Anasayfam YapFavorilere EkleHaber Bandı EkleReklamİletişim


Bu Memurlar 2015 Yılında 1.229 TL Fazla Maaş Alacak

Meclis'ten Tüm Çalışanlara İki Müjde

Memurlara Anayasa Mahkemesinden Üzücü Haber

Taşeron İşçilere Kadro Kanunlaştı Mı?

Bu Kurumlar 5 Bin Personel İhtiyacını KPSS'siz Karşılayacak

Kıdem Tazminatı Artıyor
SGK Rehberi
SGK Rehberi
Doğum Borçlanması
SGK Rehberi

Doğum Borçlanması Untitled Document

DOĞUM BORÇLANMASI

 

I- GİRİŞ

Sosyal güvenlik; kişilerin gerek çalışma hayatı ve gerekse emeklilik dönemi süresince, başkalarına muhtaç olmadan yaşamalarının sağlanmasını amaçlayan sistemdir. Dolayısıyla zorunlu katılım ilkesiyle hareket sözkonusudur. Sigortalının isteği dışında sigortalılık süresinin kesilmesi halinde, kesilen sürelerin primlerinin ödenerek sigortalılık sürelerinden saydırılması işlemine Hizmet Borçlanması adı verilmektedir.(1) Kanun koyucu sigortalılara daha erken emekli olabilmeleri için, askerlik ve doğum gibi sigortalıların çalışamadıkları günlerini borçlanabilmeleri imkânını getirmiştir.

Bu bağlamda sosyal güvenlik sisteminde borçlanmanın, özellikle de doğum borçlanmasının, doğum yapan kadınların çalışma hayatındaki mağduriyetlerini biraz olsun azaltan öneme sahip olduğu kuşkusuzdur. Çünkü pek çok kadın doğum nedeniyle işinden ayrılmak zorunda kalmakta, bu durum da onların sosyal güvenlik haklarını kısıtlamaktadır.

Yürürlük tarihi 1 Ekim 2008 olan 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 41/a maddesi ile getirilen “doğum borçlanması” ile ilgili hüküm, yukarıda belirttiğimiz çalışan kadının doğurma yeteneği sonucu oluşan sosyal güvenlik haklarındaki kısıtlamayı bir ölçüde azaltmayı hedeflemektedir. Bir hizmet borçlanması türü olan, Doğum Borçlanması ile ilgili Kanunun 41. madde hükmü şöyledir:

“Kanun'ları gereği verilen ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ile 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalı kadının, iki defaya mahsus olmak üzere doğum tarihinden sonra iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla hizmet akdine istinaden işyerinde çalışmaması ve çocuğunun yaşaması şartıyla talepte bulunulan süreleri, kendilerinin veya hak sahiplerinin yazılı talepte bulunmaları ve talep tarihinde 82. maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında olmak üzere, kendilerince belirlenecek günlük kazancın yüzde 32'si üzerinden hesaplanacak primlerini borcun tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde ödemeleri şartı ile borçlandırılarak, borçlandırılan süreleri sigortalılıklarına sayılır.”

5510 sayılı kanun ile ilgili olarak en son yayımlanan tebliğ ve genelgeler şöyledir:

• 1 Temmuz 2010 tarih ve 27628 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Hizmet Borçlanma İşlemlerinin Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ”

• 16 Eylül 2010 tarih ve 2010/106 Sayılı Genelgede ise bu husus şu şekilde irdelenmiştir:
‘5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin (a) bendine göre kadın sigortalıların doğum nedeniyle çalışamadıkları en fazla iki defa olmak üzere ikişer yıllık sürelerinin borçlandırılmasında sigortalının doğumdan önce 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında tescil edilmiş olması ve adına kısa ya da uzun vadeli sigorta kolları yönünden prim ödenmiş olması yeterli sayılacaktır. Doğumun çalıştığı işinden ayrıldıktan sonra 300 gün içinde gerçekleşmesi şartı aranmayacaktır. Doğum borçlanması talebinde bulunan kadın sigortalının işvereninden belge istenilmeksizin Kurum hizmet kayıtlarından tespiti yapılarak sonuçlandırılacaktır.
Doğum borçlanması talebinde bulunan kadın sigortalıların doğum yaptığı tarihten sonra adına primi ödenmiş süreler borçlanma hesabında dikkate alınmayacak, doğum borçlanması yapılacak, sürede çocuğun vefat etmesi halinde vefat tarihine kadar olan süreler borçlandırılacaktır. İlk doğumunu yaptıktan sonra iki yıl dolmadan ikinci doğumunu yapan kadın sigortalı, ilk doğumdan ikinci doğuma kadar geçen süre ile ikinci doğum için borçlanabileceği iki yıllık sürenin toplamı kadar geçen süreyi borçlanabilecektir.

