Anasayfa » Sigortalı » Sorular ve Cevaplarla Sigortalıların Bilmesi Gereken Hayati Konular

Sorular ve Cevaplarla Sigortalıların Bilmesi Gereken Hayati Konular

Sorular ve Cevaplarla Sigortalıların Bilmesi Gereken Hayati Konular

Bir çok okuyucumuzun merak ettiği sorulardan oluşan ve sıklıkla sorulan soruların cevaplarını sizlerle paylaşıyoruz.

Tarih :
Sorular ve Cevaplarla Sigortalıların Bilmesi Gereken Hayati Konular
Sorular ve Cevaplarla Sigortalıların Bilmesi Gereken Hayati Konular

1- İşyerinde 3 aydır çalışıyorum. İşverenim sigortamı yapacağım dediği halde deneme süresindesin diye yapmıyor. İşverenin böyle bir hakkı var mıdır ?

Deneme süresi 4857 Sayılı Kanunun 15. maddesinde "Taraflarca iş sözleşmesine bir deneme kaydı konulduğunda, bunun süresi en çok iki ay olabilir. Ancak deneme süresi toplu iş sözleşmeleriyle dört aya kadar uzatılabilir.

Deneme süresi içinde taraflar iş sözleşmesini bildirim süresine gerek olmaksızın ve tazminatsız feshedebilir. İşçinin çalıştığı günler için ücret ve diğer hakları saklıdır." şeklinde düzenlenmiş olup, işveren tarafından işe alınan bir kişi çalışmaya başladığı andan itibaren sigortalılığının başlatılmış olması hatta işe giriş bildirgesinin işe başlamadan bir gün önce verilmesi yasal bir zorunluluktur.

Buradan hareketle işverenlere hiçbir zaman deneme süresi içerisinde çalıştırdığı kişilerin sosyal güvenlik haklarından yoksun bırakma gibi bir hak verilmemiştir. Kişiler deneme süresi içerisinde dahi işe başladıkları andan itibaren sigortalı bildirimleri yapılmak kaydıyla çalıştırılabileceklerinden, işverenler deneme süresinde çalışan kişilerin işe girişlerini kanunun öngördüğü yasal sürede yapmak zorundadır.

2- 4 aydır sigortasız olarak çalıştığım işyerinde iş kazası geçirdim. Ancak, işveren sigortalı olmadığım için herhangi bir bildirimde bulunmadı. Beni de ilk tedavimi yaptırdıktan sonra iyileştikten sonra başlarsın diyerek işyerinden gönderdi. 1 ay sonra işyerine çalışmak üzere gittiğimde çalışmama izin vermedi. Şu anda parmağımın birisinin uç kısmı koptuğu için bu parmağımı da kullanamıyorum. Çalıştığım 4 ay içinde son 2 aylık maaşımı da ödemedi. Bu işyerinde 4 ay sigortasız çalışmam ve bu sürede bir de iş kazası geçirmem nedeniyle haklarımı aramak için yapmam gereken nedir ?

Ücret alacağı yönünden müracaat edilecek ilgili kurum Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Çalışma Müdürlükleridir. Mutlaka bir dilekçeyle buraya müracaat edin.

Sigortasız olarak çalışırken geçirilen iş kazası olayının, iş kazası olarak sayılabilmesi amacıyla öncelikle çalışılan işyerinin bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik İl/ Merkez Müdürlüğünün İş Kazaları Servisine müracaat edilerek, kaza olayının araştırılması sağlanmalı, bununla beraber mevcut ise hastane raporları, tetkikleri belgelendirilmeli, kaza anında tanık var ise onlar belirtilmelidir. Araştırma sonucunda, olayın iş kazası olarak kabul edilmesi halinde ve yasal olarak belirlenmiş ilgili sağlık kurullarınca verilmiş sağlık kurulu raporuna istinaden Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücünün en az % 10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalı, sürekli iş göremezlik gelirine hak kazanır. Bunun sonucunda kazalının olayının iş kazası olarak sayılması aynı anda o işyerinde sigortalı olması gerektiği sonucunu da ortaya çıkarttığından, sigortalılık tescili de sağlanır.

3- İşyerinde sigortalı olarak çalışıyorum. Ancak, işverenim aylık net 1.500,00 TL ücret almama karşın sigorta bildirimimi asgari ücretten yapmaktadır. Bu durumda yapmam gereken nedir?

İşverenler yasal olarak çalışanların ücretlerini 4857 Sayılı Kanunun 32. Maddesi gereği 01.01.2009 tarihinden itibaren banka hesabına ödemek zorundadır. Buna uymayan işverenler hakkında idari para cezası uygulanmaktadır.
Bu konuyla ilgili olarak Ücret, Prim, İkramiye Ve Bu Nitelikteki Her Türlü İstihkakın Bankalar Aracılığıyla Ödenmesine Dair Yönetmeliğin İş Kanununa tabi olarak çalışan işçiye yapılan ödemeleri düzenleyen 10 uncu maddesinde; " İşyerleri ve işletmelerinde İş Kanunu hükümlerinin uygulandığı işverenler ile üçüncü kişiler, Türkiye genelinde çalıştırdıkları işçi sayısının en az 10 olması hâlinde, çalıştırdıkları işçiye o ay içinde yapacakları her türlü ödemenin kanunî kesintiler düşüldükten sonra kalan net tutarını, bankalar aracılığıyla ödemekle yükümlüdürler."hükmüne yer verilmiştir.

Öncelikle gerçek ücretin tespiti amacıyla Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat edilerek ilgili işverenin kayıtlarının incelenmesi sağlanmalı, buradan bir tespit yapılamaması durumunda da yargı yoluna müracaat edilmesi gerekmektedir.

4- Sigortasız olarak çalıştığım hususunda işveren hakkında şikayette bulunmam halinde Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından işverene uygulanacak bir ceza mevcut mudur?

Çalışma hayatını düzenleyen 4857 ve 5510 Sayılı yasalarda işverenlere çeşitli yükümlülükler getirilmiştir. Bu yükümlülüklerin yerine getirilmesi çeşitli sürelere ve şekle bağlanmıştır. Bunun sonucunda işverenlerin bu yükümlülükleri yerine getirmemeleri veya eksik ikmal etmeleri nedeniyle yaptırımlar uygulanmaktadır. Bu çerçevede bir işveren hakkında kayıt dışı sigortalı çalıştırdığı tespit edilmesi halinde, tespit edilen fiile uygun olarak, 5510 Sayılı Kanunun 102. maddesi gereği idari para cezası uygulanmaktadır. Bu maddede cezalar ve tutarları çok detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Bu cezaları bilen işverenlerin bu yollara başvuracağını tahmin etmiyoruz. Sadece çalışanların biraz cesur davranıp haklarını araması gerekiyor.


5- 3 yıldır aralıksız olarak çalıştığım işyerinde işverenimin sürekli olarak giriş ve çıkış yaptığını tespit ettim. Bu durumda izlemem gereken yol nedir?

Öncelikle fiilen çalışmaya devam ediliyor ise Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat ederek, işyerinde Kurumun denetim ile görevli memurlarınca fiili denetim yapılmasının sağlanması, denetim esnasında işyerinde aralıksız ve sürekli olarak çalışıldığının beyan edilmesi ve bu beyanın tespit anında diğer bordo tanıkları tarafından da doğrulanması gerekmektedir. Yine sürekli olarak o işyerinde çalışıldığının belgelenebileceği, doküman evrak mevcut ise onlarda ibraz edilmelidir.

Kaynak : SGK Rehberi

Benzer Haberler