Anasayfam YapFavorilere EkleHaber Bandı EkleReklamİletişim

Memura % 12 Zam Verilmelidir Meclisten Geçerse O Memurlar İşçi Olacak Memur Maaşlarına İyileştirme Mecliste! Memura Yeni Zam Geliyor
SGK Rehberi
SGK Rehberi
Doğum Borçlanması
SGK Rehberi

Doğum Borçlanması Untitled Document

DOĞUM BORÇLANMASI

 

I- GİRİŞ

Sosyal güvenlik; kişilerin gerek çalışma hayatı ve gerekse emeklilik dönemi süresince, başkalarına muhtaç olmadan yaşamalarının sağlanmasını amaçlayan sistemdir. Dolayısıyla zorunlu katılım ilkesiyle hareket sözkonusudur. Sigortalının isteği dışında sigortalılık süresinin kesilmesi halinde, kesilen sürelerin primlerinin ödenerek sigortalılık sürelerinden saydırılması işlemine Hizmet Borçlanması adı verilmektedir.(1) Kanun koyucu sigortalılara daha erken emekli olabilmeleri için, askerlik ve doğum gibi sigortalıların çalışamadıkları günlerini borçlanabilmeleri imkânını getirmiştir.

Bu bağlamda sosyal güvenlik sisteminde borçlanmanın, özellikle de doğum borçlanmasının, doğum yapan kadınların çalışma hayatındaki mağduriyetlerini biraz olsun azaltan öneme sahip olduğu kuşkusuzdur. Çünkü pek çok kadın doğum nedeniyle işinden ayrılmak zorunda kalmakta, bu durum da onların sosyal güvenlik haklarını kısıtlamaktadır.

Yürürlük tarihi 1 Ekim 2008 olan 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 41/a maddesi ile getirilen “doğum borçlanması” ile ilgili hüküm, yukarıda belirttiğimiz çalışan kadının doğurma yeteneği sonucu oluşan sosyal güvenlik haklarındaki kısıtlamayı bir ölçüde azaltmayı hedeflemektedir. Bir hizmet borçlanması türü olan, Doğum Borçlanması ile ilgili Kanunun 41. madde hükmü şöyledir:

“Kanun'ları gereği verilen ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ile 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalı kadının, iki defaya mahsus olmak üzere doğum tarihinden sonra iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla hizmet akdine istinaden işyerinde çalışmaması ve çocuğunun yaşaması şartıyla talepte bulunulan süreleri, kendilerinin veya hak sahiplerinin yazılı talepte bulunmaları ve talep tarihinde 82. maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında olmak üzere, kendilerince belirlenecek günlük kazancın yüzde 32'si üzerinden hesaplanacak primlerini borcun tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde ödemeleri şartı ile borçlandırılarak, borçlandırılan süreleri sigortalılıklarına sayılır.”

5510 sayılı kanun ile ilgili olarak en son yayımlanan tebliğ ve genelgeler şöyledir:

• 1 Temmuz 2010 tarih ve 27628 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Hizmet Borçlanma İşlemlerinin Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ”

• 16 Eylül 2010 tarih ve 2010/106 Sayılı Genelgede ise bu husus şu şekilde irdelenmiştir:
‘5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin (a) bendine göre kadın sigortalıların doğum nedeniyle çalışamadıkları en fazla iki defa olmak üzere ikişer yıllık sürelerinin borçlandırılmasında sigortalının doğumdan önce 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında tescil edilmiş olması ve adına kısa ya da uzun vadeli sigorta kolları yönünden prim ödenmiş olması yeterli sayılacaktır. Doğumun çalıştığı işinden ayrıldıktan sonra 300 gün içinde gerçekleşmesi şartı aranmayacaktır. Doğum borçlanması talebinde bulunan kadın sigortalının işvereninden belge istenilmeksizin Kurum hizmet kayıtlarından tespiti yapılarak sonuçlandırılacaktır.
Doğum borçlanması talebinde bulunan kadın sigortalıların doğum yaptığı tarihten sonra adına primi ödenmiş süreler borçlanma hesabında dikkate alınmayacak, doğum borçlanması yapılacak, sürede çocuğun vefat etmesi halinde vefat tarihine kadar olan süreler borçlandırılacaktır. İlk doğumunu yaptıktan sonra iki yıl dolmadan ikinci doğumunu yapan kadın sigortalı, ilk doğumdan ikinci doğuma kadar geçen süre ile ikinci doğum için borçlanabileceği iki yıllık sürenin toplamı kadar geçen süreyi borçlanabilecektir.

