Anasayfam YapFavorilere EkleHaber Bandı EkleReklamİletişim

Bakan: 74 Bin Personel Alacağız Bütün Personele Hazırlık Ödeneği Türkiye'de Bir İlk Milyonlarca Kişiye Müjde Öğretmenlere Her Bir Gün İçin 120 TL Ödenmesi TBMM'de
SGK Rehberi
SGK Rehberi
Doğum Borçlanması
SGK Rehberi

Doğum Borçlanması Untitled Document

DOĞUM BORÇLANMASI

 

I- GİRİŞ

Sosyal güvenlik; kişilerin gerek çalışma hayatı ve gerekse emeklilik dönemi süresince, başkalarına muhtaç olmadan yaşamalarının sağlanmasını amaçlayan sistemdir. Dolayısıyla zorunlu katılım ilkesiyle hareket sözkonusudur. Sigortalının isteği dışında sigortalılık süresinin kesilmesi halinde, kesilen sürelerin primlerinin ödenerek sigortalılık sürelerinden saydırılması işlemine Hizmet Borçlanması adı verilmektedir.(1) Kanun koyucu sigortalılara daha erken emekli olabilmeleri için, askerlik ve doğum gibi sigortalıların çalışamadıkları günlerini borçlanabilmeleri imkânını getirmiştir.

Bu bağlamda sosyal güvenlik sisteminde borçlanmanın, özellikle de doğum borçlanmasının, doğum yapan kadınların çalışma hayatındaki mağduriyetlerini biraz olsun azaltan öneme sahip olduğu kuşkusuzdur. Çünkü pek çok kadın doğum nedeniyle işinden ayrılmak zorunda kalmakta, bu durum da onların sosyal güvenlik haklarını kısıtlamaktadır.

Yürürlük tarihi 1 Ekim 2008 olan 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 41/a maddesi ile getirilen “doğum borçlanması” ile ilgili hüküm, yukarıda belirttiğimiz çalışan kadının doğurma yeteneği sonucu oluşan sosyal güvenlik haklarındaki kısıtlamayı bir ölçüde azaltmayı hedeflemektedir. Bir hizmet borçlanması türü olan, Doğum Borçlanması ile ilgili Kanunun 41. madde hükmü şöyledir:

“Kanun'ları gereği verilen ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ile 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalı kadının, iki defaya mahsus olmak üzere doğum tarihinden sonra iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla hizmet akdine istinaden işyerinde çalışmaması ve çocuğunun yaşaması şartıyla talepte bulunulan süreleri, kendilerinin veya hak sahiplerinin yazılı talepte bulunmaları ve talep tarihinde 82. maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında olmak üzere, kendilerince belirlenecek günlük kazancın yüzde 32'si üzerinden hesaplanacak primlerini borcun tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde ödemeleri şartı ile borçlandırılarak, borçlandırılan süreleri sigortalılıklarına sayılır.”

5510 sayılı kanun ile ilgili olarak en son yayımlanan tebliğ ve genelgeler şöyledir:

• 1 Temmuz 2010 tarih ve 27628 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Hizmet Borçlanma İşlemlerinin Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ”

• 16 Eylül 2010 tarih ve 2010/106 Sayılı Genelgede ise bu husus şu şekilde irdelenmiştir:
‘5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin (a) bendine göre kadın sigortalıların doğum nedeniyle çalışamadıkları en fazla iki defa olmak üzere ikişer yıllık sürelerinin borçlandırılmasında sigortalının doğumdan önce 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında tescil edilmiş olması ve adına kısa ya da uzun vadeli sigorta kolları yönünden prim ödenmiş olması yeterli sayılacaktır. Doğumun çalıştığı işinden ayrıldıktan sonra 300 gün içinde gerçekleşmesi şartı aranmayacaktır. Doğum borçlanması talebinde bulunan kadın sigortalının işvereninden belge istenilmeksizin Kurum hizmet kayıtlarından tespiti yapılarak sonuçlandırılacaktır.
Doğum borçlanması talebinde bulunan kadın sigortalıların doğum yaptığı tarihten sonra adına primi ödenmiş süreler borçlanma hesabında dikkate alınmayacak, doğum borçlanması yapılacak, sürede çocuğun vefat etmesi halinde vefat tarihine kadar olan süreler borçlandırılacaktır. İlk doğumunu yaptıktan sonra iki yıl dolmadan ikinci doğumunu yapan kadın sigortalı, ilk doğumdan ikinci doğuma kadar geçen süre ile ikinci doğum için borçlanabileceği iki yıllık sürenin toplamı kadar geçen süreyi borçlanabilecektir.

