Anasayfam YapFavorilere EkleHaber Bandı EkleReklamİletişim

En Az 2 Bin Lira Maaş Verilecek Maliye Bakanı'ndan Zam Müjdesi 400 Bin Öğretmenin Hayatı Değişecek Memurların mesai saati değişiyor
SGK Rehberi
SGK Rehberi
Doğum Borçlanması
SGK Rehberi

Doğum Borçlanması Untitled Document

DOĞUM BORÇLANMASI

 

I- GİRİŞ

Sosyal güvenlik; kişilerin gerek çalışma hayatı ve gerekse emeklilik dönemi süresince, başkalarına muhtaç olmadan yaşamalarının sağlanmasını amaçlayan sistemdir. Dolayısıyla zorunlu katılım ilkesiyle hareket sözkonusudur. Sigortalının isteği dışında sigortalılık süresinin kesilmesi halinde, kesilen sürelerin primlerinin ödenerek sigortalılık sürelerinden saydırılması işlemine Hizmet Borçlanması adı verilmektedir.(1) Kanun koyucu sigortalılara daha erken emekli olabilmeleri için, askerlik ve doğum gibi sigortalıların çalışamadıkları günlerini borçlanabilmeleri imkânını getirmiştir.

Bu bağlamda sosyal güvenlik sisteminde borçlanmanın, özellikle de doğum borçlanmasının, doğum yapan kadınların çalışma hayatındaki mağduriyetlerini biraz olsun azaltan öneme sahip olduğu kuşkusuzdur. Çünkü pek çok kadın doğum nedeniyle işinden ayrılmak zorunda kalmakta, bu durum da onların sosyal güvenlik haklarını kısıtlamaktadır.

Yürürlük tarihi 1 Ekim 2008 olan 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 41/a maddesi ile getirilen “doğum borçlanması” ile ilgili hüküm, yukarıda belirttiğimiz çalışan kadının doğurma yeteneği sonucu oluşan sosyal güvenlik haklarındaki kısıtlamayı bir ölçüde azaltmayı hedeflemektedir. Bir hizmet borçlanması türü olan, Doğum Borçlanması ile ilgili Kanunun 41. madde hükmü şöyledir:

“Kanun'ları gereği verilen ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ile 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalı kadının, iki defaya mahsus olmak üzere doğum tarihinden sonra iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla hizmet akdine istinaden işyerinde çalışmaması ve çocuğunun yaşaması şartıyla talepte bulunulan süreleri, kendilerinin veya hak sahiplerinin yazılı talepte bulunmaları ve talep tarihinde 82. maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında olmak üzere, kendilerince belirlenecek günlük kazancın yüzde 32'si üzerinden hesaplanacak primlerini borcun tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde ödemeleri şartı ile borçlandırılarak, borçlandırılan süreleri sigortalılıklarına sayılır.”

5510 sayılı kanun ile ilgili olarak en son yayımlanan tebliğ ve genelgeler şöyledir:

• 1 Temmuz 2010 tarih ve 27628 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Hizmet Borçlanma İşlemlerinin Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ”

• 16 Eylül 2010 tarih ve 2010/106 Sayılı Genelgede ise bu husus şu şekilde irdelenmiştir:
‘5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin (a) bendine göre kadın sigortalıların doğum nedeniyle çalışamadıkları en fazla iki defa olmak üzere ikişer yıllık sürelerinin borçlandırılmasında sigortalının doğumdan önce 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında tescil edilmiş olması ve adına kısa ya da uzun vadeli sigorta kolları yönünden prim ödenmiş olması yeterli sayılacaktır. Doğumun çalıştığı işinden ayrıldıktan sonra 300 gün içinde gerçekleşmesi şartı aranmayacaktır. Doğum borçlanması talebinde bulunan kadın sigortalının işvereninden belge istenilmeksizin Kurum hizmet kayıtlarından tespiti yapılarak sonuçlandırılacaktır.
Doğum borçlanması talebinde bulunan kadın sigortalıların doğum yaptığı tarihten sonra adına primi ödenmiş süreler borçlanma hesabında dikkate alınmayacak, doğum borçlanması yapılacak, sürede çocuğun vefat etmesi halinde vefat tarihine kadar olan süreler borçlandırılacaktır. İlk doğumunu yaptıktan sonra iki yıl dolmadan ikinci doğumunu yapan kadın sigortalı, ilk doğumdan ikinci doğuma kadar geçen süre ile ikinci doğum için borçlanabileceği iki yıllık sürenin toplamı kadar geçen süreyi borçlanabilecektir.