2925 sayılı Kanuna (tarım S.SK.) tabi sigortalılığı devam edenler ile hak sahipleri 5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi hükmü gereğince borçlanma yapabilecektir. Ancak, 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalılığı devam edenlerin, 5510 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi uyarınca Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında 506 sayılı Kanuna göre tescil edilmiş ve kısa ya da uzun vadeli sigorta kolları yönünden adına prim ödenmiş olması halinde kendileri veya hak sahipleri Kanunun 41 inci maddesinin ilgili bentleri kapsamında borçlanma yapabileceklerdir.’ denilmektedir.

II-Doğum Borçlanmasından Yararlanma Şartları

Giriş bölümünde bahsettiğimiz hususları maddeler halinde sıraladığımızda doğum borçlanma şartları ;

• Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan kadın sigortalılar doğum borçlanmasından yararlanabileceklerdir.

• 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi kadın sigortalıların çeşitli iş kanunları gereğince kullandıkları ücretsiz doğum ya da analık izin süreleri işyerinden alacakları belgelerle birlikte Kuruma başvurmaları halinde borçlandırılabilecektir.

• Doğum borçlanması en fazla iki çocuk için yapılabilecektir. Çoğul gebelik durumunda tek çocuk için borçlanma imkanı getirimiştir.

• Her çocuk için en fazla 2 yıllık süre borçlanılabilecektir.

• Doğumun, sigortalılığın başlangıcından sonra olması gerekmektedir. Yani sigorta başlangıcından önceki doğumlar için borçlanma yapılamayacaktır.

• Doğum borçlanması yapılabilecek iki yıllık süre içinde çocuğun vefat etmesi halinde, sadece vefat tarihinde kadar olan süreler borçlandırılabilecektir.

• Doğum Borçlanması yapabilmek için işyerinden belge götürülmesine gerek yoktur.

• Doğum borçlanması talebinde bulunan kadın sigortalıların doğum yaptığı tarihten sonra adına primi ödenmiş süreler borçlanma hesabında dikkate alınmayacaktır.

• İlk doğumunu yaptıktan sonra iki yıl dolmadan ikinci doğumunu yapan kadın sigortalı, ilk doğumdan ikinci doğuma kadar olan geçen süre ile ikinci doğum için borçlanabileceği iki yıllık sürenin toplamı kadar geçen süreyi borçlanabilecektir.

• İlgili yasa hükmüne göre sadece sigortalılar değil, sigortalının ölümü halinde tüm hak sahipleri (eş, çocuk, ana ve baba) borçlanma yapabilecektir.

Burada dikkat çekilmesi gereken önemli hususlardan biride çıraklık ve stajyerlik dönemlerinde sigortalı olanlar uzun vadeli sigorta primi ödememelerine rağmen borçlanma yapabilmeleri imkanına sahiptirler.

Analık-doğum borçlanmasında en çok tartışılan konulardan biride borçlanma yapacak kişiler doğumdan önce 4-a kapsamında sigortalı olma koşulunun aranmasına itiraz edilmişse de Yargıtay 10. Hukuk Dairesi doğum borçlanmalarında 4-a kapsamında sigortalılık koşulunun olmasına karar vermiştir.(2)

Son olarak doğum borçlanmasıyla emekli olmayı planlayanların karşısına son statü kavramı bazında emeklilik şartlarının nasıl olacağı hususu öne çıkmıştır. Bazı sigortalılar doğum borçlanmasıyla emeklilik planları kurarken sukut-u hayale uğramışlardır. 2008-111 sayılı genelgeye göre isteğe bağlı sigortalı iken borçlanan ve borçlanılan süreleri son 7 yıl hesabında dikkate alınan kadınlar emeklilik planları yaparken, 2010-106 sayılı genelge(3) ile borçlanma ile kazanılan hizmetlerin borçlanma esnasında tabi oldukları sigortalılık statüsünde değerlendirileceğinin belirtilmesi üzerine büyük bir şok yaşadılar. Bu durumda olup emeklilik planlayanlar 4/ B (Bağ-Kur) emeklilik şartlarına tabi olma durumuyla karşılaştılar. Bu kişiler doğum borçlanması için yatırdıkları meblağları geri isteseler de doğum borçlanma talebleri reddedilmediğinden yatırdıkları paraları alamadıkları gibi 4- a kapsamında emekli olma şansları da azalmıştı. Bu durumda mağdur olan bayanlara 16.06.2011 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Yönetmelik (4) ile 5510 sayılı Kanunun 41. maddesine göre borçlanma yapan sigortalılara, talebi halinde ve aylık bağlanmamış olmak koşuluyla bir defaya mahsus olmak koşuluyla borçlanma tutarının tamamının iade edileceği hükmü getirilmiştir.

