Anasayfam YapFavorilere EkleHaber Bandı EkleReklamİletişim

Başbakanlık KPSS Puan Şartı Aramadan Personel Alacak Memur Adaylarına Müjde! 1000 Uzman Yardımcısı Alınacak KPSS' de Devrim Gibi Değişiklik! Bakandan Emeklilik Bekleyen Milyonlarca Kişiye Kötü Haber
SGK Rehberi
SGK Rehberi
Doğum Borçlanması
SGK Rehberi

Doğum Borçlanması Untitled Document

DOĞUM BORÇLANMASI

 

I- GİRİŞ

Sosyal güvenlik; kişilerin gerek çalışma hayatı ve gerekse emeklilik dönemi süresince, başkalarına muhtaç olmadan yaşamalarının sağlanmasını amaçlayan sistemdir. Dolayısıyla zorunlu katılım ilkesiyle hareket sözkonusudur. Sigortalının isteği dışında sigortalılık süresinin kesilmesi halinde, kesilen sürelerin primlerinin ödenerek sigortalılık sürelerinden saydırılması işlemine Hizmet Borçlanması adı verilmektedir.(1) Kanun koyucu sigortalılara daha erken emekli olabilmeleri için, askerlik ve doğum gibi sigortalıların çalışamadıkları günlerini borçlanabilmeleri imkânını getirmiştir.

Bu bağlamda sosyal güvenlik sisteminde borçlanmanın, özellikle de doğum borçlanmasının, doğum yapan kadınların çalışma hayatındaki mağduriyetlerini biraz olsun azaltan öneme sahip olduğu kuşkusuzdur. Çünkü pek çok kadın doğum nedeniyle işinden ayrılmak zorunda kalmakta, bu durum da onların sosyal güvenlik haklarını kısıtlamaktadır.

Yürürlük tarihi 1 Ekim 2008 olan 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 41/a maddesi ile getirilen “doğum borçlanması” ile ilgili hüküm, yukarıda belirttiğimiz çalışan kadının doğurma yeteneği sonucu oluşan sosyal güvenlik haklarındaki kısıtlamayı bir ölçüde azaltmayı hedeflemektedir. Bir hizmet borçlanması türü olan, Doğum Borçlanması ile ilgili Kanunun 41. madde hükmü şöyledir:

“Kanun'ları gereği verilen ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ile 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalı kadının, iki defaya mahsus olmak üzere doğum tarihinden sonra iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla hizmet akdine istinaden işyerinde çalışmaması ve çocuğunun yaşaması şartıyla talepte bulunulan süreleri, kendilerinin veya hak sahiplerinin yazılı talepte bulunmaları ve talep tarihinde 82. maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında olmak üzere, kendilerince belirlenecek günlük kazancın yüzde 32'si üzerinden hesaplanacak primlerini borcun tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde ödemeleri şartı ile borçlandırılarak, borçlandırılan süreleri sigortalılıklarına sayılır.”

5510 sayılı kanun ile ilgili olarak en son yayımlanan tebliğ ve genelgeler şöyledir:

• 1 Temmuz 2010 tarih ve 27628 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Hizmet Borçlanma İşlemlerinin Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ”

• 16 Eylül 2010 tarih ve 2010/106 Sayılı Genelgede ise bu husus şu şekilde irdelenmiştir:
‘5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin (a) bendine göre kadın sigortalıların doğum nedeniyle çalışamadıkları en fazla iki defa olmak üzere ikişer yıllık sürelerinin borçlandırılmasında sigortalının doğumdan önce 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında tescil edilmiş olması ve adına kısa ya da uzun vadeli sigorta kolları yönünden prim ödenmiş olması yeterli sayılacaktır. Doğumun çalıştığı işinden ayrıldıktan sonra 300 gün içinde gerçekleşmesi şartı aranmayacaktır. Doğum borçlanması talebinde bulunan kadın sigortalının işvereninden belge istenilmeksizin Kurum hizmet kayıtlarından tespiti yapılarak sonuçlandırılacaktır.
Doğum borçlanması talebinde bulunan kadın sigortalıların doğum yaptığı tarihten sonra adına primi ödenmiş süreler borçlanma hesabında dikkate alınmayacak, doğum borçlanması yapılacak, sürede çocuğun vefat etmesi halinde vefat tarihine kadar olan süreler borçlandırılacaktır. İlk doğumunu yaptıktan sonra iki yıl dolmadan ikinci doğumunu yapan kadın sigortalı, ilk doğumdan ikinci doğuma kadar geçen süre ile ikinci doğum için borçlanabileceği iki yıllık sürenin toplamı kadar geçen süreyi borçlanabilecektir.