2925 sayılı Kanuna (tarım S.SK.) tabi sigortalılığı devam edenler ile hak sahipleri 5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi hükmü gereğince borçlanma yapabilecektir. Ancak, 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalılığı devam edenlerin, 5510 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi uyarınca Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında 506 sayılı Kanuna göre tescil edilmiş ve kısa ya da uzun vadeli sigorta kolları yönünden adına prim ödenmiş olması halinde kendileri veya hak sahipleri Kanunun 41 inci maddesinin ilgili bentleri kapsamında borçlanma yapabileceklerdir.’ denilmektedir.

II-Doğum Borçlanmasından Yararlanma Şartları

Giriş bölümünde bahsettiğimiz hususları maddeler halinde sıraladığımızda doğum borçlanma şartları ;

• Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan kadın sigortalılar doğum borçlanmasından yararlanabileceklerdir.

• 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi kadın sigortalıların çeşitli iş kanunları gereğince kullandıkları ücretsiz doğum ya da analık izin süreleri işyerinden alacakları belgelerle birlikte Kuruma başvurmaları halinde borçlandırılabilecektir.

• Doğum borçlanması en fazla iki çocuk için yapılabilecektir. Çoğul gebelik durumunda tek çocuk için borçlanma imkanı getirimiştir.

• Her çocuk için en fazla 2 yıllık süre borçlanılabilecektir.

• Doğumun, sigortalılığın başlangıcından sonra olması gerekmektedir. Yani sigorta başlangıcından önceki doğumlar için borçlanma yapılamayacaktır.

• Doğum borçlanması yapılabilecek iki yıllık süre içinde çocuğun vefat etmesi halinde, sadece vefat tarihinde kadar olan süreler borçlandırılabilecektir.

• Doğum Borçlanması yapabilmek için işyerinden belge götürülmesine gerek yoktur.

• Doğum borçlanması talebinde bulunan kadın sigortalıların doğum yaptığı tarihten sonra adına primi ödenmiş süreler borçlanma hesabında dikkate alınmayacaktır.

• İlk doğumunu yaptıktan sonra iki yıl dolmadan ikinci doğumunu yapan kadın sigortalı, ilk doğumdan ikinci doğuma kadar olan geçen süre ile ikinci doğum için borçlanabileceği iki yıllık sürenin toplamı kadar geçen süreyi borçlanabilecektir.

• İlgili yasa hükmüne göre sadece sigortalılar değil, sigortalının ölümü halinde tüm hak sahipleri (eş, çocuk, ana ve baba) borçlanma yapabilecektir.

Burada dikkat çekilmesi gereken önemli hususlardan biride çıraklık ve stajyerlik dönemlerinde sigortalı olanlar uzun vadeli sigorta primi ödememelerine rağmen borçlanma yapabilmeleri imkanına sahiptirler.

Analık-doğum borçlanmasında en çok tartışılan konulardan biride borçlanma yapacak kişiler doğumdan önce 4-a kapsamında sigortalı olma koşulunun aranmasına itiraz edilmişse de Yargıtay 10. Hukuk Dairesi doğum borçlanmalarında 4-a kapsamında sigortalılık koşulunun olmasına karar vermiştir.(2)

Son olarak doğum borçlanmasıyla emekli olmayı planlayanların karşısına son statü kavramı bazında emeklilik şartlarının nasıl olacağı hususu öne çıkmıştır. Bazı sigortalılar doğum borçlanmasıyla emeklilik planları kurarken sukut-u hayale uğramışlardır. 2008-111 sayılı genelgeye göre isteğe bağlı sigortalı iken borçlanan ve borçlanılan süreleri son 7 yıl hesabında dikkate alınan kadınlar emeklilik planları yaparken, 2010-106 sayılı genelge(3) ile borçlanma ile kazanılan hizmetlerin borçlanma esnasında tabi oldukları sigortalılık statüsünde değerlendirileceğinin belirtilmesi üzerine büyük bir şok yaşadılar. Bu durumda olup emeklilik planlayanlar 4/ B (Bağ-Kur) emeklilik şartlarına tabi olma durumuyla karşılaştılar. Bu kişiler doğum borçlanması için yatırdıkları meblağları geri isteseler de doğum borçlanma talebleri reddedilmediğinden yatırdıkları paraları alamadıkları gibi 4- a kapsamında emekli olma şansları da azalmıştı. Bu durumda mağdur olan bayanlara 16.06.2011 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Yönetmelik (4) ile 5510 sayılı Kanunun 41. maddesine göre borçlanma yapan sigortalılara, talebi halinde ve aylık bağlanmamış olmak koşuluyla bir defaya mahsus olmak koşuluyla borçlanma tutarının tamamının iade edileceği hükmü getirilmiştir.

