'Esnaf Ahilik Sandığı Ödeneği'ne Dair Kritik Değerlendirmeler!

'Esnaf Ahilik Sandığı Ödeneği'ne Dair Kritik Değerlendirmeler!

Sosyal Güvenlik Uzmanı Önder Öztaş'tan Esnaf Ahilik Sandığı'na farklı bir bakış...

6824 Sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 9. Maddesi ile 25.08.1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununa "Esnaf Ahilik Sandığı" adlı "EK MADDE 6" eklenmiştir.

Eklenen bu maddenin yürürlüğe giriş tarihi 01.01.2018 olarak belirlense de 7061 sayılı kanun ile yürürlüğe giriş tarihi 01.01.2020 olarak değiştirilmiştir. İlgili maddenin yürürlüğe girmesi ile 5510 sayılı Kanunun 50 nci maddesi kapsamındaki isteğe bağlı sigortalılar, 10/7/1953 tarihli ve 6132 sayılı At Yarışları Hakkında Kanuna tabi jokey ve antrenörler, köy ve mahalle muhtarları ile tarımsal faaliyette bulunanlar hariç olmak üzere; 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar Esnaf Ahilik Sandığı kapsamında Esnaf Ahilik Sandığı sigortalısı sayılacaklardır. Bu madde kapsamına girenler bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih olan 01.01.2020 tarihi itibari ile faaliyetine daha sonra başlayanlar ise başladıkları tarihten itibaren Esnaf Ahilik Sandığı sigortalısı olacaklardır.

Esnaf Ahilik Sandığı sigortası zorunlu olup, Esnaf Ahilik Sandığı primi sigortalının 5510 sayılı Kanunun 80 inci ve 82 nci maddelerinde belirtilen prime esas günlük kazançlarından, %2 sigortalı ve %1 Devlet payı olarak alınacak, ancak alınacak günlük prim tutarı, prime esas günlük kazanç alt sınırının iki katı üzerinden hesaplanacak tutardan fazla olamayacaktır.

Esnaf Ahilik Sandığı sigortalıları için sigortalılığının sona ermesinden önceki son 120 gün sürekli çalışmış olanlardan, son üç yıl içinde; a) 600 gün faaliyetini sürdüren ve Esnaf Ahilik Sandığı primi ödemiş olanlara 180 gün, b) 900 gün faaliyetini sürdüren ve Esnaf Ahilik Sandığı primi ödemiş olanlara 240 gün, c) 1080 gün faaliyetini sürdüren ve Esnaf Ahilik Sandığı primi ödemiş olanlara 300 gün, süre ile Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği verilecektir.

Günlük Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği ise sigortalının son dört aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama kazancının %40' ı olarak hesaplanacak ve bu tutar aylık asgari ücretin brüt tutarının %80'ini geçemeyecektir.

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanuna gelen Esnaf Ahilik Sandığı sigortası uygulaması işsizlik sigortasındaki gibi olsa da suistimale açık olduğunu düşünmekteyim. Bunun nedeni ise Esnaf Ahilik Ödeneği sigortalının son dört aylık prime esas kazancı dikkate alınarak hesaplanmasından kaynaklanmaktadır.

Eğer Esnaf Ahilik Sandığı uygulamaya 2019 yılında girmiş olsa idi kendi nam ve hesabına çalışan sigortalı için sigorta primi 882,60 TL, Esnaf Ahilik Sigorta primi de 51.16 TL olacaktı. Bu şekilde 1080 gün prim bildirip sigortalılığını sonlandıran sigortalının 2019 yılı için alacağı Esnaf Ahilik Sandığı Ödeneği aylık 1023 TL olacaktır.

Sigortalı bu şekilde 10 ay sonunda 10230 TL ödeneğe kavuşmuş olacaktır. Ancak sigortalı ödeyeceği primi kendi isteği ile son 4 ay iki katına çıkararak, aylık alacağı Esnaf Ahilik Sandığı Ödeneğini de 2046 TL ye çıkarabilecektir. Bu şekilde kendisine 10 ay sonunda sandıktan 20460 TL ödenek verilmiş olacaktır. Sigortalının ise bu 10230 TL tutarında fazla ödeneğe ulaşması için son dört ayda diğer aylarda ödemiş olduğu primlere ek olarak 933,76 TL prim ödemiş olması yeterli olacaktır.

Kanımca uygulamada bu tür sorunla karşılaşmamak adına son dört aylık ibaresinin artırılması veya ödemiş olduğu primlerin ödeneğin başlayacağı tarihe göre güncellenerek, Esnaf Ahilik Sandığı ödeneklerinin sigortalılara ödenmesi yerinde olacaktır.

 
 
Bu makale 453 kez okundu