıyor Mu?"
Şişli'de silahlı saldırı
O Parayı 15 Gün İçinde Alabilirsiniz!
Soru iptali nedeniyle, TUS tercihi alınacak
SGK 2015 Yılı Prim Tutarlarını Belirledi
TDV başarılı öğrencileri umre ziyaretiyle ödüllendirdi
Prim Gününüz Arttıkça Emekli Aylığınız Düşer
Kanun Değişiyor Abonelere Kötü Haber Daha Fazla Para Ödenecek
İkinci El Araba Alacaklara Güzel Haber!
Sıfır otomobil fiyatlarının düşeceği tarih
Öğretmen Atama Tarihi Belli Oldu
AIDS ilk olarak ağızda kendini gösteriyor!
MEB Fazla Mesai Ücreti Görüş Yazısı
Engellilere Erken Emeklilik İmkanı
Somali saldırısında flaş detay
3 Kanun Teklifi Neleri İçeriyor?
Kamu Çalışanlarına Yeni Yasaklar Geliyor!
İki bayram arası düğün olmaz mı? Diyanet Açıkladı
Yine Türkiye ve Erdoğan'a hakaret ettiler
Avustralya'da "yılın vatandaşı" bir Türk
Türkiye yardımda ABD'yi yediye katladı
Çocuğunuz bu şekilde oturuyorsa çok riskli
Torba kanunlardan bir an önce vazgeçilmelidir
Ek Ödeme ve İkramiyelerin Ödenmemesi Kanunsuzluktur
Memura Mesai Ücreti Geliyor
Engelli Öğretmenlerin de Engelli Memurlara Tanınan Haklardan Yararlanabilmesi Sağlanmalıdır
Bebeğini satarken yakalandı
AK Partinin 2015 Genel Seçim Milletvekili Adayları
4 Ay Kimseye Maaş Yok
Bunu yerseniz hastanenin yolunu unutursunuz
KPSS'de Kopyanın İzi Bakın Nerde Bulundu!
Klavyelerde büyük değişiklik yapılacak
Orman Bakanlığı'na Usulsüz Memur Mu Alındı?
Galaxy S6’nın teknik özellikleri detaylandı
CHP'li belediyeden peygamberimize saygısızlık
15 Bin Öğretmen Atama Tarihi Belli Oldu
Sahte Sigortalı Ölsün Mü?