IV- Sonuç:

01.10.2008 tarihinde çıkan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunuyla ilk defa doğum yapan sigortalılara tanınan analık-doğum borçlanması, uygulamada tartışmaları da beraberinde getirmiş ve bir çok sigortalı konuyu yargıya taşımıştır. Yargı kararları uygulamaları tekrar gözden geçirmiş ve önce tebliği ve daha sonra da genelgeyi değiştirerek uygulamada bazı değişikliklere gitmiştir. Kanaatimizce borçlanama imkanından beklediği fırsatı yakalamayanlar olsa da emeklilik için gün kazanma ihtiyacı bulunanlar için tarihi bir fırsattır. Şöyle ki; 4 yıllık borçlanmada asgari tutar aşağı yukarı 11. 700 tl olduğu varsayımıyla ödenen borçlanma tutarı 1,5 yılda geri alınabilecektir.

Sigortalılar doğum borçlanma yapacakları zaman emeklilik statüsünü iyi bir şekilde araştırıp dikkatli bir şekilde karar vermeleri gerektiği ve eğer doğum olayı 2000 tarihinden önce olması söz konusuysa borçlanma matrahlarını yüksek olarak belirlemeleri durumunda alacakları aylığın artacağını düşünülmelidirler.

1. ALPER, Sosyal Sigortalar, Ekin Yayıevi, 4. Baskı, Bursa 2003, s.451

2) Yargıtay 10. H.D’nin 21.12.2010 tarih ve E.2010/15255, K2010/17285 sayılı kararı

(3) www.bursasgk.gov.tr<http://www.bursasgk.gov.tr/> (mevzuat bölümü); 16.09.2010 tarih ve 2010/106 sayılı S.G.K. genelgesi

(4) Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

Bahadır YAĞMUR

Bu makale 48,276 kez okundu.