IV- Sonuç:

01.10.2008 tarihinde çıkan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunuyla ilk defa doğum yapan sigortalılara tanınan analık-doğum borçlanması, uygulamada tartışmaları da beraberinde getirmiş ve bir çok sigortalı konuyu yargıya taşımıştır. Yargı kararları uygulamaları tekrar gözden geçirmiş ve önce tebliği ve daha sonra da genelgeyi değiştirerek uygulamada bazı değişikliklere gitmiştir. Kanaatimizce borçlanama imkanından beklediği fırsatı yakalamayanlar olsa da emeklilik için gün kazanma ihtiyacı bulunanlar için tarihi bir fırsattır. Şöyle ki; 4 yıllık borçlanmada asgari tutar aşağı yukarı 11. 700 tl olduğu varsayımıyla ödenen borçlanma tutarı 1,5 yılda geri alınabilecektir.

Sigortalılar doğum borçlanma yapacakları zaman emeklilik statüsünü iyi bir şekilde araştırıp dikkatli bir şekilde karar vermeleri gerektiği ve eğer doğum olayı 2000 tarihinden önce olması söz konusuysa borçlanma matrahlarını yüksek olarak belirlemeleri durumunda alacakları aylığın artacağını düşünülmelidirler.

1. ALPER, Sosyal Sigortalar, Ekin Yayıevi, 4. Baskı, Bursa 2003, s.451

2) Yargıtay 10. H.D’nin 21.12.2010 tarih ve E.2010/15255, K2010/17285 sayılı kararı

(3) www.bursasgk.gov.tr<http://www.bursasgk.gov.tr/> (mevzuat bölümü); 16.09.2010 tarih ve 2010/106 sayılı S.G.K. genelgesi

(4) Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

Bahadır YAĞMUR

Bu makale 48,748 kez okundu.