2925 sayılı Kanuna (tarım S.SK.) tabi sigortalılığı devam edenler ile hak sahipleri 5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi hükmü gereğince borçlanma yapabilecektir. Ancak, 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalılığı devam edenlerin, 5510 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi uyarınca Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında 506 sayılı Kanuna göre tescil edilmiş ve kısa ya da uzun vadeli sigorta kolları yönünden adına prim ödenmiş olması halinde kendileri veya hak sahipleri Kanunun 41 inci maddesinin ilgili bentleri kapsamında borçlanma yapabileceklerdir.’ denilmektedir.

II-Doğum Borçlanmasından Yararlanma Şartları

Giriş bölümünde bahsettiğimiz hususları maddeler halinde sıraladığımızda doğum borçlanma şartları ;

• Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan kadın sigortalılar doğum borçlanmasından yararlanabileceklerdir.

• 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi kadın sigortalıların çeşitli iş kanunları gereğince kullandıkları ücretsiz doğum ya da analık izin süreleri işyerinden alacakları belgelerle birlikte Kuruma başvurmaları halinde borçlandırılabilecektir.

• Doğum borçlanması en fazla iki çocuk için yapılabilecektir. Çoğul gebelik durumunda tek çocuk için borçlanma imkanı getirimiştir.

• Her çocuk için en fazla 2 yıllık süre borçlanılabilecektir.

• Doğumun, sigortalılığın başlangıcından sonra olması gerekmektedir. Yani sigorta başlangıcından önceki doğumlar için borçlanma yapılamayacaktır.

• Doğum borçlanması yapılabilecek iki yıllık süre içinde çocuğun vefat etmesi halinde, sadece vefat tarihinde kadar olan süreler borçlandırılabilecektir.

• Doğum Borçlanması yapabilmek için işyerinden belge götürülmesine gerek yoktur.

• Doğum borçlanması talebinde bulunan kadın sigortalıların doğum yaptığı tarihten sonra adına primi ödenmiş süreler borçlanma hesabında dikkate alınmayacaktır.

• İlk doğumunu yaptıktan sonra iki yıl dolmadan ikinci doğumunu yapan kadın sigortalı, ilk doğumdan ikinci doğuma kadar olan geçen süre ile ikinci doğum için borçlanabileceği iki yıllık sürenin toplamı kadar geçen süreyi borçlanabilecektir.

• İlgili yasa hükmüne göre sadece sigortalılar değil, sigortalının ölümü halinde tüm hak sahipleri (eş, çocuk, ana ve baba) borçlanma yapabilecektir.

Burada dikkat çekilmesi gereken önemli hususlardan biride çıraklık ve stajyerlik dönemlerinde sigortalı olanlar uzun vadeli sigorta primi ödememelerine rağmen borçlanma yapabilmeleri imkanına sahiptirler.

Analık-doğum borçlanmasında en çok tartışılan konulardan biride borçlanma yapacak kişiler doğumdan önce 4-a kapsamında sigortalı olma koşulunun aranmasına itiraz edilmişse de Yargıtay 10. Hukuk Dairesi doğum borçlanmalarında 4-a kapsamında sigortalılık koşulunun olmasına karar vermiştir.(2)

Son olarak doğum borçlanmasıyla emekli olmayı planlayanların karşısına son statü kavramı bazında emeklilik şartlarının nasıl olacağı hususu öne çıkmıştır. Bazı sigortalılar doğum borçlanmasıyla emeklilik planları kurarken sukut-u hayale uğramışlardır. 2008-111 sayılı genelgeye göre isteğe bağlı sigortalı iken borçlanan ve borçlanılan süreleri son 7 yıl hesabında dikkate alınan kadınlar emeklilik planları yaparken, 2010-106 sayılı genelge(3) ile borçlanma ile kazanılan hizmetlerin borçlanma esnasında tabi oldukları sigortalılık statüsünde değerlendirileceğinin belirtilmesi üzerine büyük bir şok yaşadılar. Bu durumda olup emeklilik planlayanlar 4/ B (Bağ-Kur) emeklilik şartlarına tabi olma durumuyla karşılaştılar. Bu kişiler doğum borçlanması için yatırdıkları meblağları geri isteseler de doğum borçlanma talebleri reddedilmediğinden yatırdıkları paraları alamadıkları gibi 4- a kapsamında emekli olma şansları da azalmıştı. Bu durumda mağdur olan bayanlara 16.06.2011 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Yönetmelik (4) ile 5510 sayılı Kanunun 41. maddesine göre borçlanma yapan sigortalılara, talebi halinde ve aylık bağlanmamış olmak koşuluyla bir defaya mahsus olmak koşuluyla borçlanma tutarının tamamının iade edileceği hükmü getirilmiştir.

