Anasayfam YapFavorilere EkleHaber Bandı EkleReklamİletişim

Orada Artık KPSS'siz Memur Alımı Kaldırıldı! Kurban Bayramı Tatili Kaç Gün? 2014 KPSS'de Çıkacak Sorular! Bunlar Gelebilir Bedelli Askerlik Şartları Belli Oldu Dikkatler Genelkurmay'da
SGK Rehberi
SGK Rehberi
Doğum Borçlanması
SGK Rehberi

Doğum Borçlanması Untitled Document

DOĞUM BORÇLANMASI

 

I- GİRİŞ

Sosyal güvenlik; kişilerin gerek çalışma hayatı ve gerekse emeklilik dönemi süresince, başkalarına muhtaç olmadan yaşamalarının sağlanmasını amaçlayan sistemdir. Dolayısıyla zorunlu katılım ilkesiyle hareket sözkonusudur. Sigortalının isteği dışında sigortalılık süresinin kesilmesi halinde, kesilen sürelerin primlerinin ödenerek sigortalılık sürelerinden saydırılması işlemine Hizmet Borçlanması adı verilmektedir.(1) Kanun koyucu sigortalılara daha erken emekli olabilmeleri için, askerlik ve doğum gibi sigortalıların çalışamadıkları günlerini borçlanabilmeleri imkânını getirmiştir.

Bu bağlamda sosyal güvenlik sisteminde borçlanmanın, özellikle de doğum borçlanmasının, doğum yapan kadınların çalışma hayatındaki mağduriyetlerini biraz olsun azaltan öneme sahip olduğu kuşkusuzdur. Çünkü pek çok kadın doğum nedeniyle işinden ayrılmak zorunda kalmakta, bu durum da onların sosyal güvenlik haklarını kısıtlamaktadır.

Yürürlük tarihi 1 Ekim 2008 olan 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 41/a maddesi ile getirilen “doğum borçlanması” ile ilgili hüküm, yukarıda belirttiğimiz çalışan kadının doğurma yeteneği sonucu oluşan sosyal güvenlik haklarındaki kısıtlamayı bir ölçüde azaltmayı hedeflemektedir. Bir hizmet borçlanması türü olan, Doğum Borçlanması ile ilgili Kanunun 41. madde hükmü şöyledir:

“Kanun'ları gereği verilen ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ile 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalı kadının, iki defaya mahsus olmak üzere doğum tarihinden sonra iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla hizmet akdine istinaden işyerinde çalışmaması ve çocuğunun yaşaması şartıyla talepte bulunulan süreleri, kendilerinin veya hak sahiplerinin yazılı talepte bulunmaları ve talep tarihinde 82. maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında olmak üzere, kendilerince belirlenecek günlük kazancın yüzde 32'si üzerinden hesaplanacak primlerini borcun tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde ödemeleri şartı ile borçlandırılarak, borçlandırılan süreleri sigortalılıklarına sayılır.”

5510 sayılı kanun ile ilgili olarak en son yayımlanan tebliğ ve genelgeler şöyledir:

• 1 Temmuz 2010 tarih ve 27628 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Hizmet Borçlanma İşlemlerinin Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ”

• 16 Eylül 2010 tarih ve 2010/106 Sayılı Genelgede ise bu husus şu şekilde irdelenmiştir:
‘5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin (a) bendine göre kadın sigortalıların doğum nedeniyle çalışamadıkları en fazla iki defa olmak üzere ikişer yıllık sürelerinin borçlandırılmasında sigortalının doğumdan önce 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında tescil edilmiş olması ve adına kısa ya da uzun vadeli sigorta kolları yönünden prim ödenmiş olması yeterli sayılacaktır. Doğumun çalıştığı işinden ayrıldıktan sonra 300 gün içinde gerçekleşmesi şartı aranmayacaktır. Doğum borçlanması talebinde bulunan kadın sigortalının işvereninden belge istenilmeksizin Kurum hizmet kayıtlarından tespiti yapılarak sonuçlandırılacaktır.
Doğum borçlanması talebinde bulunan kadın sigortalıların doğum yaptığı tarihten sonra adına primi ödenmiş süreler borçlanma hesabında dikkate alınmayacak, doğum borçlanması yapılacak, sürede çocuğun vefat etmesi halinde vefat tarihine kadar olan süreler borçlandırılacaktır. İlk doğumunu yaptıktan sonra iki yıl dolmadan ikinci doğumunu yapan kadın sigortalı, ilk doğumdan ikinci doğuma kadar geçen süre ile ikinci doğum için borçlanabileceği iki yıllık sürenin toplamı kadar geçen süreyi borçlanabilecektir.

