Kimler sigortalı sayılmaz? İşte tam liste...

Kimler sigortalı sayılmaz? İşte tam liste...

Kimler sigortalı sayılmaz? İşte tam liste...

Tarih :
Kimler sigortalı sayılmaz? İşte tam liste...

Çalışma hayatında fiili olarak çalışıp ancak kanun ile yapılan düzenleme ile kimler sigortalı sayılmaz. Mustafa İşcan'ın yazısı...

Kimlerin sigortalı olması gerektiğini belirleyen 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu aynı zamanda kimlerin sigortalı sayılmayacağına dair hükümleri de içermektedir. Her ne kadar çalıştırılanlar, işe alınmalarıyla kendiliğinden “sigortalı” sayılıp, sigorta hak ve yükümlülükleri sigortalının işe alındığı tarihten başlasa ve sigortalı olmak hakkından vazgeçilemese de kanun ile bazı düzenlemeler yapılmıştır.

5510 sayılı kanunun 4. maddesinde sigortalı sayılanlara, 5. maddesinde kısmen sigortalı sayılanlara yer verilmiş ve 6. maddesinde ise kısa ve uzun vadeli sigorta kolları hükümlerinin uygulanmasında sigortalı sayılmayanlar sıralanmıştır. Söz konusu maddede belirtilenlerin bir kesimi, hizmet sözleşmesi ile çalışmalarına karşın, yaptıkları işin türü, şahsına bağlı kimi özellikler gibi nedenlerle kapsam dışı bırakılmışlardır. Başka bir bölümü ise zaten 4. maddede sayılan nitelikte bir çalışma ya da faaliyete dayanarak çalışmayanlardır. Yasaya göre sigortalı sayılmanın kesin ve tamamen önlenmesi durumu, yalnızca 5510 sayılı yasanın 6. maddesinde anılan bu kimseler bakımından söz konusudur. 6. maddede gösterilen kişilerin sayımı, sınırlı (tahdidi) niteliktedir. Dolayısıyla, sayılanların dışındaki kişilerin sigortalı sayılmayan olarak nitelendirilmesi mümkün değildir.

İŞVERENİN İŞYERİNDE ÜCRETSİZ ÇALIŞAN EŞİ SİGORTALI SAYILMAZLAR
Evlilikte eşlerin birbirlerine maddi bir çıkar gözetmeksizin yardımda bulunması olduğundan (Türk Medeni Kanunu md. 185) karısına veya kocasına ait işyerinde çalışan eşin prensip olarak ücretsiz çalıştığı kabul olunmak gerekir. Bu durumda da sigortalılık söz konusu olmaz. Hiç şüphesiz burada eşten maksat Medeni Kanun’un karı-koca olarak nitelendirdiği kişilerdir. Bu nedenle arada evlilik bağı bulunmadan birlikte yaşayan kadın ve erkek bu istisna hükmünün dışında kalır. Bir işverenin işyerinde ücret karşılığı çalışan ve ücretleri işyeri kayıt ve belgelerine usulüne uygun bir şekilde intikal ettirilen eş sigortalı sayılmakta ancak herhangi bir ücret ödenmeyen eş ise sigortalı sayılmamaktadır. Kanunen işverenin işyerinde çalışan ana, baba ve çocukları için istisna hüküm bulunmamakta ve bu kişiler hizmet akdine tabi olarak çalıştıkları takdirde sigortalı sayılmaktadırlar.