IV- Sonuç:

01.10.2008 tarihinde çıkan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunuyla ilk defa doğum yapan sigortalılara tanınan analık-doğum borçlanması, uygulamada tartışmaları da beraberinde getirmiş ve bir çok sigortalı konuyu yargıya taşımıştır. Yargı kararları uygulamaları tekrar gözden geçirmiş ve önce tebliği ve daha sonra da genelgeyi değiştirerek uygulamada bazı değişikliklere gitmiştir. Kanaatimizce borçlanama imkanından beklediği fırsatı yakalamayanlar olsa da emeklilik için gün kazanma ihtiyacı bulunanlar için tarihi bir fırsattır. Şöyle ki; 4 yıllık borçlanmada asgari tutar aşağı yukarı 11. 700 tl olduğu varsayımıyla ödenen borçlanma tutarı 1,5 yılda geri alınabilecektir.

Sigortalılar doğum borçlanma yapacakları zaman emeklilik statüsünü iyi bir şekilde araştırıp dikkatli bir şekilde karar vermeleri gerektiği ve eğer doğum olayı 2000 tarihinden önce olması söz konusuysa borçlanma matrahlarını yüksek olarak belirlemeleri durumunda alacakları aylığın artacağını düşünülmelidirler.

1. ALPER, Sosyal Sigortalar, Ekin Yayıevi, 4. Baskı, Bursa 2003, s.451

2) Yargıtay 10. H.D’nin 21.12.2010 tarih ve E.2010/15255, K2010/17285 sayılı kararı

(3) www.bursasgk.gov.tr<http://www.bursasgk.gov.tr/> (mevzuat bölümü); 16.09.2010 tarih ve 2010/106 sayılı S.G.K. genelgesi

(4) Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

Bahadır YAĞMUR

Bu makale 48,549 kez okundu.

