Anasayfa » Medya Haberleri » Memurlara dayanışma aidatı getirilebilir mi?

Memurlara dayanışma aidatı getirilebilir mi?

Memurlara dayanışma aidatı getirilebilir mi?

Sosyal güvenlik uzmanı yazdı.Memurlara dayanışma aidatı getirilebilir mi?

Tarih :
Memurlara dayanışma aidatı getirilebilir mi?
Basına yansıdığı kadarıyla sendika üyesi olmayan memurlara dayanışma aidatı önerisi ciddi tepkilere neden oldu. Sayıştay sendika üyesi olmayan memurlardan dayanışma aidatı alınmasını eleştirmişti. Acaba dayanışma aidatı mevzuat değişikliği yapılmadan tekrar toplu sözleşme metnine koyulabilir mi ya da memur sendikacılığında uygulanabilir mi?

Memur sendikaları dayanışma aidatı alabilir mi?

Memur sendikaları yıllardır dayanışma aidatını gündeme getirmesine rağmen ancak son iki toplu sözleşmede dayanışma aidatına kısmen muvafık olabilmişlerdi.

Bu bağlamda, 2017 yılı toplu sözleşmesinde Sosyal denge sözleşmesi imzalayan sendikanın üyesi olmayan kamu görevlilerinden aynı unvanlı personelden alınacak aidatın iki katına kadar taraf sendikanın sosyal denge sözleşmesi aidatı alabileceğine yönelik hüküm koyulmuştu.

İşte bu hüküm Sayıştay engeline takıldı. Sayıştay tarafından Sultanbeyli Belediyesinde yapılan denetimde üye olmayan memurlardan alınan dayanışma aidatının kanunsuz olduğu belirtildi.

Bu rapora göre; “Memurlara 4688 sayılı Kanun Uyarınca Verilen Sosyal Denge Ödemelerinden Kanuna Aykırı Olarak Dayanışma Aidatı Kesilmesi” başlıklı 4 nolu bulguda şu ifadelere yer verilmiştir; “…4688 sayılı Kanun’un 32’nci maddesinde sosyal denge sözleşmesinin yapılma usulü ve şekli belirlenmiş, bu maddede dayanışma aidatına ilişkin bir düzenlemeye ise yer verilmemiştir. Kanunun 28’inci maddesinin ikinci fıkrasında da toplu sözleşme ikramiyesi hariç olmak üzere toplu sözleşme hükümlerinin uygulanmasında sendika üyesi olan ve sendika üyesi olmayan kamu görevlileri arasında ayrım yapılamayacağı öngörülmüştür. Yine Kanunun “gelirler” başlıklı 24’üncü maddesinde sendika gelirleri arasında üyelerin ödeyecekleri üyelik ödentileri sayılmış, 25’inci maddesinin üçüncü fıkrasında, sendika tüzüğüne, üyelik ödentisi dışında her ne ad altında olursa olsun, üyelerden başka bir kesinti yapılmasını öngören hükümler koyulamayacağı kuralına yer verilmiştir.

Belediye ile Bem-Bir-Sen Sendikası arasında yapılan Toplu İş Sözleşmesi’nin 4’üncü.maddesinde; “…Sosyal denge sözleşmesi imzalandığı tarihte sendikaya üye olmayanlar, sonradan işe girip de üye olmayanlar veya üyelikten çıkarılanların bu sosyal denge sözleşmesinden yararlanabilmesi; dayanışma aidatı ödemesine bağlıdır.” denilmektedir.

Mevzuat hükmü ve sözleşmeye konan bu hüküm dikkate alındığında; Kanun’a aykırı olarak sözleşmeye koyulan bu hüküm geçersiz olduğundan memurlardan sendika aidatı dışında veya üzerinde aidat alınamaz.

Sayıştay, alınan dayanışma aidatının memurlara iadesini istedi

Memurlardan sendika aidatı dışında ilave olarak dayanışma aidatı kesintisi yapılmamalı ve yapılan ilave kesintilerin sendikadan talep edilerek ilgili memurlara iadesi sağlanmasının gerektiği değerlendirilmektedir.

Kamu idaresi cevabında; “Kurumuzda Emekliliğe hak kazanan Memurlara Sosyal Denge Ödemesi ödenmeye devam edecektir. Dayanışma aidatı kesilmemeye başlanmıştır.” denilmektedir.