2925 sayılı Kanuna (tarım S.SK.) tabi sigortalılığı devam edenler ile hak sahipleri 5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi hükmü gereğince borçlanma yapabilecektir. Ancak, 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalılığı devam edenlerin, 5510 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi uyarınca Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında 506 sayılı Kanuna göre tescil edilmiş ve kısa ya da uzun vadeli sigorta kolları yönünden adına prim ödenmiş olması halinde kendileri veya hak sahipleri Kanunun 41 inci maddesinin ilgili bentleri kapsamında borçlanma yapabileceklerdir.’ denilmektedir.

II-Doğum Borçlanmasından Yararlanma Şartları

Giriş bölümünde bahsettiğimiz hususları maddeler halinde sıraladığımızda doğum borçlanma şartları ;

• Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan kadın sigortalılar doğum borçlanmasından yararlanabileceklerdir.

• 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi kadın sigortalıların çeşitli iş kanunları gereğince kullandıkları ücretsiz doğum ya da analık izin süreleri işyerinden alacakları belgelerle birlikte Kuruma başvurmaları halinde borçlandırılabilecektir.

• Doğum borçlanması en fazla iki çocuk için yapılabilecektir. Çoğul gebelik durumunda tek çocuk için borçlanma imkanı getirimiştir.

• Her çocuk için en fazla 2 yıllık süre borçlanılabilecektir.

• Doğumun, sigortalılığın başlangıcından sonra olması gerekmektedir. Yani sigorta başlangıcından önceki doğumlar için borçlanma yapılamayacaktır.

• Doğum borçlanması yapılabilecek iki yıllık süre içinde çocuğun vefat etmesi halinde, sadece vefat tarihinde kadar olan süreler borçlandırılabilecektir.

• Doğum Borçlanması yapabilmek için işyerinden belge götürülmesine gerek yoktur.

• Doğum borçlanması talebinde bulunan kadın sigortalıların doğum yaptığı tarihten sonra adına primi ödenmiş süreler borçlanma hesabında dikkate alınmayacaktır.

• İlk doğumunu yaptıktan sonra iki yıl dolmadan ikinci doğumunu yapan kadın sigortalı, ilk doğumdan ikinci doğuma kadar olan geçen süre ile ikinci doğum için borçlanabileceği iki yıllık sürenin toplamı kadar geçen süreyi borçlanabilecektir.

• İlgili yasa hükmüne göre sadece sigortalılar değil, sigortalının ölümü halinde tüm hak sahipleri (eş, çocuk, ana ve baba) borçlanma yapabilecektir.

Burada dikkat çekilmesi gereken önemli hususlardan biride çıraklık ve stajyerlik dönemlerinde sigortalı olanlar uzun vadeli sigorta primi ödememelerine rağmen borçlanma yapabilmeleri imkanına sahiptirler.

Analık-doğum borçlanmasında en çok tartışılan konulardan biride borçlanma yapacak kişiler doğumdan önce 4-a kapsamında sigortalı olma koşulunun aranmasına itiraz edilmişse de Yargıtay 10. Hukuk Dairesi doğum borçlanmalarında 4-a kapsamında sigortalılık koşulunun olmasına karar vermiştir.(2)

Son olarak doğum borçlanmasıyla emekli olmayı planlayanların karşısına son statü kavramı bazında emeklilik şartlarının nasıl olacağı hususu öne çıkmıştır. Bazı sigortalılar doğum borçlanmasıyla emeklilik planları kurarken sukut-u hayale uğramışlardır. 2008-111 sayılı genelgeye göre isteğe bağlı sigortalı iken borçlanan ve borçlanılan süreleri son 7 yıl hesabında dikkate alınan kadınlar emeklilik planları yaparken, 2010-106 sayılı genelge(3) ile borçlanma ile kazanılan hizmetlerin borçlanma esnasında tabi oldukları sigortalılık statüsünde değerlendirileceğinin belirtilmesi üzerine büyük bir şok yaşadılar. Bu durumda olup emeklilik planlayanlar 4/ B (Bağ-Kur) emeklilik şartlarına tabi olma durumuyla karşılaştılar. Bu kişiler doğum borçlanması için yatırdıkları meblağları geri isteseler de doğum borçlanma talebleri reddedilmediğinden yatırdıkları paraları alamadıkları gibi 4- a kapsamında emekli olma şansları da azalmıştı. Bu durumda mağdur olan bayanlara 16.06.2011 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Yönetmelik (4) ile 5510 sayılı Kanunun 41. maddesine göre borçlanma yapan sigortalılara, talebi halinde ve aylık bağlanmamış olmak koşuluyla bir defaya mahsus olmak koşuluyla borçlanma tutarının tamamının iade edileceği hükmü getirilmiştir.