2925 sayılı Kanuna (tarım S.SK.) tabi sigortalılığı devam edenler ile hak sahipleri 5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi hükmü gereğince borçlanma yapabilecektir. Ancak, 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalılığı devam edenlerin, 5510 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi uyarınca Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında 506 sayılı Kanuna göre tescil edilmiş ve kısa ya da uzun vadeli sigorta kolları yönünden adına prim ödenmiş olması halinde kendileri veya hak sahipleri Kanunun 41 inci maddesinin ilgili bentleri kapsamında borçlanma yapabileceklerdir.’ denilmektedir.

II-Doğum Borçlanmasından Yararlanma Şartları

Giriş bölümünde bahsettiğimiz hususları maddeler halinde sıraladığımızda doğum borçlanma şartları ;

• Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan kadın sigortalılar doğum borçlanmasından yararlanabileceklerdir.

• 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi kadın sigortalıların çeşitli iş kanunları gereğince kullandıkları ücretsiz doğum ya da analık izin süreleri işyerinden alacakları belgelerle birlikte Kuruma başvurmaları halinde borçlandırılabilecektir.

• Doğum borçlanması en fazla iki çocuk için yapılabilecektir. Çoğul gebelik durumunda tek çocuk için borçlanma imkanı getirimiştir.

• Her çocuk için en fazla 2 yıllık süre borçlanılabilecektir.

• Doğumun, sigortalılığın başlangıcından sonra olması gerekmektedir. Yani sigorta başlangıcından önceki doğumlar için borçlanma yapılamayacaktır.

• Doğum borçlanması yapılabilecek iki yıllık süre içinde çocuğun vefat etmesi halinde, sadece vefat tarihinde kadar olan süreler borçlandırılabilecektir.

• Doğum Borçlanması yapabilmek için işyerinden belge götürülmesine gerek yoktur.

• Doğum borçlanması talebinde bulunan kadın sigortalıların doğum yaptığı tarihten sonra adına primi ödenmiş süreler borçlanma hesabında dikkate alınmayacaktır.

• İlk doğumunu yaptıktan sonra iki yıl dolmadan ikinci doğumunu yapan kadın sigortalı, ilk doğumdan ikinci doğuma kadar olan geçen süre ile ikinci doğum için borçlanabileceği iki yıllık sürenin toplamı kadar geçen süreyi borçlanabilecektir.

• İlgili yasa hükmüne göre sadece sigortalılar değil, sigortalının ölümü halinde tüm hak sahipleri (eş, çocuk, ana ve baba) borçlanma yapabilecektir.

Burada dikkat çekilmesi gereken önemli hususlardan biride çıraklık ve stajyerlik dönemlerinde sigortalı olanlar uzun vadeli sigorta primi ödememelerine rağmen borçlanma yapabilmeleri imkanına sahiptirler.

Analık-doğum borçlanmasında en çok tartışılan konulardan biride borçlanma yapacak kişiler doğumdan önce 4-a kapsamında sigortalı olma koşulunun aranmasına itiraz edilmişse de Yargıtay 10. Hukuk Dairesi doğum borçlanmalarında 4-a kapsamında sigortalılık koşulunun olmasına karar vermiştir.(2)

Son olarak doğum borçlanmasıyla emekli olmayı planlayanların karşısına son statü kavramı bazında emeklilik şartlarının nasıl olacağı hususu öne çıkmıştır. Bazı sigortalılar doğum borçlanmasıyla emeklilik planları kurarken sukut-u hayale uğramışlardır. 2008-111 sayılı genelgeye göre isteğe bağlı sigortalı iken borçlanan ve borçlanılan süreleri son 7 yıl hesabında dikkate alınan kadınlar emeklilik planları yaparken, 2010-106 sayılı genelge(3) ile borçlanma ile kazanılan hizmetlerin borçlanma esnasında tabi oldukları sigortalılık statüsünde değerlendirileceğinin belirtilmesi üzerine büyük bir şok yaşadılar. Bu durumda olup emeklilik planlayanlar 4/ B (Bağ-Kur) emeklilik şartlarına tabi olma durumuyla karşılaştılar. Bu kişiler doğum borçlanması için yatırdıkları meblağları geri isteseler de doğum borçlanma talebleri reddedilmediğinden yatırdıkları paraları alamadıkları gibi 4- a kapsamında emekli olma şansları da azalmıştı. Bu durumda mağdur olan bayanlara 16.06.2011 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Yönetmelik (4) ile 5510 sayılı Kanunun 41. maddesine göre borçlanma yapan sigortalılara, talebi halinde ve aylık bağlanmamış olmak koşuluyla bir defaya mahsus olmak koşuluyla borçlanma tutarının tamamının iade edileceği hükmü getirilmiştir.