2925 sayılı Kanuna (tarım S.SK.) tabi sigortalılığı devam edenler ile hak sahipleri 5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi hükmü gereğince borçlanma yapabilecektir. Ancak, 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalılığı devam edenlerin, 5510 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi uyarınca Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında 506 sayılı Kanuna göre tescil edilmiş ve kısa ya da uzun vadeli sigorta kolları yönünden adına prim ödenmiş olması halinde kendileri veya hak sahipleri Kanunun 41 inci maddesinin ilgili bentleri kapsamında borçlanma yapabileceklerdir.’ denilmektedir.

II-Doğum Borçlanmasından Yararlanma Şartları

Giriş bölümünde bahsettiğimiz hususları maddeler halinde sıraladığımızda doğum borçlanma şartları ;

• Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan kadın sigortalılar doğum borçlanmasından yararlanabileceklerdir.

• 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi kadın sigortalıların çeşitli iş kanunları gereğince kullandıkları ücretsiz doğum ya da analık izin süreleri işyerinden alacakları belgelerle birlikte Kuruma başvurmaları halinde borçlandırılabilecektir.

• Doğum borçlanması en fazla iki çocuk için yapılabilecektir. Çoğul gebelik durumunda tek çocuk için borçlanma imkanı getirimiştir.

• Her çocuk için en fazla 2 yıllık süre borçlanılabilecektir.

• Doğumun, sigortalılığın başlangıcından sonra olması gerekmektedir. Yani sigorta başlangıcından önceki doğumlar için borçlanma yapılamayacaktır.

• Doğum borçlanması yapılabilecek iki yıllık süre içinde çocuğun vefat etmesi halinde, sadece vefat tarihinde kadar olan süreler borçlandırılabilecektir.

• Doğum Borçlanması yapabilmek için işyerinden belge götürülmesine gerek yoktur.

• Doğum borçlanması talebinde bulunan kadın sigortalıların doğum yaptığı tarihten sonra adına primi ödenmiş süreler borçlanma hesabında dikkate alınmayacaktır.

• İlk doğumunu yaptıktan sonra iki yıl dolmadan ikinci doğumunu yapan kadın sigortalı, ilk doğumdan ikinci doğuma kadar olan geçen süre ile ikinci doğum için borçlanabileceği iki yıllık sürenin toplamı kadar geçen süreyi borçlanabilecektir.

• İlgili yasa hükmüne göre sadece sigortalılar değil, sigortalının ölümü halinde tüm hak sahipleri (eş, çocuk, ana ve baba) borçlanma yapabilecektir.

Burada dikkat çekilmesi gereken önemli hususlardan biride çıraklık ve stajyerlik dönemlerinde sigortalı olanlar uzun vadeli sigorta primi ödememelerine rağmen borçlanma yapabilmeleri imkanına sahiptirler.

Analık-doğum borçlanmasında en çok tartışılan konulardan biride borçlanma yapacak kişiler doğumdan önce 4-a kapsamında sigortalı olma koşulunun aranmasına itiraz edilmişse de Yargıtay 10. Hukuk Dairesi doğum borçlanmalarında 4-a kapsamında sigortalılık koşulunun olmasına karar vermiştir.(2)

Son olarak doğum borçlanmasıyla emekli olmayı planlayanların karşısına son statü kavramı bazında emeklilik şartlarının nasıl olacağı hususu öne çıkmıştır. Bazı sigortalılar doğum borçlanmasıyla emeklilik planları kurarken sukut-u hayale uğramışlardır. 2008-111 sayılı genelgeye göre isteğe bağlı sigortalı iken borçlanan ve borçlanılan süreleri son 7 yıl hesabında dikkate alınan kadınlar emeklilik planları yaparken, 2010-106 sayılı genelge(3) ile borçlanma ile kazanılan hizmetlerin borçlanma esnasında tabi oldukları sigortalılık statüsünde değerlendirileceğinin belirtilmesi üzerine büyük bir şok yaşadılar. Bu durumda olup emeklilik planlayanlar 4/ B (Bağ-Kur) emeklilik şartlarına tabi olma durumuyla karşılaştılar. Bu kişiler doğum borçlanması için yatırdıkları meblağları geri isteseler de doğum borçlanma talebleri reddedilmediğinden yatırdıkları paraları alamadıkları gibi 4- a kapsamında emekli olma şansları da azalmıştı. Bu durumda mağdur olan bayanlara 16.06.2011 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Yönetmelik (4) ile 5510 sayılı Kanunun 41. maddesine göre borçlanma yapan sigortalılara, talebi halinde ve aylık bağlanmamış olmak koşuluyla bir defaya mahsus olmak koşuluyla borçlanma tutarının tamamının iade edileceği hükmü getirilmiştir.