KONUT İÇİNDE YAPILAN İŞLERDE SİGORTALI SAYILMAYANLAR
Aile ekonomisi çerçevesinde yapılan işlerde çalışanları işçi olarak görmek ve onları çalışma mevzuatına tabi tutmak gerçekçi bir davranış sayılmaz. Bu nedenle hem İş Hukuku (4857 sayılı Kanun md. 4/1/d bendi) hem de Sosyal Sigorta Hukuku düzenlemeleri konut içinde birlikte çalışan hısımları bazı koşullarda kapsamına almamaktadır. Aynı konutta birlikte yaşayan ve üçüncü derece dâhil (amca, hala, dayı, teyze, yeğen) olan hısımlar arasında ve aralarına dışarıdan başka kimse katılmayarak bir konut içinde yapılan işlerde çalışanlar sigortalı sayılmamaktadır. Aynı konut içinde yaşayan ve müştereken bir işi yapanlar arasındaki akrabalık derecesi, üçüncü dereceden sonraki bir derece ise (kuzen vb.) bunların veya hiç hısımlık münasebeti bulunmayanların çalıştıkları tespit edildiği takdirde, bu durumda ilgili konut, işyeri niteliği kazanmış olacak ve burada yapılan işlerde çalışanlar kanunen sigortalı sayılacaktır.

EV HİZMETLERİNDE ÇALIŞANLAR

01.04.2015 tarihinden önce ev içinde görülen bulaşık, çamaşır yıkama, çocuk bakımı, ev temizliği, yemek pişirme, ütü gibi işlerde hizmet akdine tabi, aylık ücret karşılığında ve sürekli olarak çalışan hizmetçi, uşak, aşçı ve mürebbiye gibi çalışanlar sigortalı sayılmıştır. Ancak çağrı üzerine ve belirsiz zamanlarda ev işinde çalışanlar sigortalı olarak sayılmamıştır.

ASKERLİK HİZMETİNİ YAPMAKTA OLANLAR
n fiili askerlik hizmeti; silah altına alınmakla başlayıp, terhis tarihinde sona ermekte, askerlik hizmetini yapanlar, kanunun 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının a bendine (SSK’lı) tabi çalışsalar dahi sigortalı sayılmamaktadır. Ancak, 1111 sayılı Askerlik Kanunu’nun 78’inci maddesine göre; askerlik hizmetini yapmakta olanlara verilen sıhhi izinlerin üç aydan fazlası, normal izinlerin ise her yıl için bir aydan fazlası, firarda geçen süreler muvazzaf askerlik hizmetinden sayılmadığından, söz konusu sürelerde geçen sigortalı hizmetlerin kanun kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.

TARIM VE ORMAN İŞLERİNDE ÇALIŞANLAR
Tarım ve orman işlerinde çalışanlar, kamu idarelerinde ve kanunun ek-5’inci maddesi kapsamında sayılanlar hariç olmak üzere, tarım işlerinde veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz işlerde çalışanlar sigortalı sayılmamaktadır.

ÜCRETSİZ İZİNLİ DEVLET MEMURLARI
ücretsiz izinde bulunan devlet memurları, kadroları ile ilişikleri devam ettiğinden, bu süre boyunca başka birinin yanında çalışması ya da kendi işini yaparak Bağ-Kur kapsamında sigortalı olarak sayılması mümkün değildir.

KAYYUM OLARAK ATANANLAR
Kayyumlar işveren adına ve hesabına işin veya görülen hizmetin bütününün yönetim görevini yapan kimseler olduğundan ve bu göreve mahkeme yoluyla atandıkları için kayyumla işveren arasında hizmet akdi ilişkisi oluşmadığından kayyum olarak görevlendirildikleri yerlerden dolayı 4/a kapsamında sigortalı sayılmamaktadırlar.

GENÇLİK VE SPOR FAALİYETLERİNDE GÖREVLENDİRİLENLER
Gençlik ve spor faaliyetlerinde görevlendirilenler asli görevlerinin dışında günde en fazla 2 haftada ise 8 saat görevlendirilmekte olup yapılan her türlü gençlik ve spor faaliyetleri ile bu faaliyetlerle ilgili kamp, eğitim ve hazırlık çalışmalarında süreklilik arz etmeyecek şekilde görevlendirilenler bu çalışmalarından dolayı sigortalı sayılmamaktadır.