IV- Sonuç:

01.10.2008 tarihinde çıkan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunuyla ilk defa doğum yapan sigortalılara tanınan analık-doğum borçlanması, uygulamada tartışmaları da beraberinde getirmiş ve bir çok sigortalı konuyu yargıya taşımıştır. Yargı kararları uygulamaları tekrar gözden geçirmiş ve önce tebliği ve daha sonra da genelgeyi değiştirerek uygulamada bazı değişikliklere gitmiştir. Kanaatimizce borçlanama imkanından beklediği fırsatı yakalamayanlar olsa da emeklilik için gün kazanma ihtiyacı bulunanlar için tarihi bir fırsattır. Şöyle ki; 4 yıllık borçlanmada asgari tutar aşağı yukarı 11. 700 tl olduğu varsayımıyla ödenen borçlanma tutarı 1,5 yılda geri alınabilecektir.

Sigortalılar doğum borçlanma yapacakları zaman emeklilik statüsünü iyi bir şekilde araştırıp dikkatli bir şekilde karar vermeleri gerektiği ve eğer doğum olayı 2000 tarihinden önce olması söz konusuysa borçlanma matrahlarını yüksek olarak belirlemeleri durumunda alacakları aylığın artacağını düşünülmelidirler.

1. ALPER, Sosyal Sigortalar, Ekin Yayıevi, 4. Baskı, Bursa 2003, s.451

2) Yargıtay 10. H.D’nin 21.12.2010 tarih ve E.2010/15255, K2010/17285 sayılı kararı

(3) www.bursasgk.gov.tr<http://www.bursasgk.gov.tr/> (mevzuat bölümü); 16.09.2010 tarih ve 2010/106 sayılı S.G.K. genelgesi

(4) Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

Bahadır YAĞMUR

Bu makale 47,430 kez okundu.

