Anasayfam YapFavorilere EkleHaber Bandı EkleReklamİletişim


Bakanlıktan Müjde! Tüm Öğretmen Adayları Atanacak!

Memura Şok! Maaşlar Yarı Yarıya Düşecek

20 Bin Atama İçin Tarih 19 Mart

Memur ve Diğer Tüm Personelin Görevlerine Son Veriliyor

Bakanlık 3 Bin Personel Alıyor! İşte İller ve Kontenjanları

Nisanda Daha Fazla Memur Ataması Olacak
SGK Rehberi
SGK Rehberi
Doğum Borçlanması
SGK Rehberi

Doğum Borçlanması Untitled Document

DOĞUM BORÇLANMASI

 

I- GİRİŞ

Sosyal güvenlik; kişilerin gerek çalışma hayatı ve gerekse emeklilik dönemi süresince, başkalarına muhtaç olmadan yaşamalarının sağlanmasını amaçlayan sistemdir. Dolayısıyla zorunlu katılım ilkesiyle hareket sözkonusudur. Sigortalının isteği dışında sigortalılık süresinin kesilmesi halinde, kesilen sürelerin primlerinin ödenerek sigortalılık sürelerinden saydırılması işlemine Hizmet Borçlanması adı verilmektedir.(1) Kanun koyucu sigortalılara daha erken emekli olabilmeleri için, askerlik ve doğum gibi sigortalıların çalışamadıkları günlerini borçlanabilmeleri imkânını getirmiştir.

Bu bağlamda sosyal güvenlik sisteminde borçlanmanın, özellikle de doğum borçlanmasının, doğum yapan kadınların çalışma hayatındaki mağduriyetlerini biraz olsun azaltan öneme sahip olduğu kuşkusuzdur. Çünkü pek çok kadın doğum nedeniyle işinden ayrılmak zorunda kalmakta, bu durum da onların sosyal güvenlik haklarını kısıtlamaktadır.

Yürürlük tarihi 1 Ekim 2008 olan 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 41/a maddesi ile getirilen “doğum borçlanması” ile ilgili hüküm, yukarıda belirttiğimiz çalışan kadının doğurma yeteneği sonucu oluşan sosyal güvenlik haklarındaki kısıtlamayı bir ölçüde azaltmayı hedeflemektedir. Bir hizmet borçlanması türü olan, Doğum Borçlanması ile ilgili Kanunun 41. madde hükmü şöyledir:

“Kanun'ları gereği verilen ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ile 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalı kadının, iki defaya mahsus olmak üzere doğum tarihinden sonra iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla hizmet akdine istinaden işyerinde çalışmaması ve çocuğunun yaşaması şartıyla talepte bulunulan süreleri, kendilerinin veya hak sahiplerinin yazılı talepte bulunmaları ve talep tarihinde 82. maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında olmak üzere, kendilerince belirlenecek günlük kazancın yüzde 32'si üzerinden hesaplanacak primlerini borcun tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde ödemeleri şartı ile borçlandırılarak, borçlandırılan süreleri sigortalılıklarına sayılır.”

5510 sayılı kanun ile ilgili olarak en son yayımlanan tebliğ ve genelgeler şöyledir:

• 1 Temmuz 2010 tarih ve 27628 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Hizmet Borçlanma İşlemlerinin Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ”

• 16 Eylül 2010 tarih ve 2010/106 Sayılı Genelgede ise bu husus şu şekilde irdelenmiştir:
‘5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin (a) bendine göre kadın sigortalıların doğum nedeniyle çalışamadıkları en fazla iki defa olmak üzere ikişer yıllık sürelerinin borçlandırılmasında sigortalının doğumdan önce 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında tescil edilmiş olması ve adına kısa ya da uzun vadeli sigorta kolları yönünden prim ödenmiş olması yeterli sayılacaktır. Doğumun çalıştığı işinden ayrıldıktan sonra 300 gün içinde gerçekleşmesi şartı aranmayacaktır. Doğum borçlanması talebinde bulunan kadın sigortalının işvereninden belge istenilmeksizin Kurum hizmet kayıtlarından tespiti yapılarak sonuçlandırılacaktır.
Doğum borçlanması talebinde bulunan kadın sigortalıların doğum yaptığı tarihten sonra adına primi ödenmiş süreler borçlanma hesabında dikkate alınmayacak, doğum borçlanması yapılacak, sürede çocuğun vefat etmesi halinde vefat tarihine kadar olan süreler borçlandırılacaktır. İlk doğumunu yaptıktan sonra iki yıl dolmadan ikinci doğumunu yapan kadın sigortalı, ilk doğumdan ikinci doğuma kadar geçen süre ile ikinci doğum için borçlanabileceği iki yıllık sürenin toplamı kadar geçen süreyi borçlanabilecektir.