Fethullah Gülen'e anket şoku! Öcalan'ın bile gerisinde!
Çalışan Kadınların Doğum ve Süt İzin Hakkları
İstanbul Üniversitesi Yine Karıştı
Başbakan: Kılıçdaroğlu cahil ve çakma gandhi
Şeker Hastalarına İki Müjde Birden!
Ağız Kokusu Tedavisi
Meslek Hastalığından Sağlanan Haklar Nelerdir?
MEB, Şube Müdürlüğü Atamalarını İptal Ediyor!
Faturanın yüzde 20'sini geri alabilirsiniz!
Memuriyette Geçen Fazla Sürelerin Emekliliğe Etkisi
Kısmi Emeklilik Şartları Nelerdir?
İbranamelerde "bir ay kuralı" var!
Üniversiteliler KYK burs başvurusunda bulundunuz mu?
O personel memuriyetten çıkarıldı!
Öğretmen atamaları, taşraya devredilecek!
Milyonlarca Emekli Borçtan Kurtuluyor!
En Az 2 Bin Lira Maaş Verilecek
'Kızını öldüren anne' olayında şok itiraf
Paralel Yapı MHP'nin İçine Nasıl Sızmaya Çalıştı
Mehmet Baransu İdris Bal'ı Çıldırttı
Sigortalı Çalışan Sayısında Korkutan Düşüş
Kars'ta operasyon! 3 PKK'lı öldürüldü!
Maliye Bakanı'ndan Zam Müjdesi
Paralel operasyonda flaş karar!
Numan Kurtulmuş'tan İmralı ve çözüm süreci tüyoları...
Cezaevinde isyan çıktı
TÜBİTAK’a ‘Kripto’yla sızıp MHP ve CHP’yi dinlemişler
Gülerce, Paralel Yapı soruşturmasında tanık
Çalışanlara Kadro ve Görevde Yükselme Müjdesi
Elektronik ticarete yeni düzenleme
Akdoğan: PKK’ya koridor falan açmayız
400 Bin Öğretmenin Hayatı Değişecek
Memurların mesai saati değişiyor
Zam Komisyonda Kabul Edildi
Maliyeye KPSS İle Eleman Alınacak
Soma'da bin 700 madenci iş bıraktı
TIR'ın altından çıkan gencin ilk sözleri
Diyarbakır'da bombalı araç paniği
Açılan su kuyusundan alevler fışkırdı
Vinç yaya üstgeçidine çarptı
O madeninin patronu suç duyurusunda bulundu
’PKK ülkemde 40 binden fazla insanı öldürürken neredeydiniz?’
Şimşek'ten Maliye'ye personel alımı açıklaması
Gülerce 'paralel yapı' soruşturmasında ifade verdi
Kocaeli'nde 3 yaşındaki çocuğun ölümüne soruşturma
'Haberler asılsız!'
IŞİD-PYD vekalet savaşı, K. Irak Akdeniz koridoru
ÖSO 1300 kişiyle Kobani'ye giriyor
100 bin lirayı iade eden taksiciye ödül
Yargı Paketi alt komisyondan geçti
"Paralel yapı" operasyonunda 2 tutuklama istemi
Ameliyat sonrası hızlı iyileşmenin formülü bulundu
Meclis’te gerginlik
Memurların 2015 Ocak Ayı Net Maaş Miktarını Ne Belirleyecek?
'Paralel yapı' operasyonunda flaş gelişme
Bu gece felaket yaşanabilir!
Evde balonla oynarken öldü!
Arınç, İdris Bal'a çok sert çıktı!
Erdoğan'dan Batı'ya sert mesaj
Bir dönem sona eriyor!
Paralel kulak dinledi! O kitabını yazdı!
KPSS önlisans puanları nerelerde kullanılır?
İçişleri'nden Jandarma ve Sahil Güvenlik açıklaması
Ankara'da hastanede patlama!
Türkiye sınırına bayrak dikti
Maliye Bakanlığına Devşirme Memur
Hüseyin Gülerce Çağlayan Adliyesi’nde
İş Sözleşmesini Derhal Fesih Hakkı Veren Durumlar
Tarım Kredi'ye 140 ziraat mühendisi alınacak
Gülen'den 'şehit' peşmergeler için taziye ilanı
'Emekliye eşit zam' Meclis'te
Bülent Arınç'tan 'Öcalan'a sekreterya' açıklaması!
IŞİD Kobani'de kimyasal silah kullandı iddiası
Akıllı telefonlar için çok önemli uyarı!
Bakan Faruk Çelik: Bu yaklaşım vicdansızlıktır
KYK Burslarında Kimlere Öncelik Verilir?
ÖSYM'den Öğrencilere Uyarı!
Memurlar İş Güvenliği Uzmanı Olabilir Mi?
23 Ekim 2014 yurtta hava durumu
Kanser hastası karı kocanın yaşam savaşı
Sosyal medyada paylaşımlara dikkat!
'ABD Türkiye'ye rağmen bu işi yaptı'
Emniyet 6 Bin 500 Polis Alacak
EGM: Anadolu'dan polis alımı durduruldu iddiası yalan
Diplomalı anne devri başlıyor
Memur, bakmakla yükümlü olmadığı ana babası için de, sağlık tayini isteyebilecek
Evde Dudak Bakımı
Barbaros Bulvarı'nda vinç devrildi
İstanbul'un beklediği proje durdu mu?
Kış Aylarında Saç Bakımı Nasıl Olmalı?
Erdoğan'dan Binali Yıldırım'a 'çılgın' görev!
200 TL'ye otomobil olur mu? Diyanet'e göre caiz
Bir yeni parti de CHP'nin içinden çıkıyor
'Hükümet yıkılacak' Emri Pensilvanya'dan
Emekliler Yurdışında Çalışabilir Mi?
Son 1 Yılda Yüksek Prim Ödenmesi Halinde
Gaziantep'de MERS virüsü şüphesi
Eşi Çalışmayana Yüksek Maaş
Elektrik faturalarındaki kayıp kaçak bedeli hukuka aykırı
Önümüzdeki birkaç ay içinde istenilen noktaya gelinebilir
Gaziantep'te inşaatta çökme!.. 1 ölü!
Koridor fikrini ben önerdim
Paralel polisler tutanağa rağmen dinleme kayıtlarını silmemiş
F-35'e Türk damgası!
ÖSYM'ye 350 bin liralık dava açtı
Bordo bereliler sınırda! Bu gece başlıyor
Başbakanlık ve Bakanlıklarda Üst Düzey Atamalar
Aydın Doğan, Hürriyet'i satıyor mu?
Erdoğan'ın "U" Dönüşünün Hikayesi
Marmara depremle sarsıldı!
Öğretmenler göreve başladığı yerde 4 yıl görev yapacak
Kimler Malulen Emeki Olabilir?
AYM'den Sendikalar Kanunu'nun bazı hükümlerine iptal
ŞUBE MÜDÜRÜ MÜLAKAT SINAVINA YÜRÜTMEYİ DURDURMA
15 Bin TL Maaşla Personel Alacak! Başvurular 5 Kasımda Bitiyor
İsrail'den inanılması zor Türkiye iddiası
800 Bin Öğretmene Şok!
Erdoğan'dan ABD'ye Kobani çıkışı
TSK'dan Jandarma açıklaması
'Sünnet ettireceğiz' diyerek kaçırdılar!