Aynı durumdaki memurlar kesilen aidatları talep edebilir

Sayıştay tarafından tespit edilen bu durumda olan bütün memurlar ödedikleri dayanışma aidatlarını ilgili sendikadan alınmak üzere Belediyeden isteyebilirler. Belediye sendika aidatını kaynakta keserek ilgili sendika hesaplarına yatırdığı için daha önce yapılan haksız kesintileri faizi ile birlikte ödenen aidatlardan mahsup ederek ilgili personele ödemelidir.

Sayıştay Raporu toplu sözleşmedeki hükmü geçersiz kıldı

2018-2019 yıllarını kapsayan “Yerel Yönetim Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşmede” yer alan; “Sosyal denge sözleşmesi imzalayan sendikanın üyesi olmayan kamu görevlilerinden aynı unvanlı personelden alınacak aidatın iki katına kadar taraf sendika sosyal denge sözleşmesi aidatı alabilir.” ifadesi anlamsız hale gelmiştir. Yine benzer düzenlemelere yer verilen 2016-2017 yıllarını kapsayan toplu sözleşmedeki hükümler de aynı şekilde anlamsız hale gelmiştir.

Bundan sonra kanuni bir düzenleme yapılmadığı sürece toplu sözleşmelerde bu tür ifadelere yer verilmesi imkansız hale gelmiştir.

Dayanışma aidatı toplu sözleşmelere ne zaman girdi?

Dayanışma aidatına Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşmesinde yer verilmiştir. Buna göre toplu sözleşme imzalayan sendikaya üye olmayanların “sendika sosyal denge sözleşmesi aidatı” adı altında ödeme yapmaları gerekmektedir.

2016 yılında toplu sözleşmeye sokulan dayanışma aidatı, Sayıştay’ın raporu sonrasında fiilen sona erecektir. Başka belediyelerde de uygulandığı halde tespitde bulunulmuşsa bu rapor sonrasında bütün belediyelere teşmil edilerek haksız yere sendika üyesi olmayan memurlardan alınan dayanışma aidatı, sendikalardan tahsil edilerek memurlara iade edilmelidir.

İşçi sendikacılığında yer alan dayanışma aidatı nasıl uygulanıyor?

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda dayanışma aidatı düzenlenmiştir. Buna göre taraf işçi sendikasına üye olmayanlar “dayanışma aidatı” ödeyerek toplu iş sözleşmesinden yararlanabilmektedirler. Aksi takdirde toplu sözleşme hükümlerinden yararlanmak mümkün değildir. Dayanışma aidatı tutarı da üyelik aidatı tutarını geçememektedir.

İşçi sendikacılığını memur sendikacılığından ayıran en büyük farklardan birisi de işte bu dayanışma aidatıdır. Dayanışma aidatı nedeniyle hemen hemen yetkili sendikalar dışındaki işçi sendikaları o iş yerinde hayat hakkı bulamamaktadır. Çünkü sistem bu şekilde kurgulanmıştır. Yani yetkili sendikaya üye olmayan işçi dayanışma aidatı ile bütün hakları da alamamaktadır. Özellikle toplu sözleşme farkları dayanışma aidatı ödeyerek alınamamaktadır. Bu durum ise işçileri istese de istemese de yetkili sendikalara üye olmak zorunda bırakıyor. Memurlar için dayanışma aidatı önerisinin gideceği son durak burasıdır.

Diğer önemli bir husus ise işçi sendikaları özel sektörde de etkin bir şekilde sendikacılık yapmakta ve toplu sözleşme imzalamaktadırlar. Memur sendikacılığı ise sadece kamu kesiminde yapılabilmektedir.

Memur sendikacılığında ise üye olsun veya olmasın her memur toplu sözleşme hakkından faydalanmaktadır. Eğer memur sendikacılığı, işçi sendikacılığında olduğu gibi olsa birçok memur sendikası üyelik aidatı alamayacağı için ayakta kalamayacak ve ortadan kalkacaktır. Yani tek bir memur sendikası kalacaktır. Özetle memur sendikacılığıyla işçi sendikacılığı arasında çok büyük bir benzeşmezlik vardır. Bu nedenle Sayıştay’ın raporunda eleştiri konusu yaptığı ve mevzuata aykırı bulduğu dayanışma aidatı memur sendikacılığında uygulanamaz. Özetle şu anki uygulamaya göre memur sendikacılığında dayanışma aidatı ısrarı sistemde tek bir memur sendikası kalsın talebi ile eş değerdir.

Kaynak : Yeni Şafak

Benzer Haberler