Rezalet! Köpeğe Dakikalarca Tecavüz Etti
İşte Ak Parti’nin A Takımı
Eski bakanın kardeşine silahlı saldırı
Oğlu dayanamadı! Nazlı Ilıcak için ne dedi?
Ehliyet Alacaklara Büyük Kolaylık Geliyor
Çalışanlar Dikkat! 3 Aylık Maaşınızı Almayı Unutmayın
Lise kontenjanları açıklandı
30 Ağustos'ta ulaşıma kapanacak yollar
YÖK'ten Güzel Haber
Çift Başlı Yılan Antalya'ya Getirildi
Ebola Virüsü Senegal'e de Sıçradı
Paralel Yapı Soruşturmasında 13 Polis Açığa Alındı
Milletimizin Kararlılığıyla Her Türlü Vesayet Zincirini Kırdık
Gençleri Arama Çalışmalarına Fırtına Arası
Ak Parti'nin Yeni A Takımı!
Yazıcı Bakanlık Personeliyle Vedalaştı
İstanbul Valiliği'nden Anonslu Uyarı
AB Komisyonu’ndan Suriye Uyarısı
İstanbul'da Silahlı Banka Soygunu
İngiltere'yi IŞİD Korkusu Sardı
AK Parti MKYK Toplantısı Başladı
ALS Motor Nöron Hastalığının Sebepleri Nelerdir?
7 Yaşındaki Kız Çocuğunu Diri Diri Toprağa Gömdüler
6 bin ila 14 bin arasında çalışanı işten çıkaracak
Baraj faciasından kurtulan genç olayı anlattı
İşte yeni kabineye giremeyen isimler
Havalimanında ‘okul’ Yoğunluğu
Beşiktaş ve Trabzonspor'un Rakipleri Belli Oldu
Yabancılar kabinedeki ekonomi yönetiminden memnun
Meclis Olağanüstü Toplantıya Çağrıldı
Gülen Hakkında Çarpıcı İddia: Dini bilgisi yeterli değil
Devlet Okullarında Yeni Kontenjan Oluştu
O İsim Kabineye Giremedi
62.Hükümet'te sosyal politikalar
Erkeklerin korkulu rüyası prostat...
Yeni kabinede Hakan Fidan şoku!
Sırrı Süreyya Önder'den Erdoğan Ailesini Güldürdü
Bakanlık değil yarış pisti!
Büro Memur-Sen eylem hazırlığında
2002'den Beri Kabinede Değişmeyen Tek Bakan
Ebola Sıkışmayı Yasaklattı!
Merakla Beklenen Bakan: Mevlit Çavuşoğlu
Gümrük ve Ticaret Bakanı Nurettin Canikli
Yeni AB Bakanı Volkan Bozkır Kimdir?
30 Ağustos Resepsiyonuna Sürpriz Davetli
Memurlar Da Sakal Bırakabilmeli
Ziraat Bankasından Flaş Hamle
2 Milyar 755 Milyon Dolarlık Onay!
HDP'den şok Öcalan yalanlaması!
Doğalgazda Ballı Reçelli Kurnazlık!
'Kırgın değiliz, minnet duyuyoruz'
İki yaşlının paylaşılamayan kadın için bastonlu kavgası
Kabine Belli Oldu
Fethiye'de kaybolan Alman televizyoncunun cesedi bulundu
İşte Türkiye Cumhuriyeti'nin yeni uçağı
Sgk ‘Da Güzel İşler De Oluyor!
Bakanlar Kurulu'ndan KararI
İmam Hatip Liselerine Zorla Kayıt Yapılmayacak!
"Dönemin Başbakanı"
Gülencilerin Kanalında Tepki Çeken Konuk!
Yeni hükümette kimler var? İşte yeni kabinenin sürprizleri
3 Çocuk İçin Doğum Borçlanması Yapabilir Miyim?
Paralel Patronun AVM'si Can Çekişiyor
Adana'da 13 şüpheli serbest bırakıldı
Dış Ticaret Açığı Azaldı
Altında Büyük Müjde! Kısıtlama Kalkıyor!
IŞİD, O Dersleri Yasakladı
Kabine Belli Oldu!Bugün Açıklanıyor
Uyanık Girişimci Davutoğlu'nu Marka Yaptı
29 Ağustos 2014 yurtta hava durumu
Çifte Emekli Maaşı Almak İsteyenler
Kenan Evren'in bile yaptığını Sezer yapmadı
Hükümetten Emekliye Güzel Haber
Memurlar Dikkat!
STK'lardan Altay'a kınama
İsmail KONCUK'tan Önemli Açıklamalar
HÜseyin Gülerceden Bomba Açıklamalar
Gündoğdu'dan Hükümete 'Asıl Gündeme Dön' Çağrısı
TibNOT’çulara Operasyon
Davutoğlu'nun İlk Talimatı
Pensilvanya Bunalımda
NATO ordusu
Hükümeti kurma görevi Davutoğlu'nda
Millet Köşk'te!
Sigorta Borçlarına Büyük Af Geliyor
Erdoğan'dan Gül'e Büyük Jest
Rizeli vatandaş 'çay parası'na böyle dikkat çekti
IKEA'dan 'sözleşme' açıklaması
AVM’de dehşet! 3. kattan yere çakıldı
Memurlar İş Güvenliği Uzmanı Olabilir Mi?
İstanbul polisinden dev operasyon
Başbakanlık KPSS Puan Şartı Aramadan Personel Alacak
Erdoğan'ın Cumhurbaşkanlığı dünya basınında
İstanbul'da denize açılan gençleri arama çalışmaları sürüyor
Gaziantep'te Suriyeli Kardeşime Dokunma yürüyüşü
Uğur dündara göre, CHP neden kaybediyor?
Erdoğan ile Davutoğlu arasında kritik görüşme
Halep'te vakum bombalı saldırı: 28 ölü
Ekonomi yönetimi ne olacak dışişlerine kim gelecek?
Bölgesel konularda Katar ile yakın temas halindeyiz
Suriye'nin kimyasal silahlarının yüzde 94’ü imha edildi
Zaman Gazetesi'ne Erdoğan şoku
Memur Adaylarına Müjde! 1000 Uzman Yardımcısı Alınacak
Demirel törene katılmayan CHP'yi eleştirdi!
MEB, 75 Puan Alamayan Müdürlerin İlişiğinin Kesilmesi
CHP Ne Yapmaya Çalıştı
Abdullah Gül'e askeri törenle veda
Hayrunnisa Gül'e Özel Teşekkür
Neden 10 Bin Türkçe Öğretmeni Atanmalı?
Ek Göstergenin Emekli Aylığına Etkisi Var Mıdır?
Görevde Yükselme Deneme Sınavı 6 Eylül'de Yapılacak
İstanbul'da fırtına uyarısı
Erdoğan'ın baba ocağı Güneysu'da sevinç
Öldürülen asker sayısı 400'e yükseldi
Van Valiliği'nden Eş Başkanlık uygulamasına iptal istemi
Teknisyenlerin 2014 Aylık Net Maaşları
Çalışma Hayatında Neler Değişti?
Borç para istemek işten atılma sebebi!
Eczanelerde ikinci eczacı dönemi başlıyor
Türkiye'de "Ebola" önlemleri