İyi Bir Liseye Yerleşmek İçin Bal Değil, Balık Yiyin
Türkiye, Yumurtaya Doymuyor!
Boş Kalan Öğretmen Kadrolarına Atama Yapılacak
40 Yaş Üstünde 17 Bin Üniversiteli
Mardin'deki yolsuzlukla ilgili 5 tutuklama
Sahibinden.com'a tepkiler çığ gibi
Ankara Emniyeti'nden narkotik operasyonu
Hiçbir şeyden korkmaya gerek yok
Ermenek'te istinat duvarı çöktü
Enbar'da 30 IŞİD militanı öldürüldü
Yaşlı çift soba kurbanı oldu
Girne’de mülteci teknesi batma tehlikesi geçirdi
Memurluk Tercihi Yapacak Adaylar İçin En Doğru Maaş Rakamları
Bakan: 74 Bin Personel Alacağız
İdam edilen Türk garsonla ilgili acı gerçek
Romanya'da deprem
Sırp taraftar cinayeti için özel ekip kuruldu
1,5 saatlik toplantı 4 saat sürdü!
KKTC’li mevkidaşı ile görüştü
Japonya'da 6,8 büyüklüğünde deprem
Hayatını kaybeden 9 işçinin ailelerine aylık bağlandı
Çözüm sürecinde samimiyseniz özür borcunuz var
Memurlar Ek İş Yapabilir Mi?
Gümrük Bakanlığı müfettiş yardımcısı alacak!
Kahramanmaraş Ekin-DER: Pasif Gençlikten Aktif Gençliğe
Hastalar aile hekimine değil, hastaneye gidiyor!
Hackerler İsrail'in 3'te 1'ini çökertti
Mustafa İslamoğlu: Nurcular ayrı bir dine gidiyor
Müezzin Yıldırım Gezi'de yaşadıklarını anlattı
Meclis'te komplo önlemleri
Altın fiyatı yükselecek! İşte 4 sebebi...
Film senaryosu değil paralel kumpas
"Türk malı" insülin geliyor!
Sirkeci'deki yaya üst geçidi kaldırılıyor
Çin'de çok şiddetli deprem meydana geldi
Öğrencilere kazan dairesinde dayak skandalı!
Türkiye beyaza büründü!
Bütün Personele Hazırlık Ödeneği
Böcekçiye bypass
TSK: Paralel yapıyı inceliyoruz
MİT'in CHP'deki diğer projeleri ortaya çıktı
Cemaatçi polisler tehdit etti!
Asgari Geçim İndirimi Müjdesi!
Ankara’da toprağa gömülü sandıktan cephanelik çıktı
2018‘den itibaren gaz % 50 indirimli
Cübbeli hoca kızdı: Bana hocalık taslama
'Kılıçdaroğlu seyyid soyundan..'
Soru Cevap
Okullar 2 Gün tatil
Maliye sınavında paralel olmayanlara düşük not
Türkiye'de Bir İlk Milyonlarca Kişiye Müjde
Mehmet Baransu gözaltına alındı
Öğretmenlere Her Bir Gün İçin 120 TL Ödenmesi TBMM'de
Görevde Yükselme ve Ünvan Değişikliği Yönetmeliğinde Değişiklik
Alevi sorununa 'radikal açılım'
Çalışma Hayatında Sorunlar Çözülecek Mi?
Gülen, Erdoğan'dan 7 yıl önce söylemiş
Ünlü sanatçı Erdoğan'ın o sözüne kırılmış
Üniversite Mezunlarının Derdi Kadro
Sahibinden.com'a tepkiler çığ gibi
Türkiye Ziyareti Öncesi Rusya'ya Sert Sözler
Şubat'ta 12 Bin Atama Olabilir
Sözleşmeli Kadroya Atananlar Tekrar Tercih Yapamayacak
Üniversiteli İşçiler Kadro Bekliyor
Garipoğlu'nun intiharında flaş gelişme!
Abdullah Gül’den ’yalan’ haber açıklaması
30 yıl sürecek karakış kapıda!
Dolmabahçe'de Biden protestosu
'Bu konuda kendisinden ders almam gerekiyor'
MİT'ten Emniyete Fırça
2015'te Kamuya Toplam 74 Bin Personel Alınacak
Bakan'dan Personele Görev Tazminatı Müjdesi
Sivil Memur Çalıştayı Yapılacak
İdris Naim Şahin'e çok sert tepki!
Öğretmenlerin Kademe İlerlemesi Başladı
Memura Borcundan Dolayı Disiplin Cezası Verilir Mi?
Bank Asyadan Beklenen Haber Geldi
Bedelli askerlik için tarih belli oldu!
ÖSYM, 62 özel güvenlik alımı için ihale açtı
Ehliyetini Emniyetten Almayanlara Flaş Uyarı!
İstanbullular bu yollara dikkat!
34 Bin Personel Alınacak
Diyanetten flaş hamle 'Üniversitede camii'
Demirtaş'tan Diyanet İşleri Başkanına ağır sözler
Alman televizyon üreticisi Metz iflas etti
Yaralı işçisinin iç acıtan hali! Kepçe ile taşındı
Baş ağrısı deyip geçmeyin!
Twitter Kullanıyorsanız Tehlikedesiniz
Devlet Hava Meydanları İşletmesi'nde Usulsüz Atama Mı Yapıldı?
Okulda bıçaklı veli dehşeti!..
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Afrika ülkelerine 'paralel' uyarısı
Büyük şehir insanını bu sebepler depresyona sokuyor
Kış geldi ama kaloriferler yanmıyor!
Engellilerin Emekli Sandığı ve Bağ-Kur’dan Emeklilik Şartları
Uyuşturucu satan memure rekor ceza!
Maçlar Penaltılarla Başlayacak
MHP'li vekil'den Bozdağ'a: Dangalak
İş ve Meslek Danışmanlarının Mağduriyeti Giderildi
Ocak ayına dikkat! Altına dev indirim geliyor
MİT Müsteşarı Hakan Fiden neden Erbil'e gitti?
SGK'dan Binlerce Kişiye Müthiş Haber
SGK'dan Kadınlara Çok Güzel Haber
CHP'de MİT Ajanları Mı Var?
Ağzınız mı kokuyor? İşte nedenleri
Yargıtay'dan “iş güvenliği eğitimi“ kararı
İstenmeyen SMS'leri engellemenin yolu
Malye Bakanından Şok: "2015'te Personel Alınmayacak"
Yırtık lastik ayakkabıyı nasıl çarpıttılar?
Bakın En Çok Hangi Meslekte Personel Aranıyor
Memur Maaşları Neye Göre Belirleniyor?
Çok Sert Yazı: İptal edilen 2010 KPSS'deki 330 Gülen'cinin sırrı
AK Parti - Cemaat kavgasının asıl sebebi bu!
Hükümetten Milyonlarca Vatandaşa Müjde
Memurların Kademe İlerlemesi Süreci Başladı
MİT, Jandarma ve Emniyet'e bomba yetki!
Gökhan Çetinsaya neden azledildi?
Toplu Sözleşmede İkramiye Yalanı
Bahçeli'den Twitter'da o Hayırsevere Övgü
Başbakan Davutoğlu Erbil'de
İşyerinde İş Durdurulması Nasıl Olur?