2925 sayılı Kanuna (tarım S.SK.) tabi sigortalılığı devam edenler ile hak sahipleri 5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi hükmü gereğince borçlanma yapabilecektir. Ancak, 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalılığı devam edenlerin, 5510 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi uyarınca Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında 506 sayılı Kanuna göre tescil edilmiş ve kısa ya da uzun vadeli sigorta kolları yönünden adına prim ödenmiş olması halinde kendileri veya hak sahipleri Kanunun 41 inci maddesinin ilgili bentleri kapsamında borçlanma yapabileceklerdir.’ denilmektedir.

II-Doğum Borçlanmasından Yararlanma Şartları

Giriş bölümünde bahsettiğimiz hususları maddeler halinde sıraladığımızda doğum borçlanma şartları ;

• Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan kadın sigortalılar doğum borçlanmasından yararlanabileceklerdir.

• 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi kadın sigortalıların çeşitli iş kanunları gereğince kullandıkları ücretsiz doğum ya da analık izin süreleri işyerinden alacakları belgelerle birlikte Kuruma başvurmaları halinde borçlandırılabilecektir.

• Doğum borçlanması en fazla iki çocuk için yapılabilecektir. Çoğul gebelik durumunda tek çocuk için borçlanma imkanı getirimiştir.

• Her çocuk için en fazla 2 yıllık süre borçlanılabilecektir.

• Doğumun, sigortalılığın başlangıcından sonra olması gerekmektedir. Yani sigorta başlangıcından önceki doğumlar için borçlanma yapılamayacaktır.

• Doğum borçlanması yapılabilecek iki yıllık süre içinde çocuğun vefat etmesi halinde, sadece vefat tarihinde kadar olan süreler borçlandırılabilecektir.

• Doğum Borçlanması yapabilmek için işyerinden belge götürülmesine gerek yoktur.

• Doğum borçlanması talebinde bulunan kadın sigortalıların doğum yaptığı tarihten sonra adına primi ödenmiş süreler borçlanma hesabında dikkate alınmayacaktır.

• İlk doğumunu yaptıktan sonra iki yıl dolmadan ikinci doğumunu yapan kadın sigortalı, ilk doğumdan ikinci doğuma kadar olan geçen süre ile ikinci doğum için borçlanabileceği iki yıllık sürenin toplamı kadar geçen süreyi borçlanabilecektir.

• İlgili yasa hükmüne göre sadece sigortalılar değil, sigortalının ölümü halinde tüm hak sahipleri (eş, çocuk, ana ve baba) borçlanma yapabilecektir.

Burada dikkat çekilmesi gereken önemli hususlardan biride çıraklık ve stajyerlik dönemlerinde sigortalı olanlar uzun vadeli sigorta primi ödememelerine rağmen borçlanma yapabilmeleri imkanına sahiptirler.

Analık-doğum borçlanmasında en çok tartışılan konulardan biride borçlanma yapacak kişiler doğumdan önce 4-a kapsamında sigortalı olma koşulunun aranmasına itiraz edilmişse de Yargıtay 10. Hukuk Dairesi doğum borçlanmalarında 4-a kapsamında sigortalılık koşulunun olmasına karar vermiştir.(2)

Son olarak doğum borçlanmasıyla emekli olmayı planlayanların karşısına son statü kavramı bazında emeklilik şartlarının nasıl olacağı hususu öne çıkmıştır. Bazı sigortalılar doğum borçlanmasıyla emeklilik planları kurarken sukut-u hayale uğramışlardır. 2008-111 sayılı genelgeye göre isteğe bağlı sigortalı iken borçlanan ve borçlanılan süreleri son 7 yıl hesabında dikkate alınan kadınlar emeklilik planları yaparken, 2010-106 sayılı genelge(3) ile borçlanma ile kazanılan hizmetlerin borçlanma esnasında tabi oldukları sigortalılık statüsünde değerlendirileceğinin belirtilmesi üzerine büyük bir şok yaşadılar. Bu durumda olup emeklilik planlayanlar 4/ B (Bağ-Kur) emeklilik şartlarına tabi olma durumuyla karşılaştılar. Bu kişiler doğum borçlanması için yatırdıkları meblağları geri isteseler de doğum borçlanma talebleri reddedilmediğinden yatırdıkları paraları alamadıkları gibi 4- a kapsamında emekli olma şansları da azalmıştı. Bu durumda mağdur olan bayanlara 16.06.2011 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Yönetmelik (4) ile 5510 sayılı Kanunun 41. maddesine göre borçlanma yapan sigortalılara, talebi halinde ve aylık bağlanmamış olmak koşuluyla bir defaya mahsus olmak koşuluyla borçlanma tutarının tamamının iade edileceği hükmü getirilmiştir.