Şok çıkış: Fuat Avni benim!
Fuat Avni örgütü böyle bilgi topluyor
Başbakan açıkladı! Artık kamuda yasak olacak
Soğuk hava en çok kadınları etkiliyor
Ayşenur İslam'dan kadınlara müjde
Cübbeli Ahmet'ten Cumhurbaşkanlığı Sarayı açıklaması
Bu Ne İş Kemal Bey
SGK primleri adaşına yazıldı, gerçek 9 yıl sonra ortaya çıktı
Kamu, ihtiyacını atıl personelden karşılayacak
Ölümün baba ile oğulu teğet geçtiği an!
Taliban militanlarının konuşmaları dehşete düşürdü
Vatandaş sağlık harcamalarına 'daha çok' katkı yapacak
Dumanlı, Gülen'i neredeyse tanımadı
Telefonla park sorununa çözüm
Nazlıaka'ya kaçak su kullandığı iddiasıyla suç duyurusu
Maden ve inşaat denetimine taze kan
Otomatik Emeklilik Geliyor
Dünyanın en pahalı bitkisi" millileştirildi
Kadir Özkaya Kimdir?
Konya-İstanbul YHT'nin ilk seferlerine yoğun ilgi
Uzaktan Çalışma Şekli Yasal Dayanağa Kavuşuyor
Bu Memurlar 2015 Yılında 1.229 TL Fazla Maaş Alacak
Meclis'ten Tüm Çalışanlara İki Müjde
Putin acı gerçeği açıkladı: Kriz 2 yıl sürebilir
Rusya son dakika! Putin'den Türkiye açıklaması
Dumanlı ve Karaca'ya "terör örgütü üyeliği" suçlaması
Soruşturma komisyonu karar aşamasında
2015'te Emekli Memur Ne Kadar Kazanacak?
Ruhunuz bile duymadan bankaya ödüyorsunuz!
Müftülülük organ bağışı ikna ekibi kurdu
Avcı, öğretmenin internetten yaptığı çağrıya duyarsız kalmadı
STV spikerinden Erdoğan'a çok ağır küfür ve beddua
İstanbul'a 10 ayrı yere cep otogarı yapılacak
Memurlara Anayasa Mahkemesinden Üzücü Haber
Taşeron İşçilere Kadro Kanunlaştı Mı?
İşverene Af, İşçiye Ceza
Polislerin maaş ve ikramiyeleri!
Davutoğlu 7 maddelik paketi açıkladı
Hangi tür atamalarda atama sayısı sınırlaması yoktur?
Maaşınız 2015'te Ne Kadar Artacak? İşte Özel Sektör Maaş Zammı
Mahkemeden Flaş Karar "Ceza Yok"
Ekrem Dumanlı öyle bir ifade verdi ki
Emeklinin Geliri Artacak
Türkiye internetten en çok akıllı telefon aldı
Isınmaya yılda 110 lira ödüyor
Kaç Ay Çalışan İşsizlik Maaşı Alabilir?
Allah'a şükür ki hükümet ile Cemaat savaş halinde
GSS Borcu Emekli Aylığı Bağlanmasına Engel Mi?
Yeni 'savcılar kararnamesi' yolda
Dumanlı: Erdoğan çok cesaretli birisi
Kanser riskini azaltmanın 10 yolu
Ekrem Dumanlı: Yezidlere boyun eğmek yok
Gerçekte ne oluyor?
İşçi Hangi Hallerde Sözleşmesini Feshedebilir?
24 günlük bebeğini diri diri gömdü
Ekrem Dumanlı ve Karaca'yla ilgili kritik karar
Bu Kurumlar 5 Bin Personel İhtiyacını KPSS'siz Karşılayacak
Sosyal Hizmetler Mezunları Kaç Yaşına Kadar Memur Olabilir?
AK Parti'nin içindeki paraleller ve cellatlar!
Öğrenci karneleri de değişiyor
İşte kumpası başlatan mektup
Zehirli tişört alarmı!
Dolar ve euro güne nasıl başladı?
Sağlıkta yeni bir dönem başlıyor!
İşçi servisi kaza yaptı: 3'ü ağır 18 yaralı
TÜBİTAK'tan 181 kişi istifa etti!
Özel okullara ücretsiz ders kitabı müjdesi
ASGARİ ÜCRET İKİNCİ TOPLANTISI YAPILDI
"Dua Edin Erdoğan Ölsün"
Karayalçın aslında vekil olmak istiyormuş
Kıdem Tazminatı Artıyor
Ekrem Dumanlı ve Karaca için flaş talep!
MEB, YÖK, ÖSYM ve 104 üniversitenin bütçesi kabul edildi
TÜBİTAK’a bomba düştü
Savcı sorguda Dumanlı'ya ne sordu?
Yargıtay karar verdi: Cami patriğe verildi
Perinçek'in Aydınlık'ı yine İslam'a saldırdı!
Avrupa'ya şok sözler: İkiyüzlüsünüz!
Aziz Yıldırım'dan Yarsuvat'a Gülen cevabı
FED faiz artırımına gitmedi
İstanbul’da korkutan yangın!
Belediye otobüsüne molotof atıp yaktılar
‘Yol ile yolsuzluk bir arada olmaz’
Maskeli alimlerin foyaları ortaya çıkar
"Mevlana sadece Konya'da anılmalı"
TÜRMOB SGK'ya ayar çekti
Sözleşmeli erler ne kadar maaş alacak?
Erdoğan: Ölümü İçinde Öldüren Hiçbir Şeyden Korkmaz
Çalışanlar dikkat! Pazarlık başladı
Sınavsız Ve Kolay Yoldan Memurluk
AÖF Sınav Sonuçları Ne Zaman Açıklanacak?
Rusya çöküyor! Her an savaş ilan edebilir!
'Beni hedef gösteriyorlar'
CHP'li vekile Facebook'ta yapılan hakareti beğenen emekli polise soruşturma
Şırnak'ta polise silahlı saldırı
AK Parti'den olay klip: 'Kod adı Milletin Duası'
Darbenin ilk halkası 17 Aralık
Sözleşmeli aile hekimliğinde yaş iptali
3 Bin 342 Lira Maaş 70 Bin Lira İkramiye
Asgari Ücret Tespit Komisyonu Hakkında Herşey
"Hala içeride 'Paralel Yapı'dan birileri var"
İŞKUR yaklaşık bir buçuk milyon kişiye iş kapısı
Yarım milyar dolarlık ihale Çelikler'in
4 yaşındaki çocuk kaza kurbanı
İdris Bal'ın şovuna Başsavcılık engeli!
CHP'de İstanbul, Ankaralı Murat Karayalçın'a emanet
İş Sağlığı ve Güvenliğinde Neler Değişiyor? (1)
Ekrem Dumanlı ve Karaca ifade veriyor
İlker Başbuğ’dan Aytaç Yalman’a yanıt
3.7 milyon kişi yasal takipte
Hüseyin Gülerce: Hayati tehdit altındayım
Maaşlara Ne Kadar Zam Gelecek?
Doğum Yapan Kadınlara Rapor Parası Verilir
Erdoğan: Bu ülkeyi şaklabanlara teslim etmeyiz
Trafik Kazalarından Nasıl Tazminat Alınır?
'1 hafta ücretsiz'
İşte bedelliye başvuru sayısı
Paralel operasyonunda yeni gelişme
Gülen'in avukatı flaş iddiaya cevap verdi!
3. çocuğa 9 lira için, Kanuna gerek yok