IV- Sonuç:

01.10.2008 tarihinde çıkan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunuyla ilk defa doğum yapan sigortalılara tanınan analık-doğum borçlanması, uygulamada tartışmaları da beraberinde getirmiş ve bir çok sigortalı konuyu yargıya taşımıştır. Yargı kararları uygulamaları tekrar gözden geçirmiş ve önce tebliği ve daha sonra da genelgeyi değiştirerek uygulamada bazı değişikliklere gitmiştir. Kanaatimizce borçlanama imkanından beklediği fırsatı yakalamayanlar olsa da emeklilik için gün kazanma ihtiyacı bulunanlar için tarihi bir fırsattır. Şöyle ki; 4 yıllık borçlanmada asgari tutar aşağı yukarı 11. 700 tl olduğu varsayımıyla ödenen borçlanma tutarı 1,5 yılda geri alınabilecektir.

Sigortalılar doğum borçlanma yapacakları zaman emeklilik statüsünü iyi bir şekilde araştırıp dikkatli bir şekilde karar vermeleri gerektiği ve eğer doğum olayı 2000 tarihinden önce olması söz konusuysa borçlanma matrahlarını yüksek olarak belirlemeleri durumunda alacakları aylığın artacağını düşünülmelidirler.

1. ALPER, Sosyal Sigortalar, Ekin Yayıevi, 4. Baskı, Bursa 2003, s.451

2) Yargıtay 10. H.D’nin 21.12.2010 tarih ve E.2010/15255, K2010/17285 sayılı kararı

(3) www.bursasgk.gov.tr<http://www.bursasgk.gov.tr/> (mevzuat bölümü); 16.09.2010 tarih ve 2010/106 sayılı S.G.K. genelgesi

(4) Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

Bahadır YAĞMUR

Bu makale 48,241 kez okundu.