IV- Sonuç:

01.10.2008 tarihinde çıkan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunuyla ilk defa doğum yapan sigortalılara tanınan analık-doğum borçlanması, uygulamada tartışmaları da beraberinde getirmiş ve bir çok sigortalı konuyu yargıya taşımıştır. Yargı kararları uygulamaları tekrar gözden geçirmiş ve önce tebliği ve daha sonra da genelgeyi değiştirerek uygulamada bazı değişikliklere gitmiştir. Kanaatimizce borçlanama imkanından beklediği fırsatı yakalamayanlar olsa da emeklilik için gün kazanma ihtiyacı bulunanlar için tarihi bir fırsattır. Şöyle ki; 4 yıllık borçlanmada asgari tutar aşağı yukarı 11. 700 tl olduğu varsayımıyla ödenen borçlanma tutarı 1,5 yılda geri alınabilecektir.

Sigortalılar doğum borçlanma yapacakları zaman emeklilik statüsünü iyi bir şekilde araştırıp dikkatli bir şekilde karar vermeleri gerektiği ve eğer doğum olayı 2000 tarihinden önce olması söz konusuysa borçlanma matrahlarını yüksek olarak belirlemeleri durumunda alacakları aylığın artacağını düşünülmelidirler.

1. ALPER, Sosyal Sigortalar, Ekin Yayıevi, 4. Baskı, Bursa 2003, s.451

2) Yargıtay 10. H.D’nin 21.12.2010 tarih ve E.2010/15255, K2010/17285 sayılı kararı

(3) www.bursasgk.gov.tr<http://www.bursasgk.gov.tr/> (mevzuat bölümü); 16.09.2010 tarih ve 2010/106 sayılı S.G.K. genelgesi

(4) Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

Bahadır YAĞMUR

Bu makale 47,796 kez okundu.