IV- Sonuç:

01.10.2008 tarihinde çıkan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunuyla ilk defa doğum yapan sigortalılara tanınan analık-doğum borçlanması, uygulamada tartışmaları da beraberinde getirmiş ve bir çok sigortalı konuyu yargıya taşımıştır. Yargı kararları uygulamaları tekrar gözden geçirmiş ve önce tebliği ve daha sonra da genelgeyi değiştirerek uygulamada bazı değişikliklere gitmiştir. Kanaatimizce borçlanama imkanından beklediği fırsatı yakalamayanlar olsa da emeklilik için gün kazanma ihtiyacı bulunanlar için tarihi bir fırsattır. Şöyle ki; 4 yıllık borçlanmada asgari tutar aşağı yukarı 11. 700 tl olduğu varsayımıyla ödenen borçlanma tutarı 1,5 yılda geri alınabilecektir.

Sigortalılar doğum borçlanma yapacakları zaman emeklilik statüsünü iyi bir şekilde araştırıp dikkatli bir şekilde karar vermeleri gerektiği ve eğer doğum olayı 2000 tarihinden önce olması söz konusuysa borçlanma matrahlarını yüksek olarak belirlemeleri durumunda alacakları aylığın artacağını düşünülmelidirler.

1. ALPER, Sosyal Sigortalar, Ekin Yayıevi, 4. Baskı, Bursa 2003, s.451

2) Yargıtay 10. H.D’nin 21.12.2010 tarih ve E.2010/15255, K2010/17285 sayılı kararı

(3) www.bursasgk.gov.tr<http://www.bursasgk.gov.tr/> (mevzuat bölümü); 16.09.2010 tarih ve 2010/106 sayılı S.G.K. genelgesi

(4) Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

Bahadır YAĞMUR

Bu makale 49,387 kez okundu.