Rize yaylaları beyaza büründü
Ege’de Yunan Uçakları Taciz Etti
Başbakanlıkta Şok İddianame
İşte Madde Madde Yeni Güvenlik Paketi
Sendikadan Memura Ek Zam Talebi!
Bakan Şimşek'ten Türkiye'ye petrol müjdesi
Kadınlara Çift Maaş
Memura % 12 Zam Verilmelidir
Meclisten Geçerse O Memurlar İşçi Olacak
İranlı Tuğgeneral Dirisavi Suriye'de öldürüldü
Ömer Altıparmak'tan Bomba 'KCK operasyonu' Açıklaması
"Cemaat Kırmızı Kitap'a girerse..."
'Gelecek 10 yılda temel faktör...'
"Benim haberim var, ben askerin bakanıyım"
Polis Olmak İsteyenlere Şok Haber!
İşte Yeni Güvenlik Paketi
Okyanus Ötesine Mesaj
3 Ülke Türkiye'ye Karşı Birleşti!
Ataması Yapılmayan Öğretmenler Meclis Gündeminde
Cemaat İddiasını Doğruladı
Süt İznindeki Son Görüş
Maliye vergisiz LPG vurgununun önüne geçti!
Öğretmenlikte 40 Yaş Şartı Esneyecek!
Yüksek Lisans Yapan Öğretmene, Ek Hizmet Puanı Verilecek!
Emekli Aylıklarının Arttırılması İçin Kanun Teklifi Verildi
Zayıflamak İçin 10 Altın Öneri
Sağlıkta Fatura Yurttaşa
Devletten İhbr Edene Ödül!
Memur Maaşlarına İyileştirme Mecliste!
Salon Buz Kesti! Kimse Alkışlamadı
Memura Yeni Zam Geliyor
Staj Süreleri ve Emeklilik
Ataması Yapılan 40 Bin Öğretmene Mülakat Sürprizi
Akademik Zam TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda!
AGi’yi Emekli Olsanız Da Alırsınız
Ankara'da paralel yapı operasyonu
Yurtdışına Çalışmaya Giden Emekli Maaşını Tam Alacak
Otistik Çocuklara Eziyete Dava
12 Yıl Sonra Bir İlk! Davutoğlu Açıklayacak
İspat Edin, İstifa Ederim
Eyüp Devlet Hastanesi'nde ''Mers'' Paniği
Öğretmen Maaşlarına Ek Zam Talebi
Memurlar Şirket Ortağı Olabilir Mi?
Memur ve Öğretmenlere Tatil!
Milli Eğitim Bakanlığı Ek Derslere Zam Yapacak Mı ?
Bakanlar Kurulu uzadı, bugün açıklanacak
Bu Tarihten Sonra Memur Olanlar Dikkat!
'Kobani'ye savaşçı göndermeye hazırız'
Diyarbakır'da polise pusu: 1 yaralı
Uyuşturucu baronuna darbe
Otomobil ile minibüs çarpıştı: 20 yaralı
Hükümetin gece mesaisi
Sağlık Bakanlığı'ndan Mers-Cov açıklaması
Bunu Yapana 5 yıl Hapis
Türkiye etkin çaba gösteriyor
Emeklilikte Son Yedi veya Üçbuçuk Yılın Hesabı Nasıl Yapılır ?
Ban'dan İsrail'e "müzakerelere devam" çağrısı
Öğrencileri Üzecek Zam Haberi!
Profil fotoğrafı işinizden edebilir
3 aylıken gözleri dikilen ikizlerin gözleri açıldı
MEB, 400 Engelli Öğretmen Alacak
Askerlik Borçlanmasında Memur ve İşçi Arasındaki Fark
74 Bin Kadro ve KPSS Kasım Yerleştirmesi
130 Vergi Müfettiş Yardımcısı Daha Elendi
ÖSYM, Engelli Yerleştirme Takvimini Neden Yayınlamıyor?
İşsizlik Fonu'ndaki para 100 milyar liraya yaklaştı
Faturalardaki O Bedel Geri Ödenecek!
Doğalgaz tedarikinde krizi inşallah yaşamayız
Memura 9 Kuruş, Vekile 711 Lira Zam
YSK basında çıkan haberlere göre pozisyon belirlemez
Mustafa Sarıgül HDP'lilerle buluştu
Hüseyin Çelik'ten o iddiaya sert yanıt
Baba 3 yaşındaki çocuğunu döverek öldürdü
YSK'dan erken seçime noktayı koydu
Akademisyenlerin Maaşları Muadillerinin Seviyesine Getirildi
Ankara'da Trafik Kazası: 5 Ölü, 1 Yaralı
Milyonları ilgilendiren haber!
Memur Zammıyla İlgili Flaş Açıklama
2 Bin Kişilik Kadro TBMM'de
MTA’nın ‘petrol çıkacak’ diye açtığı kuyular kapatıldı
ABD'nin Koca Yalanı Deşifre Oldu
TRT'ye 14 yardımcı hizmet personeli alınacak
560 kişilik işe 4 bin 156 kişi başvurdu
Genel Başkan Yardımcısı Aktay: Yüzlerce PKK veya PYD militanı tedavi edildi
Hakim ve Savcı Olamayanlara Müjde!
İsrail Cumhurbaşkanı Rivlin: İsrail Toplumu Hasta
‘Penis protezini SGK ödemeli'
Peşmergeye Yardım Ediyoruz
Adli yargı hakim ve savcı alım ilanı yayımlandı
Üst Düzey Kadrolara Atananların Emeklilik Ek Göstergesi
295 Bin Adaya Ücret İadesi Yapılır Mı?
Vekillerin Bütçeden Çiçek ve Bahşişler İçin Harcadığı Para!
Menopozda Meme Ağrısına Dikkat!
Ek Ücret ve Huzur Hakları Ödemesi Yapılıyor!
Telafi Çalışması Nedir?
17 Aralık'ta İhbar Maillerini Bakın Kim Yazmış!
5510'a Göre Kimler 4/b Sigortalısı Sayılmaktadır ?
Baş Ağrınızın Sebebi Göz Migreni mi?
O Borçlara Erteleme!
Masrafsız Kredi Geliyor!
Marmaris'te Yangın Nedeniyle Bir Site Boşaltıldı
Eşinin çalıştığını saklayan yandı!
Otomobil, Lojman, Seyahat ve Konaklama İsrafları
Paralel Yapı Ulusal Tehdit
Sözleşmeli Personelin Kadro Talebi
Suriyeli kadınlarla imtihanımız
"Cemaat MHP'ye Sızmaya Çalıştı"
"Bir yerde durun arkadaş"
TBMM Gündeminde Önemli Düzenlemeler Var
Süreç İçin Akillerden 10 Talep
Vatandaş Sağlık İçin Ne Kadar Para Harcadı?
Ağlama Duvarı
Paralel Örgütün Komuta Merkezi İddiası
Abdurrahman Dilipak fenalaştı!
Erken Emeklilik Bekleyene Müjde!
Eski Belediye Başkanı ve oğlu silahlı saldırıda öldürüldü!
Marmaris'te korkutan yangın
Meteoroloji'den kuvvetli yağış uyarısı!
İstanbul Barosu Başkanı belli oldu
Türkiye NATO tatbikatına ev sahipliği yapacak