Türkiye’yi 2023'e taşıyacak 25 özel plan!
Suriye ve Irak konusunda yüksek beklenti var
Kılıçdaroğlu'nun üslubu ekonomiye ihanettir
Yaşını Dolduran Kadınlara Erken Emeklilik Müjdesi
Torba Kanun madenleri vurdu
Davadan Feragat Edenlere Emeklilik Yolu Açıldı
Orada Artık KPSS'siz Memur Alımı Kaldırıldı!
Kış Uykusu’na özel gösterim
Türk sinemasının 100. yılı sergilendi
Bakan Elvan: 'Artık Türkiye’ye kimsenin gücü yetmez'
BBC: IŞİD, Papa’yı Türkiye’de öldürebilir
Cumhurbaşkanı Erdoğan 3 kanunu daha onayladı
Diyanet açıkladı! Krediyle kurban kesmek caiz mi?
Asansör boşluğuna düşen doktor öldü
Suriye tarafından askere ateş açıldı
Davutoğlu: Böyle bir dili asla kabul edemeyiz
Kurban Bayramı Tatili Kaç Gün?
Din dersi baskı aracı gibi yansıtılamaz
Bakanların Adıyla Dolandıran Kadın Pes Dedirtti!
New York Times'ın Erdoğan haberi Ceylan Yeginsu'nun
Konyaaltı sahilinde 'zehir' korkusu...
Zeybekci'den Boeing 737 ile simülasyon uçuşu
Ağrı Dağı'na mevsimin ilk karı düştü
Türkiye'nin Dış Ticaret Hacmi 911 Milyar Lira
Çankaya Köşkü'nün süvarileri
İzmit'i Alarma Geçiren Patlama
AA'dan Aydınlık'ın yalan haberine tekzip
DİKKAT Çeken Görüntü!
KPSS Ortaöğretim/Önlisans Sınava Giriş Belgeleri Yayında
Her Açık Alanda Sigara İçilemeyecek
IŞİD Nedir, Ne Değildir ! Çok Çarpıcı Bir Yorum
Kılıçdaroğlu'ndan Davutoğlu'na Bank Asya Mektubu
9 Türk Vatandaşı Hac'da Hayatını Kaybetti
Kamu Görevlilerinin Ücretleri Ve Sosyal Hakları Arttırılsın!
2014 KPSS'de Çıkacak Sorular! Bunlar Gelebilir
Artık çipsiz madenci kalmayacak!
İİBF'lilerin Kadro Çilesi Bitecek Mi?
2 Bin Lira Maaş Var, Çalışacak Kimse Yok!
Cemaat, TSK'ya nasıl sızdı?
Yabancı Dil Sınav Sonuçları Açıklandı! TIKLA ÖĞREN
Atatürk'e Behçet Kemal Çaağlar tarafından yazılan Mevlid
Türkiye'yi teröre destek veren ülke gibi göstermek densizliktir
Bazı doktorların yumurtaya ve kırmızı ete borcu var
"Demokrasi tarihinin acı günü"
Türksat 4A Bu Gece Devreye Girecek
Altın Fiyatları Düştü Bunları Sakın Yapmayın
Emekliliği Hak Eden De İş Kaybı Tazminatı Alabilecek
UYAP'ta 'çifte kayıt' Skandalı
Bedelli Askerlik Şartları Belli Oldu Dikkatler Genelkurmay'da
Musuldaki 49 Rehinenin Sorumlusu!
Davutoğlu’nun teklifine Yunanistan'dan küstah cevap!
Erdoğan Talimatıyla Sivilleşiyorlar
Mühendis ve Doktorların 2015 Yılı Emekli Maaş ve İkramiyesi Ne Kadar Olacak?
6 ve7.Sınıflara İş Sağlığı ve Güvenliği Dersleri Geliyor
Memur Olan Öğretmenliğe Nasıl Atanır?
Hüseyin Yayman'dan Bomba Analiz! Yeni Türkiye Ne Demek?
Cemaati buz kesen Haşhaşi davası kararı
100 Bin Üniversite Adayına 'ek' Şans
Bakanlık'tan Acil Uyarı! Borçlular Dikkat
Sınıra 50 Bin Polis Görevlendirilecek
Alt Maaş Sınırı: Brüt 2 Bin 268 TL
ABD'den Türk işadamına çok ağır suçlama!
Bedellide yaş ve para miktarı belli oldu
Başörtüsü basketbolda da serbest
İş kaybı tazminatında, 30 gün içinde başvuru şartına iptal
MEB 2013 Şube Müdürlüğü Sınavı İçin TBMM'ye Önerge Verildi!
Memura İlave Zam Yapılmalı Mı?
Yunanistan'dan Türk Sürücülere Müjde
SGK'si Olmayana Çok Ağır Fatura
Hak Sahipleri Paranızı Almayı Unutmayın
AİHM’den Ankara’ya din kültürü ve ahlak bilgisi dersini en kısa sürede kaldır kararı
Üç Ayrı Kesime Erken Emeklilik Müjdesi!
Paralel Çete, Dinleme Kayıtlarını Bu İki Ülkeye Kaçırdı!
Diyarbakır Valisi Neden Merkeze Çekildi!
Bakanlık Harekete Geçiyor! Tam Olarak 100 Bin....
MIT, İstanbul İçin Korkutan Uyarıyı Yaptı
Yemekten Sonra Uyku Basıyorsa Bunları Okuyun
Bozdağ Son Noktayı Koydu: Açabilirler!
Emre Uslu hakkında yakalama kararı!
Kamuya Bayramdan Önce 2 Bin 500 Atama
Binlerce Kişinin Beklediği Haber! POMEM Alımları 3 Kasım'da Başlıyor
Kamudaki Bu Personele 2015 Müjdesi!
Bir Yemin Etti ki Dönemez
Randevulaştığı hayat kadını annesi çıktı!
Saldırı sonrası Suriyeliler Nusaybin sınırına akın etti!
Erdoğana Çok Özel Şoför
Bank Asya müdürü STV'de rest çekti!
Türkiye bütün adımları atacaktır
Davutoğlu'ndan Samaras'a barış çağrısı
Çankaya'da güvenlik zirvesi yapılacak
Emekli Memur Maaşı Kaç Günlük Verilir ?
Torba Yasa Sonrası, Araç Muayenelerine Dikkat
Bakandan Flaş Seyyanen Zam Ve Taşeron İşçi Açıklaması
Yetim-öksüz kız çocukları iki maaş birden alabilir mi?
Fiyatların Yüzde 300 arttığı İlçe!
İşsiz İ.İ.B.F‘lilerin sayısı 90 ülkenin nüfusunu aştı
Korkunç veri: 1 milyon bebek
Hadi Ekrem mülaane yapalım!
İspanyol hükümeti referandumu engellemeye çalışacak
Maça giremeyen kız gözyaşlarına boğuldu
‘YARSAV paralel yapının uydusu oldu’
Paralelin HSYK'daki ‘ali cengiz’ oyunu
Liman kazasına rekor tazminat
Bürokraside atama şoku!
Bank Asya hisselerinde kayıp büyük
Davutoğlu'ndan KKTC'de barış mesajları
Dünya üniversiteleri sıralamasında 2 Türk üniversite var
İstanbullular akşam trafiğine dikkat!
'Gerçek hedef Türkiye'
Şikayetçi Olacağız
'Oğlum ABD'nin saldırısında ölmüş'
Sigara yasağı genişleyecek
Hacı Gedikli son yolculuğuna uğurlandı
Beslenme çantası hazırlarken bunlara dikkat!
Mağarada tecavüze 15 yıl hapis!
805 milyon kişi açlıkla mücadele ediyor
Davutoğlu'ndan Kılıçdaroğlu'na 'muhatap' yanıtı
Ceset yerde yatarken, işlemler devam etti
Bankalar ile ilgili tek yetkili kurum BDDK'dır
CHP'den yazılı IŞİD açıklaması!