Gazetecilik ve Bilgisayar Bölümü Mezunlarına Kötü Haber
'Dolara yatırım yapanlar yaya kalabilirler'
Memur Adayları Sorunlarının Giderilmesini Bekliyor
Erdoğan, Gül'ün adaylığına nasıl bakıyor?
AYM'den "Öğretmenlikte Mülakata Devam" Kararı
Merkez Bankası silahını çekti
SGK, Bilişimin Başına İlahiyatçı Atamış
47 Bin Öğretmen Atama Tarihi Belli Oldu!
Merkez Bankası Dolar'a neden müdahale etmiyor?
Maliye, vergi konusunda vatandaşın fikrini alacak!
47 Bin Öğretmen Ataması Ne Zaman Yapılacak?
ÖSYM'den şifresini unutanlar için duyuru
Nizamettin Taş: PKK bitmiştir
Şehit pilot arkadaşına sürekli söylüyormuş!
Şaklaban muhalefet!
2014 yılı işsizlik oranı açıklandı
İzin Günleri Borçlanılarak Emekli Olunabilir
TÖMER Çalışanlarına Kadro İçin Kanun Teklifi
Parti üyesi polis okulu öğrencileri!
Yüzük takarken bunlara dikkat edin!
'Spekülatif manipulasyon yapanlar var'
3 bakanın görev süresi bugün doluyor
Şube Müdürü Atamaları İptal
Bakanlıktan Müjde! Tüm Öğretmen Adayları Atanacak!
6 Mart 2015 dolar ve euro ne kadar?
Kıdem Tazminatı Fonu Nedir?
Hangi Memurların Maaşları Azalacak?
Makam Tazminatı Nedir? Ne Zaman Hak Kazanılır?
Hükümet ve MEB Neden Duyarsız?
Şok iddia! Türk Milli Takımı şike teklif etti
Gezi olaylarına kız çocukları tehditle getirildi
Bunu bilene ayda 13 bin TL maaş
Emeklinin Borcu Siliniyor
Türk Tarih Kurumu'nun başına Refik Turan getirildi
KİT Çalışanlarının Sorunları Masaya Yatırılacak
Kılıçdaroğlu " Sanatçıyı yüceltmek zorundasınız"
27 Hakim ve Savcının Görev Yeri Değişti
Bakanlıklarda Üst Düzey Atamalar Yapıldı
O görüşmenin detayları ortaya çıktı
Grip aşısı mart ayı sonuna kadar yaptırılabilir
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği Yayınlandı
Nusra'nın genel komutanı öldürüldü
CHP'li Toprak: AKP 8 Haziran'da gider
Yüzü ve boynu kesilmiş olarak bulundu!
Davutoğlu: Uçaklarda sorun yok, sorun...
Gemlik için kritik deprem uyarısı!
Evden gitmesine izin vermeyen erkek arkadaşını öldürdü
Kuzu: ‘Partileri millet kapatır ve tam kapatır’
'Kimse böyle bir şeye girişmemeli'
'Dolarla ilgili tedbirler alınıyor'
Kilosu 4 bin TL'lik çaya yoğun talep!
Baransu'nun eski eşi polise 5 çuval evrak getirdi
Memura Şok! Maaşlar Yarı Yarıya Düşecek
Meclis Anayasa Mahkemesi'ne üye seçecek
'Avrupa’da yabancı düşmanlığını destekleyen partiler var'
Ankara-İstanbul arası 1 saate düşüyor
'Altına imzamı atıyorum, kim ne anlıyorsa onu anlasın'
Dolar coştu Merkez Bankası ne yapacak?
Öğrencilere burs müjdesi
Memura Yüzde 3 Zam!
Sigortalılık Süresi Nedir, Ne Zaman Başlar?
TBMM Genel Kurulu toplanamadı
Altın Fiyatı 100 Lira Sınırında
Azerbaycan'dan olay 'paralel yapı' açıklaması
Çocuklarda dikkat dağınıklığına dikkat!
TOKİ'den Öğrencilere Büyük Müjde!
Ağrı'da dehşete düşüren pankart
YGS giriş belgeleri erişime açıldı
20 Bin Atama İçin Tarih 19 Mart
Akkuyu'nun Rusya'daki ikizi kapılarını açtı
Yaza fit girmek için de alkali su
Saatte 400 km hız yapan trenler geliyor
Suç Öğretmenlerin- Ücret İstemesinler
Kadın öğretmenlere mobbing araştırıldı
Öğretmenlerin Maaşından Kesinti
İşsiz Kalanlara İki Maaş
Konut Kiralarına Yüzde 30 Zam Geldi!
Said Nursi ile Mustafa Kemal'in arasını bozan namaz beyannamesi
Seçimlerde istifa eden 9 AK Partili bakan
Makam Olmadan Makam Tazminatı Alanlar Var
Okul müdürü mahkeme kararıyla görevine iade edildi
Türkiye’de kadınlar mı çoğunlukta erkekler mi?
Şehit pilotların kimliği belli oldu
Güvenlik Uzmanı Mete Yarar'dan Düşen Uçaklarla İlgili "Dış Müdahale" İddiası
Ak Parti'den Sürpriz "Torba Yasa" Paketi
Yatırımcılarımız Verilen Desteklerden Yararlanmalı
Kaju fıstığının bu faydasını biliyor musunuz?
18 Yaş Altında Sigortalı Günler
Önder Aytaç'a yakalama kararı
Bu hafta 9 film vizyona girecek
Kadınlar 6 yıl uzun yaşıyor
ASELSAN mühendisinin ölüm nedeni belli oldu
YSK'dan seçim manipülasyonlarına karşı düzenleme
Danıştay'dan Flaş ÖSYM Kararı!
Sürücüler Dikkat!
Memur ve Diğer Tüm Personelin Görevlerine Son Veriliyor
17-25 Aralık savcıları neyle suçlanıyor?
Yine F4 düştü: İki pilot şehit!
İç Güvenlik Paketi'nden 1 madde çıkarıldı
Vekillerin akrabalarına adaylık için vize yok
Kadın Avukatların Mobbing Savaşı
Bakan Ekerin Unuttuğu Nokta
Bakanlık 3 Bin Personel Alıyor! İşte İller ve Kontenjanları
Abdullah Gül siyasete mi dönüyor?
Vatandaşı Sevindirecek İndirim Geliyor!
4 Bin 500 Personele Alınacak
Maliye Bakanlığı ihbarcılara servet ödedi!
Nisanda Daha Fazla Memur Ataması Olacak
Maaşlar Yanlış Hesaplanıyor!
Hiç Vergi Ödemeyebilirsiniz
MEB, Ödenekleri Harcayın Emri Verdi!
Memura Ceza! - Keyfi Olarak Mı Veriliyor?
Engelli Emekliliğinde Yaş Şartı Aranmaz
Dolar güne zirveyle başladı
Erdoğan'ı yazan adam ilk kez konuştu
Seçim barajının kaldırılması için son söz
Kılıçdaroğlu'nu şok eden soru: MİT'i mi dinliyorsunuz?
Kurumda Herkes Müdür Olamayacak
Hakan Fidanı Harcayacaklar
Paralel yargıdan 'çözüme algı operasyonu'