DIŞ TEMSİLCİLİKLERDE ÇALIŞANLAR
* kamu idarelerinin dış temsilciliklerinde istihdam edilen ve temsilciliğin bulunduğu ülkede sürekli ikamet izni veya bu devletin vatandaşlığını da haiz bulunan Türk uyruklu sözleşmeli personelden, bulunduğu ülkenin sosyal güvenlik kurumunda sigortalı olduğunu belgeleyenler ile işverenleri tarafından bulunulan ülkede sosyal sigorta kapsamında sigortalı yapılanlar ülkemizde sigortalı sayılmamaktadır.

ÜRETİM İŞLERİNDE ÇALIŞAN ÖĞRENCİLER
Resmi meslek ve sanat okulları ile yetkili resmi makamların müsaadesiyle kurulan meslek veya sanat okullarında tatbiki mahiyette yapım ve üretim işlerinde çalışan öğrenciler sigortalı sayılmayacaklardır. Yüksek okullarda fiilen normal eğitim süreleri içinde yapılan, tatbiki mahiyetteki yapım ve üretim işlerinde çalışan öğrenciler sigortalı sayılmamaktadır.

İŞE ALIŞTIRILMAKTA OLAN VEYA REHABİLİTE EDİLEN, HASTA VEYA MALULLER
* 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda sağlık müesseselerinde işe alıştırılmakta olan hasta veya malûller sigortalı sayılmamıştır. Uygulamada bu tür çalışma şekli daha ziyade rehabilitasyon merkezlerinde görülmektedir. Rehabilitasyon doğuştan veya sonra¬dan kaza veya hastalık sonucu beden ve ruh kusuru olanların tedavi edilerek veya eğitilerek sosyal ve ekonomik hayata uygun bir du¬ruma sokulması, yeni bir işe alıştırılması demektir.
Rehabilitasyon merkezlerinde veya benzeri kuruluşlarda, hastalık veya kaza geçirenlere işe alıştırılmaları maksadıyla, üretimle ilgili çalışmalar yaptırılması ve buna karşılık kendilerine ücret ödenmesi söz konusu olmakla beraber, bu durumda hizmet akdi mevcut olmadığından, rehabilite edilenlerin sigortalı sayılmaları mümkün değildir.

Bu kişilerin öncelikle genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi olup olmadığına bakılır. Genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi ise tescili yapılmaz. Ancak değilse bu kişilere genel sağlık sigortası yapılır.

 

Kaynak : Milli Gazete
Almanya'dan Fransa'ya Akdeniz'de göz dağı!
Öğretmenler, mesleki çalışma programını okullarda yapacak
Necmettin Erbakan Üniversitesi lisansüstü öğrenci alım ilanı
Çukurova Üniversitesi lisansüstü öğrenci alım ilanı
İzmir'de yeni tarife için karar verildi
Covid-19 gizemini hâlâ koruyor
Çifte maaşlı rektörler
Yasaklar başladı: 65 yaş üstüne corona virüs kısıtlaması
Vakıfbank'ın yeni genel müdür yardımcısı Kadir Karataş oldu
Ziya Selçuk: Öğretmenlerin mesleki çalışması 24 Ağustos'ta başlayacak
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi lisansüstü öğrenci alımı ilanı
Virüsü belirtisiz vakalar yayıyor
Milyonlarca öğrenciyi ilgilendiriyor: Tamamen değişti
Olay iddia! Çakıcı'ya 'Takiptesin, kaç' diye bir bakan haber vermiş!
MB'nin faiz kararı ne olacak? İşte ekonomistlerin tahmini
Çankırı Karatekin Üniversitesi lisansüstü öğrenci alım ilanı
Dumlupınar Üniversitesi lisansüstü öğrenci alım ilanı
Cumhurbaşkanı Erdoğan babaocağı Güneysu'da
Merkez Bankası 40 teknik personel alacak
İkinci el araç satışında yeni dönem! En fazla 3 adet
'Niye bakıyorsun?' deyip silahını çıkarıp vurdu
Salçada yeni normal!

Benzer Haberler